De wet tegen homogenezing leek binnen. Tot een senator uit Haren het proces frustreerde en oude wonden opnieuw opengingen.
De 73-jarige Jacques Zonne werd in zijn jonge jaren onderworpen aan exorcisme, gebedsgenezing en in zijn eigen woorden hersenspoeling. Twee jaar zat hij vast in een evangelisch centrum dat hem moest ‘genezen’ van zijn homoseksualiteit. Hij probeerde drie keer te ontsnappen. En kampte nadien zijn hele leven met de schade.
Afgelopen dinsdag zat hij op de publieke tribune van de Eerste Kamer. Voor een wet waarvoor hij decennialang heeft gevochten. Als de stemming weer wordt uitgesteld, schieten hem de tranen in de ogen.
Het is het moment waarop de 80-jarige Henk Marquart Scholtz uit Haren voor het eerst in jaren politieke zichtbaarheid krijgt.
Een man die normaal gesproken geruisloos meeloopt in de grote BBB-fractie in de senaat. Oud-rechter, oud-officier van justitie, zat eerst namens Forum voor Democratie in de politiek, stapte over naar de BoerBurgerBeweging en zit namens die partij nu zowel in de Eerste Kamer als in de Provinciale Staten van Groningen.
Niet iemand van wie je verwacht dat hij politiek het verschil maakt. Tot nu.
De initiatiefwet tegen homogenezing is een van de wapenfeiten van het Groningse D66-Kamerlid Wieke Paulusma. In de Tweede Kamer haalde de wet al een ruime meerderheid, mét steun van de BBB, en leek zonder veel gedoe ook door de Eerste Kamer te komen. Eindelijk een verbod op conversietherapie, praktijken die volgens veel deskundigen zinloos zijn en vooral ook schadelijk.
Voor mensen als Jacques Zonne was het moment daar. Niet alleen erkenning van het leed maar ook een duidelijke grens. Dit doen we niet meer.
Tot Marquart Scholtz opstond. Eerst met een lang betoog over juridische bezwaren. Het wetsvoorstel zou ‘ondermaats’ zijn. Dat horen we vaker, wetten worden nu eenmaal getoetst in de Eerste Kamer.
Maar gaandeweg werd duidelijk dat het hem daar niet om ging. Hij vindt het namelijk helemaal niet zo’n probleem. Als ouders hun kind willen genezen van homoseksualiteit, moeten ze dat gewoon kunnen doen. „Het trachten te veranderen van iemands seksuele gerichtheid vind ik niet per se laakbaar’’, zei hij. „Er mag alleen geen dwang bij gebruikt worden.’’
Senator Henk Marquart Scholtz (BBB) tijdens de behandeling van het initiatiefwetsvoorstel over de strafbaarstelling van conversiehandelingen in de Eerste Kamer. Foto: ANP/Jeroen Jumelet
Daar zit je dan, als iemand die precies weet hoe ‘vrijwillig’ dit soort therapieën zijn. Alsof sociale druk, religieuze overtuiging, familieverwachtingen en schaamte geen dwang zijn. Alsof iemand van zeventien die van zijn ouders een traject moet ingaan vrijelijk kiest.
De politieke realiteit is dat de wet er alsnog gewoon komt. Een ruime meerderheid vindt dat conversietherapie te ver gaat.
Maar het gaat niet alleen om de uitkomst. Ook om de weg ernaartoe. Wieke Paulusma had het er daarom dinsdag weer even moeilijk mee, liep hoofdschuddend door de gangen van de Tweede Kamer.
Er had een uur daarvoor over haar wet gestemd moeten worden in de Eerste Kamer, een paar kilometer verderop in Den Haag. Maar die stemming werd uitgesteld. Een andere senator, oud-BBB’er, eiste hoofdelijke stemming. Nog een week wachten, voor mensen die al hun hele leven gewacht hebben.
Voor Jacques Zonne betekent het nog een week voelen dat zijn verleden onderwerp van debat blijft.
Zo heeft Marquart Scholtz toch nog iets bereikt.
(Arend van Wijngaarden is parlementair verslaggever van Dagblad van het Noorden)
