Jeroen Rauwers van Groningen Bereikbaar tijdens de bouw van de tunnel. Foto: Corné Sparidaens
De Zuidelijke Ringweg van Groningen gaat binnenkort voor halfjaar dicht. Bij die langdurige omleidingen mag de navigatie deze keer aan blijven, maar de borden zijn vaak beter.
Bij Groningen Bereikbaar merken ze toenemende spanning nu de maandenlange afsluitingen op en rond de Zuidelijke Ringweg (1 maart - 2 september) voor de deur staan.
Stad wil van 80.000 autoritten af
Groningen wil de komende tijd 80.000 van de 400.000 dagelijkse autoritten ‘kwijt’ zien te raken om bereikbaar te blijven tijdens Operatie Ring Zuid.
„Alleen als weggebruikers alternatieven bedenken, blijft (de rest van) het verkeer in beweging. Dan rijden bussen en hulpverleners gewoon door en kun jij gewoon met je moeder naar het ziekenhuis”, zegt Jeroen Rauwers van Groningen Bereikbaar.
De opbrengst is voor een bomenproject. Foto: Raymond Bos
Zijn advies: „Doe het met z’n allen voor elkaar en beperk het autogebruik. Werk af en toe thuis, pak zoveel mogelijk het openbaar vervoer of ga fietsen. Zoek geschikte locaties voor een afspraak, reis als het even kan buiten de spits en kijk voor vertrek nog even hoe druk het is.”
Rauwers en zijn collega’s geven zelf het goede voorbeeld en gaan thuis werken. „Als iedereen blijft autorijden, staan we straks allemaal stil. Want 400.000 autoritten kan het wegennet zónder Zuidelijke Ringweg niet aan. Dan héb je als automobilist een probleem en bén je een probleem.”
Bijna onrealistisch
De opgave is groot, zegt Rauwers. „Vakgenoten elders in Nederland volgen ons met argusogen omdat ze een afname van 20 procent verkeer voor haast onmogelijk houden. Dat is echt enorm veel. Bij de ombouw van de Zuidas in Amsterdam krijgen ze dat nooit voor elkaar, maar daar hoeft het ook niet omdat er veel meer alternatieve wegen zijn.”
Op het Vrijheidsplein bouwt Combinatie Herepoort met piepschuim de laatste verbindingsboog: van Ring West naar het Julianaplein. Die nieuwe route gaat in mei open. Foto: Raymond Bos/ Aanpak Ring Zuid
Dat Operatie Julianaplein in 2022 soepeler verliep dan gedacht, lijkt de organisatie nu een beetje tegen te werken. Hoewel de transportsector en grote ondernemingen en instellingen zich al geruime tijd voorbereiden, leken particulieren en midden- en kleinbedrijf tot voor kort niet zo geïnteresseerd.
Iedereen moet bijdrage leveren
„Ik hoorde mensen zeggen dat het deze keer wel weer losloopt”, zegt woordvoerder Ingeborg Schroor - van Loenen van Groningen Bereikbaar.
Combinatie Herepoort werkt bij de Papiermolen met zwaar materieel aan de verbinding tussen de verdiepte ligging van de nieuwe ringweg en het Julianaplein. Foto: Raymond Bos/ Aanpak Ring Zuid
„Maar daar zijn wij niet op voorhand van overtuigd. De afsluiting duurt veel langer, het is niet zeker dat het even mooi weer wordt als in 2022 (bij slecht weer wordt er minder gefietst en is de wegcapaciteit kleiner) en mensen zijn niet meer gewend aan thuiswerken. Dat was de vorige keer, pal na de coronacrisis, nog wel zo.”
Inmiddels slaat de oproep steeds beter aan, merkt ze aan vragen en de belangstelling voor de website. ,,Bij de bouw van het nieuwe Julianaplein ziet iedereen hoe groot het project is en wat er allemaal moet gebeuren. Daar zijn we blij mee, want iedereen moet meedoen. We willen minder doorgaand verkeer, minder autoforensen en minder stadsritjes binnen de gemeente.”
Verkeerslichten houden cruciale plekken op afstand vrij
Zelfs met de gewenste 20 procent afname verwacht Rauwers dit jaar nog grote drukte in de stad. „Vooral in de middagspits, met name op dinsdag en donderdag, maar ook op andere momenten, zullen auto’s op gezette tijden stilstaan.”
Wegenbouwers zijn druk met de afbouw van de toekomstige weg tussen Vrijheidsplein en Julianaplein Foto: Raymond Bos/ Aanpak Ring Zuid
Hij hoopt dat dit gebeurt op plekken waar de file het minst in de weg staat. „De Paterswoldseweg en het Emmaviaduct zijn daar bekende voorbeelden van, maar weggebruikers staan straks ook op andere locaties stil en denken dan vast: waarom sta ik hier?”
„Bij sommige verkeerslichten houden we straks auto’s tegen om het verkeer op cruciale plekken verderop in de stad, zoals de Stationsweg en routes naar de ziekenhuizen, op gang te houden. Dan kunnen openbaar vervoer en hulpdiensten blijven rijden. Sommige stoplichten plaatsen we speciaal voor dat doel, zoals bij de westelijke ringweg voor het Hoendiep en op het Emmaviaduct.”
