Arend van Wijngaarden is parlementair verslaggever van Dagblad van het Noorden Marcel Jurian de Jong
Wie zei er ook alweer dat het in Den Haag nooit over het Noorden gaat? Op één woensdag praat de hele Tweede Kamer urenlang over een buslijn naar Ter Apel én over de gaswinningsellende in Groningen.
Als het dan een keer over Groningen of Drenthe gaat, verzandt het debat al snel in Haagse symboliek. Dat ligt niet alleen aan politici. Vooral ook Haagse journalisten trekken meewarige gezichten zodra het over de regio gaat.
De perstribune is bij het grote debat over de Groningenwet dan ook vrijwel leeg. Eén tv‑reporter steekt zijn hoofd om de deur. Wordt er al gepraat over het openen van de gaskraan? Nee? Dan gaat hij weer. De rest is voor hem niet interessant.
Bij het speciale debat over de overlast op de pendelbus naar Ter Apel is het niet anders. De nieuwe asielminister Bart van den Brink van het CDA belooft opnieuw een strengere aanpak en betere afspraken. Waar hebben we dat eerder gehoord?
Wat wél nieuw is: er staan inmiddels vijf partijen aan de rechterflank die elkaar proberen te overtoepen in hun afkeer van asielzoekers. JA21, BBB, FVD, PVV en de Groep Markuszower, de een nog feller dan de ander.
JA21 had het debat aangevraagd. Kamerlid Simon Ceulemans had van tevoren wel vragen gekregen waarom een heel Kamerdebat over één buslijntje bij één dorp moest gaan. „Maar het is veel meer dan een lokale kwestie. Het gaat om steden en dorpen die gebukt gaan onder falend landelijk beleid.’’
Hij vertelt dat hij zelfs in Emmen was geweest en met chauffeurs en boa’s had gesproken. Binnen vijf minuten, zegt Ceulemans, werden we lastiggevallen door een groep schreeuwende Algerijnen, „die blijkbaar wel geld hebben voor merkzonnebrillen en Prada‑jassen maar niet voor een treinkaartje’’.
Tom Russcher van Forum voor Democratie is ook al zo begaan met Ter Apel. „Een dorp ontstaan rond een klooster uit 1465, een rustpunt in het veen’’, begint hij. Door falend asielbeleid is het volgens Russcher een ander dorp geworden en staan honderden rustige gemeenten op de nominatie hetzelfde lot te ondergaan.
Caroline van der Plas gaat er namens de BBB nog overheen. Volgens haar „lachen deze gasten ons gewoon uit’’. „Kunnen we ze niet gewoon het land uitzetten?’’
Marina Vondeling van de PVV probeert het nog wat steviger, immers het handelsmerk van de partij van Geert Wilders: Ze heeft het over „asielgespuis’’ dat het land uit moet en zo snel mogelijk naar Marokko „of andere woestijnlanden’’.
Als Lisa Westerveld van GroenLinks‑PvdA, oftewel Pro, voorzichtig opmerkt dat niet alle asielzoekers criminelen zijn en dat de goeden niet onder de kwaden mogen lijden, krijgt zij onmiddellijk alle vijf rechtse fracties over zich heen. En wanneer D66’er Robert van Asten zegt dat de ellende het gevolg is van falend beleid van eerdere kabinetten, wordt hij weggehoond.
Bij het debat over de Groningenwet blijken diezelfde partijen toch ook onderling uitstekend ruzie te kunnen maken. JA21’er Ranjith Clemminck pleit voor het hervatten van de gaswinning. Er is immers nog nooit een huis ingestort of een gewonde gevallen, betoogt hij. Tegelijkertijd zouden Groningers en Drenten profiteren van riante schaderegelingen, „betaald met ons belastinggeld’’.
Henk Vermeer van BBB zegt dat Clemminck steeds bewust spreekt over ‘trillingen’ in plaats van ‘aardbevingen’. „Ik ben benieuwd of hij bij justitiedebatten een messteek een schrammetje noemt.’’
Ranjith Clemminck (JA21) debatteert met Henk Vermeer (BBB). Foto: John Beckmann/DeFodi Images
Vermeer vraagt of JA21 dan ook maar meteen proefboringen wil doen naar schaliegas onder Den Haag, Leiden, Rotterdam, Tilburg en Eindhoven. Hij zegt: „U praat makkelijk over Groningers, maar als het gaat over stedelijke gebieden waar u zelf actief bent, durft u ineens niet.’’
„Dat is emopopulisme en emotionele chantage’’, kaatst Clemminck. „En we hebben niet eens een afdeling in Tilburg.’’
Vanaf de publieke tribune kijken commissaris van de Koning René Paas, gedeputeerde Susan Top en enkele Groningse en Drentse burgemeesters toe. De afspraken met de regio worden vastgelegd in de wet, dat is winst, al hadden er wat meer garanties in gemogen. Links had de vergoedingen royaler gewild, rechts juist zuiniger. Minister Heerma houdt het voorzichtig in het midden. Verandert niets aan de lijn van zijn voorgangers Hans Vijlbrief en Eddie van Marum.
Alleen dat moment waarop hij het heeft over Nij Begun, met die Engelse ‘g’. Nije gun? „U praat over een nieuw pistool’’, grapt Sandra Beckerman.
Het blijft ongemakkelijk in Den Haag als het Noorden ter sprake komt. Maar hé, het ging tenminste weer even over ons.
(Arend van Wijngaarden is parlementair verslaggever van Dagblad van het Noorden)
