Arend van Wijngaarden is parlementair verslaggever van Dagblad van het Noorden. Foto: Marcel Jurian de Jong
Niet alleen in Loosdrecht brandt het, en het gaat niet alleen over asiel. Ook over de hypotheekrente, pensioenen en uitkeringen staan de partijen in de Tweede Kamer met verhitte koppen tegenover elkaar.
Hans Vijlbrief van Sociale Zaken kent de Groningse SP-leider Jimmy Dijk al wat langer maar raakt dinsdag toch geïrriteerd. „Vijlbrief heeft een bord voor zijn kop’’, zegt Dijk. Want Vijlbrief wil volgens hem de bezuinigingen op uitkeringen en AOW niet intrekken. „Zulk geschreeuw, daar heeft Nederland niets aan’’’, antwoordt Vijlbrief. Even later spreekt hij tegenover journalisten zelfs van ‘gekrijs’.
Met zijn drie zetels weet Dijk het kabinet toch een beetje klem te zetten. „Wij zijn met meer’’, herhaalt hij. De oppositie is met meer. Geert Wilders en Jesse Klaver staan tijdens het vragenuurtje ook meteen op, alsof ze hem gelijk willen geven. De vakbonden dreigen met acties. Als het kabinet een van de oppositiepartijen niet weet te paaien, is er geen meerderheid.
Veel Kamerleden komen deze week gebruind terug van de meivakantie maar hun gezichten kleuren meteen alweer rood in verhitte debatten. Over de relletjes rond azc’s lopen woensdag de emoties hoog op. Iedereen geeft iedereen de schuld van de brand in Loosdrecht. Links verwijt rechts olie op het vuur te gooien, rechts verwijt links de problemen te veroorzaken door niets te doen tegen de instroom.
Aan het begin van het asieldebat is Gidi Markuszower bijna een uur aan het woord. Hij zoekt het op, zat niet voor niks al ruim van te voren in de commissiezaal om als eerste het woord te voeren. Het lukt hem glansrijk alle aandacht naar zich toe te trekken. Hij wordt telkens geïnterrumpeerd door collega’s die er zelf ook nog iets tussendoor willen roepen.
Mona Keijzer, Caroline van der Plas, Jimmy Dijk, allerlei kopstukken proberen hun zendtijd te pakken om te laten zien hoe schandelijk ze de rellen en het vastlopende asielbeleid vinden. Als minister Bart van den Brink later eindelijk mag zeggen wat hij gaat doen, zijn Markuszower en een groot deel van zijn kritische collega’s alweer vertrokken. Blijkbaar doen oplossingen er helemaal niet toe.
En was asiel nou maar het enige probleem. Hetzelfde patroon zie je overal: veel gepraat en veel geruzie maar amper aandacht voor besluiten.
Ook op de grote financiële dossiers dreigt het kabinet-Jetten in een impasse te raken. De hogere pensioenleeftijd en bezuinigingen op uitkeringen liggen nog steeds op tafel, ook al belooft Vijlbrief met een plannetje te komen om de vakbonden aan tafel te krijgen. „Het kabinet rijdt met 180 per uur af op een muur’’, zegt Klaver.
Jimmy Dijk (SP) in debat met Hans Vijlbrief (D66, Sociale Zaken). Foto: ANP/Robin van Lonkhuijsen
En dan komt het h-woord weer om de hoek. De VVD-top - Dilan Yesilgöz, Eelco Heinen en Ruben Brekelmans - doet alsof er niets aan de hand is. De hypotheekrente blijft veilig, verzekeren ze. Ze hebben immers niet voor niets zulke grote billboards met hun onderhandelingsresultaat laten ophangen.
Maar de aftrek kost miljarden en dat geld is hard nodig voor de AOW, uitkeringen en vooral defensie. D66 en CDA blijven aandringen om toch te morrelen aan de hypotheekrente en kunnen daarvoor zo maar een meerderheid krijgen. Dat blijkt dinsdag ook al bij een stemming over een klein onderdeel van die aftrek. De motie van GroenLinks-PvdA om de kosten van de aftrek niet verder te laten verhogen haalt het. Waarna Heinen plompverloren zegt de motie gewoon niet uit te voeren.
Van grotere orde is een ambtelijk rapport over dat het niet gaat lukken de hypotheekrenteaftrek te beperken tot dertig jaar; een maatregel waar Rutte destijds al mee had ingestemd. Nu blijkt dat de Belastingdienst niet eens weet wie die grens van dertig jaar bereikt heeft.
Laat maar zo, reageren de VVD’ers. Maar in een week waarin iedereen miljarden zoekt en elkaar overschreeuwt, is niet de vraag óf dat botst, maar wanneer.
De temperatuur loopt deze zomer haast vanzelf verder op. Gaat de druk er niet van af dan dreigt politieke ontploffing.
(Arend van Wijngaarden is parlementair verslaggever van Dagblad van het Noorden)