Arend van Wijngaarden is parlementair verslaggever van Dagblad van het Noorden Foto: Marcel Jurian de Jong
Het zit premier Rob Jetten allemaal niet mee. Op Verantwoordingsdag krijgt het kabinet het om de oren. Maar bij de noordelijke bestuurders wacht hem wél een warm onthaal. Alleen die ene wens nog, de Lelylijn.
Er is een lichtpuntje voor Jetten dinsdag; de Eerste Kamer is nu eindelijk wél geneigd het Europese migratiepact te steunen. Maar het komt wat laat. Ter Apel loopt nu echt over.
Asiel, hypotheekrente, pensioenen, uitkeringen en nu weer de jeugdzorg. Er zijn weinig dossiers waarop het minderheidskabinet vooruitgang boekt.
President van de Algemene Rekenkamer Pieter Duisenberg grijpt woensdag op Verantwoordingsdag terug op het jaar 1864. Met 950 arbeiders, 4 locomotieven, 2 paarden en 25 aken begon toen het werk aan de Nieuwe Waterweg. Die moest er komen om Nederland vlot te trekken, mee in de vaart der volkeren.
„Want Nederland was stil blijven staan’’, zegt Duisenberg. Dat gevoel bekruipt hem nu weer: „Dat Nederland stilstaat terwijl de wereld om ons heen steeds meer vaart lijkt te maken.’’
Stilstand kost ons land miljarden, waarschuwt de rekenmeester. Minister van Financiën Eelco Heinen zit er monter naast terwijl de boodschap toch ook juist voor hem en zijn VVD bedoeld is: niks doen aan inefficiënte belastingheffing en de hypotheekrenteaftrek kost de overheid jaarlijks 35 miljard euro.
Maar ja, wie krijgt er in deze tijden nog een meerderheid voor grote hervormingen? Het asielsysteem, het toeslagenstelsel en de belastingen, om er een paar te noemen. De jeugdzorg ligt na de mishandelingen in Stadskanaal opnieuw onder een vergrootglas. Het zorgstelsel blijft ook nog een hoofdpijndossier.
Welke kant het kabinet ook op zou willen, op elk front stuiten plannen op lobby’s, gevestigde belangen en regels die elke beweging tegenhouden.
Een dag eerder is de sfeer voor Jetten een stukje prettiger bij de jaarlijkse lobbybijeenkomst van de drie noordelijke provincies in Nieuwspoort. Zelfs zonder dat de premier ook maar enige toezegging doet, overheerst optimisme, om niet te zeggen zelfgenoegzaamheid.
Rob Jetten bij Noord in Nieuwspoort Foto: Phil Nijhuis
SNN, Sterk Noord-Nederland, wil vooral uitstralen dat het bijna allemaal fantastisch gaat in het Noorden. Dat alleen een klein beetje steun fijn zou zijn. En zo niet, ach, dan redden we het ook wel weer.
Jetten helpt dat gevoel in zijn speech nog wat op weg met herinneringen aan zijn tijd bij ProRail Noord, waar hij naar eigen zeggen elke kilometer spoor leerde kennen. De dorpen, de stations, de verborgen parels: het Noorden is prachtig.
En dat ene ontbrekende stuk spoorlijn dan, de Lelylijn? Hij zou het ‘fantastisch’ vinden maar eerst moeten de coalitiepartijen er nog uit zien te komen. „Als ik daar nu iets over zeg, krijg ik vrijdag ruzie in de ministerraad.’’
Dus gaat het over waterstof, energie en circulaire economie. Ambities genoeg in het Noorden. Volop plannen om het Noorden, Nederland, nee de hele wereld zelfs een stukje vooruit te helpen. Een beetje extra steun uit Den Haag en Europa zou prettig zijn. Maar toezeggingen blijven uit.
Het mag de pret niet drukken want de noordelijke politiek is allang blij dat de premier himself even is gekomen. En ook de komst van tientallen Kamerleden en Haagse ambtenaren helpt altijd.
Alsof er weinig te wensen overblijft in het Noorden, behalve die ene spoorlijn. Terwijl de stilstand op het gebied van asiel, energie, woningen en zorg toch echt wel sporen nalaat, ook in het Noorden, en alles daarop vastzit in Den Haag.
(Arend van Wijngaarden is parlementair verslaggever van Dagblad van het Noorden)
