Kunst op straat in Groningen anno 2026: naakt meisje verandert in non-binaire nomade

Kunstpunt, de organisatie die kunst en kijkers tot elkaar wil brengen, organiseert ter gelegenheid van de Maand van de Kunst op Straat in juni verschillende wandelingen. Lekker buiten, in weer en wind. Het bijzondere eraan is dat kunstenaars bestaande beelden van ‘scores’ hebben voorzien.

Bij een van de startpunten, aan de Verzetsstrijderslaan, legde gids Nancy Schwunk zaterdag de bedoeling uit. Het begrip ‘score’ is een instructie met als doel een kunstwerk op een nieuwe manier te beleven. Nu eens geen terloopse blik werpen en weer snel door, maar beelden betasten of er zelfs mee spelen.

Al wandelend dreven de gedachten af naar Emmen, zeventig kilometer verderop, waar iemand onlangs Kousenmeisje omver heeft getrokken, een beeld van kunstenaar Pieter Starreveld. Dagblad van het Noorden sprak er schande van. Kunst kan vele gevoelens oproepen, niet alleen bewondering, maar ook agressie en verontwaardiging.

Aan de Paterswoldseweg in Groningen suggereerde Nancy het beeld Dubbelvorm 6 van Carel Visser als poort te zien. Ze nodigde iemand uit door het kunstwerk te lopen en stimuleerde de rest van het gezelschap de passant aan gene zijde te verwelkomen. Een moment later sloten ze een medewandelaar als verloren gewaande vriendin in de armen. Wat Carel Visser al niet teweegbrengt.

Nancy verstrekte meer opdrachten. Het waren er zoveel dat weinig tijd overbleef om Vrouw met twee dolfijnen van Bas Galis aan de Kleine Badstraat, Ultra van Silvia B en Het verkeer van Willem Reijers, beide aan de Emmasingel, en Videobusstop van Rem Koolhaas aan het Emmaplein uitvoerig te bewonderen. De gemeente Groningen telt zo’n zeshonderd beelden in wat beleidsmakers de publieke ruimte noemen.

Ze wilde naar Anti-kernwapenmonument van Hugo Hol, waar ze na een verhaal over de demonstraties van begin jaren tachtig stoepkrijt uitdeelde. Ze leidde naar een zintuigenpad naast het gebouw van Minerva aan de Praediniussingel, waar de wandelaars in de geest van kunstenaar Stanley Brouwn de wandelroute mochten tekenen. Ze voerde hen naar Dreckschnabel van Hans Mes bij de sluis, waar druksels konden worden gemaakt.

Voor ze er erg in hadden, liepen de deelnemers aan ‘Publieke handelingen’ terug naar de Verzetsstrijderslaan. Onderweg vertelde Nancy hoe de Groninger beeldenmaker Wladimir de Vries (1917 - 2001) in de jaren vijftig via Nieuwsblad van het Noorden jongedames opriep voor hem te poseren. Hij hield er een zekere reputatie aan over. Het had Groningen eerder al het beeld Landbouw en veeteelt op de Herebrug opgeleverd, beter bekend als Blote Bet.

Bij Het denkstertje van De Vries uit 1962, een beeld vergelijkbaar met Kousenmeisje, wachtte kunstenaar Yvonne Dröge Wendel. Voor Publieke handelingen had zij de ‘score’ To cover girl bedacht, een tijdelijk kunstwerk. Even later was de naaktheid van Het denkstertje verpakt in roze merinowol en de mollige jongedame veranderd in een non-binaire nomade.

Als Wladimir de Vries nog had geleefd, had hij er misschien niets van begrepen. Scores? Wat ’n boudel. Maar als hem was verteld dat zijn kunst op straat anno 2026 met heel andere ogen kan worden bekeken, had hij er wellicht mee ingestemd. Je kunt maar beter met de tijd meebewegen.