Arend van Wijngaarden is parlementair verslaggever van Dagblad van het Noorden. Foto: Marcel Jurian de Jong
Bruggen willen niet open, er komen gaten in de weg en het ministerie van Infrastructuur zegt dat het geld op is, helaas. De publieke tribune zat dinsdag dan ook propvol met provinciebestuurders en lobbyisten uit het hele land.
VVD’er Vincent Karremans kon er wel om lachen tijdens het debat over waarom hij als minister nou eigenlijk op de rem trapte bij het wegenonderhoud. De voormalige kroonprins van de VVD wekt graag de indruk dat politiek eigenlijk een heel simpel spelletje is. Hij beheerst dat spel, dat is zeker, maar doet het met een laconieke combinatie van gemak en charme.
De leden van de Kamercommissie Verkeer kreeg hij er wel mee in zijn zak. „Ik begrijp dat best’’, zei hij over de provinciebestuurders. „Ik ben zelf wethouder geweest in Rotterdam en minstens de helft van de tijd ben je aan het bepleiten dat je te weinig geld krijgt.”
Daar konden de Kamerleden inderdaad om lachen. Pieter Grinwis van de ChristenUnie helemaal. „We hebben een flinke bult lobbybrieven gehad en van een groot deel daarvan zie ik de afzender hier op de tribune. Maar ik moet zeggen dat ze ook een hoog Tegenpartijgehalte hebben.” Hij citeerde Koot en Bie: ‘Samen voor ons eigen, en laat de rest de rambam krijgen’.
De Friezen Habtamu de Hoop van Pro en Luciënne Boelsma van het CDA wilden dat verwijt natuurlijk voor zijn. Ze hadden een week eerder al kritische vragen gesteld over de tijdelijke stop op het wegenonderhoud in het Noorden. Maar toen was eigenlijk al duidelijk wat het antwoord van de minister zou worden: het is niet alleen hier, het is overal. Of dat feitelijk helemaal klopt, is nog maar de vraag, maar politiek werkte het antwoord wel. Daarmee was het verwijt in één klap geneutraliseerd.
De provincies kozen daarom maar voor één front. Commissaris van de Koning in Drenthe, Agnes Mulder, bood namens alle provincies voor het debat een koek in taartvorm aan met de tekst ‘de koek moet groter’. En die slogan galmde daarna door het hele debat. Of de koek niet wat groter kan.
Commissaris van de Koning van Drenthe Agnes Mulder en gedeputeerde Bart van Dekken met hun lobby-taart in de Tweede Kamer: 'de koek moet groter'. Foto: DVHN
Dat zou iedereen wel willen, maar geld is niet gratis, reageerde Karremans. En er gebeurt heus niet niks, er wordt nog altijd voor miljarden geïnvesteerd. En lekker makkelijk voor hem: de Kamer was vervolgens totaal verdeeld over waar die grotere koek dan van betaald moet worden.
Haal het maar weg bij ontwikkelingswerk, vond de PVV. Goed voor misschien een halve tunnel, maar toch. Schuif maar wat met posten uit de komende jaren, stelde de SGP voor.
En Habtamu de Hoop van Pro kwam met de kilometerheffing, oftewel rekeningrijden. „De regioheffing”, smaalde Femke Wiersma van BBB meteen. De Hoop moest bekennen dat dat een slim gekozen frame was. Want hij ziet ook wel dat bewoners van het platteland afhankelijker zijn van de auto en dus zwaarder geraakt worden. Dat was ooit nog reden om het rekeningrijden in het vorige verkiezingsprogram van toen nog GroenLinks-PvdA af te zwakken. Maar nu verzekert het ministerie dat Randstedelingen net zo veel kilometers maken, dus is Pro weer voor.
CDA en D66 houden het simpel: gewoon wat extra lenen. Kan gemakkelijk, Nederland is zo kredietwaardig als het maar kan, niemand kan goedkoper lenen. „Maar ooit moet het een keer betaald”, beweerde Karremans maar weer eens. Terwijl elders in de wereld vrolijk wordt geleend alsof terugbetalen een detail voor later is.
Agnes Mulder en de andere lobbyisten uit Drenthe waren eerder die dag ook al actief geweest bij de grote hoeveelheid petities die zo kort tegen het zomerreces nog ingediend worden. Eén daarvan kwam van Groningen Airport Eelde. Vliegvelden dicht bij de grens hebben extra last van de vliegbelasting, dus die zouden vrijgesteld moeten worden. Maar ook hier geldt meteen de Haagse wet: wat voor de regio geldt, moet voor het hele land gelden. En dus gebeurt er niets.
Uiteindelijk leek er maar weinig beweging te komen in de zorgen over wegen, spoor en vliegveld. Karremans schuift echte besluiten door naar september, zoals zovelen met hem. en zelfs waar Den Haag wél haast probeert te maken, wordt het er niet eenvoudiger op. Volgende week debatteert de Kamer over kerncentrales, maar de coalitie staat daarvoor al verdeeld aan de start. En het stikstofplan dat vrijdag naar buiten komt en voor een doorbraak moet zorgen, vertoont nu al dezelfde barsten.
En het Noorden? Dat is deze keer niet de pineut. We zijn gewoon onderdeel van een land waarin iedereen hetzelfde probleem heeft en niemand het oplost. Dat maakt het misschien eerlijker. Maar ook een stuk uitzichtlozer.
(Arend van Wijngaarden is parlementair verslaggever van Dagblad van het Noorden)