De Tijdelijke T was spannendste operatie tot nu toe bij Aanpak Ring Zuid

Hoe het Julianaplein er begin dit jaar alweer uitzag? Menig automobilist zal het zich niet eens meer herinneren. De verkeerslichten stonden een stukje verderop, je reed in rechte lijn van Hoogezand naar Drachten en de Julianabrug stond af en toe omhoog.

Het belangrijkste onderdeel van de nieuwe ringweg bleef lang (bijna) onaangeroerd maar ging dit jaar alsnog op de schop: In september 2024 moet er een plein zonder stoplichten liggen. Maar hoe breek je eerst de boel af, met zoveel verkeer? Waar laat je 13 weken lang al die weggebruikers?

In aansluiting op de tijdelijke weg langs de verdiepte ligging, verderop, bedacht Herepoort bij het Julianaplein net zoiets: een tijdelijk verkeersplein op de plek van een vijver. Verkeer uit Hoogezand gaat daar nu rechtdoor naar Assen (veel mensen moeten daar nog steeds aan wennen).

Omgevingsmanager Bert Kramer van Combinatie Herepoort moest de uitvoering van de Tijdelijke T (Herepoortjargon) zien te ‘verkopen’. ,,Toen bekend was hoe precies en wanneer we het wilden doen, ging ik in 2021 met projectdirecteur Joost van de Beek van Aanpak Ring Zuid naar Groningen Bereikbaar om een tijdslot aan te vragen. Twintig procent van de weggebruikers moest wegblijven omdat de stad anders vast zou lopen. Ga er maar aan staan! We kwamen er laat mee, vonden ze. Maar we konden niet terug.’’

Herepoort kreeg van 12 februari en 9 mei ruim baan en Operatie Julianaplein werd een verkeerstechnische successtory waarmee Groningen landelijk goede sier maakt. Want de stad bleef bereikbaar en dat was in de ogen van verkeerskundigen een kunststuk.

Dat lukte door een campagne van Groningen Bereikbaar en de medewerking in de stad. Kramer maakte op veel plekken duidelijk wat er moest gebeuren en waarom het niet anders kon. ,,Zoiets was nooit eerder gedaan. Maar wachten op de rustige zomerperiode kon niet. Dan zouden we de deadline niet halen. Er was in de zomer ook nog een grote stremming aan de oostkant van de stad.’’

,,Grote werkgevers en instellingen kregen we vrij snel mee, de transportsector begreep het en hulpdiensten vertrouwden op maatregelen die ervoor zouden zorgen dat zij altijd konden doorrijden. Maar het bleef spannend. In de laatste maanden zijn we nog bij bedrijven in de regio geweest en deelde Groningen Bereikbaar folders uit in winkels. Toen landde ook bij het midden- en kleinbedrijf dat iedereen moest meedoen om een succes van Operatie Julianaplein te maken.’’

Achteraf kan Kramer alleen maar met plezier terugblikken. ,,Ik denk dat alleen het openbaar vervoer er niet zo positief is omdat bussen toch vertraging opliepen. Voor andere betrokkenen viel de drukte waarschijnlijk erg mee.’’

Volgens Kramer bleef het bijvoorbeeld veel rustiger dan verwacht op de Goeman Borgesiuslaan in Helpman, op de Laan Corpus den Hoorn (verbinding tussen A7 en A28 bij Martini Ziekenhuis) en op een extra afrit die tijdelijk bij het Vrijheidsplein was gemaakt.

,,Dankzij aanpassingen aan de verkeersregelinstallatie kon de Stationsweg de drukte redelijk aan. Alleen op de Paterswoldseweg stond het verkeer soms vast. Op andere delen van de ring ontstond maar één keer grote vertraging door een gekantelde vrachtwagen. We zijn op stadsniveau niet in de buurt van een gridlock geweest.’’

Dat kwam ook door corona (ervaring met thuiswerken) en Moeder Natuur. Want waar de bouwers deze winter al met vorst te maken hebben, was het tijdens Operatie Julianaplein alleen maar fietsweer. Ook in de eerste zes ‘winter’weken.

,,We hebben geen vorst of regen gehad’’, zegt Kramer. ,,Dat was natuurlijk ook heel belangrijk voor onze teams. Daar zag je trouwens het plezier aan af. Iedereen vond het spannend maar ook prachtig om eraan mee te werken. Een speciaal team regelde de planning van alle materialen en machines. Het mocht niet uitlopen want we wilden natuurlijk niet vertellen dat het langer zou duren.’’

Weggebruikers kregen te maken met wisselende situaties omdat er zes bouwfasen waren. Eén fase, zoals ooit bedacht, bleek door de hoogteverschillen en het vele grondwerk niet realistisch. Kramer: ,,Er moesten bovendien buizen door de A28, een riolering in de middenberm en onder de tijdelijke T hebben we alvast een gewapende grondconstructie neergelegd voor het nieuwe plein.’’

Volcontinu gewerkt is er tussen 12 februari en 9 mei niet, vertelt Kramer. ,,Je kunt niet genoeg mensen krijgen om zo’n lange periode 24/7 door te werken. Daarom gingen we uit van zes lange werkdagen per week. Alleen bij de bouw van de Papiermolentunnel, die we aan het project toevoegden omdat de weg toch dicht moest, is continu gewerkt.’’

,,De opzet en de goede voorbereiding creëerden rust op de bouwplaats’’, zegt Kramer. Het was Herepoort voor de afsluiting al gelukt om een indrukwekkende tijdelijke brug over het Noord-Willemskanaal te plaatsen én op rubberblokken te zetten om geluidsoverlast zoals bij een soortgelijk viaduct over de Paterswoldseweg te voorkomen.

Herepoort ging aan de slag nadat de bouwbedrijven en een groep omwonenden de laatste auto’s op het oude Julianaplein uit (‘ons eerste feestje na corona’) hadden ‘uitgezwaaid’. Toen het oude plein eenmaal was afgebroken, was ook Kramer - die als toenmalig medewerker van Rijkswaterstaat was betrokken bij de verbeteringen van het plein in 2002 - verrast door de enorme oppervlakte van het plein. Die staat inmiddels al lang weer vol met bouwkranen en ander materiaal. De pilaren voor de nieuwe vaste brug en de 1,5 meter dikke betonvloer van een van de toekomstige tunnels (Hoogezand - Assen) zijn inmiddels klaar.