Omleidingsroutes voor verkeer van ver
Voor de omleidingsroutes handhaven gemeente, provincies Groningen en Drenthe én Rijkswaterstaat het gebruikelijke stramien met zoveel mogelijk vaste nummers. Zo moet je altijd route 10 volgen om bij Martiniplaza uit te komen. ,,Dat veranderen we zo min mogelijk omdat weggebruikers moeilijk afwijken van bekende routes”, zegt Rauwers.
Op het Julianaplein bereikte Combinatie Herepoort vorige week een mijlpaal: beide tunnels zijn klaar. Het wachten is nu op het hoogste punt: de A7 die bovenop de tunnels komt te liggen. Foto: Raymond Bos/ Aanpak Ring Zuid
Er komen ook weer adviesroutes om Groningen te omzeilen, zoals die van Roden via Vries naar de A28. Daarvoor gebruikt Groningen Bereikbaar onder meer de vaste U-routes (uitwijkroutes) van Rijkswaterstaat: Drachten (A7) – Assen (A28) via Beilen en Assen – Groningen via Zuidbroek (N33).
Rauwers: „Alternatieve routes door omliggende dorpen, zoals Glimmen of De Groeve, gebruiken we daar bewust niet voor, omdat het daar dan veel te druk en misschien onveilig wordt.”
De U-omleidingen staan tijdens Operatie Ring Zuid op gele borden. „Bij Meppel zal Rijkswaterstaat laten zien dat verkeer uit Zwolle ook via Heerenveen naar Groningen kan rijden. Dat is al gauw net zo snel als via Assen, zeker als je aan de westkant van de stad moet zijn. We hopen dat (vracht)auto’s voor de oostkant van de stad via Zuidbroek rijden. Dat voorkomt onnodige drukte op de delen van de ringweg die open blijven (West, Noord en Oost). Die zijn niet groot genoeg voor alle verkeer.”
Stilstaan op kruispunt? Dan gaat het mis
Als er op de resterende delen van de ringweg wat gebeurt (tijdens Operatie Julianaplein kantelde er bijvoorbeeld een vrachtwagen), valt er aan een verkeersinfarct niet meer te ontkomen.
Werken aan de toekomstige geluidswering bij de Muntinglaan. Foto: Raymond Bos / Aanpak Ring Zuid
Groningen Bereikbaar kan dan alleen nog hopen dat automobilisten zich niet massaal op stadswegen storten en kruispunten oprijden, terwijl er aan de overkant geen plek is. Dat is een angstscenario voor de organisatie. „Als auto’s op een kruispunt stil komen te staan, gaat alles mis en hebben we nog maar één optie: mensen oproepen om thuis te blijven.”
Tussen 22 maart en 2 september is de Zuidelijke Ringweg in Groningen afgesloten bij het Julianaplein: eerst richting Drachten (tot begin mei) en daarna richting Hoogezand. Tussendoor zijn er ook allerlei andere, kortere stremmingen. Ringwegbouwer Combinatie Herepoort sluit in die periode de bestaande wegen (A7 West, A28 en A7 Oost) op de nieuwe onderdelen van de ringweg aan: het nieuwe Vrijheidsplein, het nieuwe Julianaplein en de verdiepte ligging (tussen Julianaplein en Europaplein). Vanaf 1 maart gaat de westelijke ringweg bij Martiniplaza al dicht. Die wordt in de weken voor Operatie Ring Zuid afgerond. Het is de bedoeling dat het verkeer vanaf 2 september alle nieuwe wegdelen in gebruik neemt. Op het Julianaplein zijn vorige week beide tunnels (voor verkeer van Assen naar Drachten en van Hoogezand naar Assen) afgebouwd en de eerste bomen geplant.
Door een reeks ongelukken liepen de vertragingen bij Groningen de afgelopen weken een aantal keren flink op en konden Groningen Bereikbaar en Rijkswaterstaat alvast oefenen met echte incidenten.
„We gebruiken dan dynamische route-informatie panelen (drips) om weggebruikers te helpen”, zegt Rauwers. „Op die digitale borden staan normaal aankondigingen van werkzaamheden en vaste omleidingen. Bij incidenten zet de verkeerscentrale er met een druk op de knop alternatieve routes op.”
Navigatiesystemen
Volgens Rauwers zitten de meeste omleidingsroutes inmiddels ook goed in de verschillende navigatiesystemen.
,,Vijf jaar geleden zeiden we: zet de digitale navigatiesystemen liever uit. Inmiddels is de techniek zo ver gevorderd dat we daar anders naar kijken. Ze helpen ons ook om verkeer van grote afstand weg te houden en verdwaalde mensen op weg te helpen. Bij calamiteiten geven ze bovendien razendsnel aan dat een weg dicht is. Sommige geven zelfs voorwaarschuwingen: U rijdt op een weg die morgen wordt afgesloten.”
Blind varen op navigatie, doet hij echter niet. ,,We kunnen weggebruikers geen route opleggen, maar de juiste informatie staat op de gele borden. Navigatiesystemen hebben vaak maar één verdienmodel: de allersnelste route. Terwijl wij soms om heel goede redenen een andere route aangeven die in de praktijk ongeveer even snel is. Bijvoorbeeld om druk verkeer in smalle straatjes en buurten te voorkomen.’’
,,We voeden de navigatiesystemen zo goed mogelijk door providers te informeren waar en waarom wegen dicht zijn. De nieuwe routes over het Vrijheidsplein, die we in mei gaan gebruiken, kennen ze al en hopelijk staan die er straks meteen goed op zodat mensen die meteen weten te vinden. Bij grote wegen gaat dat meestal sneller dan bij kleine.’’
