De huidige kernreactor in het Zeeuwse Borssele. In Zeeland lijkt het draagvlak om er nog twee kerncentrales bij te nemen aanzienlijk groter dan in Groningen. Foto: EPZ
Ruim acht op tien Groningers hebben zorgen over de komst van kerncentrales in de Eemshaven. In geen van de locaties die het kabinet hiervoor in het vizier heeft, is het draagvlak onder de bevolking zo klein.
Dat blijkt uit onderzoek van Ipsos I&O. In opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat vroeg dit bureau in totaal vijftigduizend inwoners van Groningen, Zeeland en Zuid-Holland naar hun mening over de zeven kandidaat-locaties die tot voor kort in beeld waren in deze drie provincies.
Vorige week maakte het kabinet bekend drie van deze locaties verder te willen bestuderen: de Paulinapolder bij het Zeeuwse Terneuzen en twee plekken in de Eemshaven. Dat besluit wekt woede op in Groningen. Regionale bestuurders sluiten kerncentrales in de provincie uit en houden het Rijk aan de belofte dat de haven hiervoor geen optie is.
Per bus naar Kamerdebat
Groningers die op 2 juli het Tweede Kamerdebat willen bijwonen over de kerncentraleplannen van het kabinet, kunnen reizen met een bus van de provincie. Sinds donderdag kunnen belangstellenden zich aanmelden via de website van de provincie.
Het initiatief voor deze gezamenlijke uitruk naar Den Haag komt van Provinciale Staten. Die willen de Kamer een niet mis te verstaan signaal afgeven dat Groningen de komst van kerncentrales naar de Eemshaven niet accepteert.
SP-Statenlid Agnes Bakker hoopt dat zoveel mogelijk Groningers zich aansluiten bij het gezamenlijke protest. Op haar initiatief besloten de Staten woensdag om alle inwoners de kans te bieden per bus naar het Kamerdebat te reizen.
De bussen worden ingehuurd met het budget dat de provincie krijgt van het Rijk voor (juridisch) verweer tegen de mogelijke komst van kerncentrales naar de Eemshaven. Wie mee wil, moet er op tijd bij zijn: de Groninger delegatie vertrekt om 6 uur vanaf de P&R-plaats in Hoogkerk.
Eemshaven zit met twee locaties bij de laatste drie
Volgens stroomnetbeheerder Tennet heeft de Groninger zeehaven echter technisch en financieel de beste kansen en zijn de beoogde kerncentrales in Zeeland juist lastig te realiseren. Nader onderzoek moet nu uitwijzen wat bij de uiteindelijke keuze, dit najaar, de doorslag geeft: de praktische problemen bij Terneuzen of het gebrek aan politieke draagvlak in Groningen.
Het onderzoek van Ipsos wijst nu uit dat het draagvlak niet alleen op politiek niveau ontbreekt in de provincie. Terwijl inwoners van Zeeland en Zuid-Holland in meerderheid positief staan tegenover kernenergie, wijzen de Groningers dat in meerderheid af.
De helft van de inwoners van de provincie heeft er geen begrip voor dat de Eemshaven überhaupt bij het kabinet op het lijstje staat en voor een op de drie is de komst van kerncentrales zelfs onder geen enkele voorwaarde bespreekbaar.
In Zeeland valt met de meeste inwoners te praten over een centrale in Terneuzen mits die net zo veilig is als de huidige kernreactor in Borssele, het Rijk de regio een financiële impuls geeft en schade aan de natuur compenseert.
Aardbevingen wegen mee in Groningse zorgen
Groningers maken zich ook meer dan de Zeeuwen zorgen. Naast de vrees voor veiligheid en gezondheid door ongelukken met radioactieve straling of kernrampen door terroristische aanvallen of geopolitieke militaire spanningen, spelen daarin vooral de aardbevingen in de provincie een grote rol.
‘Aardbevingen en kerncentrales gaan niet samen’, is een van de opmerkingen die de onderzoekers veelvuldig noteerden. Ook het toch al breed levende gevoel van onrecht in de provincie over het gasdossier speelt daarin een rol. Groningers vinden dat ze daar bovenop niet ook nog mogen worden opgezadeld met de lasten voor de rest van Nederland, signaleert Ipsos.
Weinig Groningers hebben er vertrouwen in dat het kabinet nog op andere gedachten valt te brengen. Swieoso is slechts een op de vijf tevreden over de inspraakmogelijkheden die het Rijk biedt, maar ruim de helft van de ondervraagden in de provincie denkt dat de locatiekeuze van het kabinet eigenlijk al vaststaat.
Zeeuwen voorzien meer plussen voor regio
Inwoners van Zuid-Holland en Zeeland zien naar verhouding meer kansen en minder risico’s. In Groningen voorzien de meeste ondervraagden dat kerncentrales tijdens de bouw nog wel banengroei opleveren, maar uiteindelijk de regionale economie vooral remmen. De Zeeuwen hebben daar veel hogere verwachtingen van. Een meerderheid ziet vooral plussen op het gebied van werkgelegenheid, wegen en verbindingen en het voorzieningenniveau.