Hans van Koningsbrugge, hoogleraar Russische Geschiedenis en Politiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, geeft elke zaterdag commentaar op de oorlog in Oekraïne. Vandaag aflevering 251.
„Nee, de dreiging uit Belarus (het vroegere Wit-Rusland) verontrust mij niet. Deze week overhandigde de oppositie van Belarus een defensierapport aan de regering van Oekraïne. Daarin staat dat Belarus van plan is zich te mengen in de oorlog. De grondwet is veranderd, de troepen mogen nu ook preventieve aanvallen uitvoeren.
Belarus heeft een bevolking van nog geen tien miljoen mensen en een leger van 70.000 soldaten. Dat zijn er niet veel en het leger is niet van geweldige kwaliteit. Militair gezien heeft Oekraïne weinig te vrezen van Belarus.
Zelensky laat z’n tanden zien
Sterker nog, aan de grens met Oekraïne stond Russische apparatuur om drones beter te besturen. Zelensky heeft de Wit-Russische president Loekasjenko opgedragen die signaalversterkers te verwijderen. Zo niet, dan zou Oekraïne er zelf wel kachelhout van maken.
Daaraan heeft Loekasjenko gehoor gegeven. Zelensky heeft zijn tanden laten zien. Hij zei 500 doelen in Belarus in kaart te hebben gebracht, waaronder twee elektriciteitscentrales. Dat heeft indruk gemaakt.
Belarus en Rusland vormen sinds 1996 een uniestaat, op papier is het een staatkundige eenheid. Er zijn geen grenscontrole en de twee landen voeren een gezamenlijke buitenlandse politiek. Bij de Russische invasie in Oekraïne, in februari 2022, was Belarus nadrukkelijk betrokken.
Nu zie je dat Wit Russische militairen in Belarus taken van Russen overnemen. Dat zou Russische militairen kunnen vrijspelen voor het front in Oekraïne. Maar je moet niet vergeten dat Rusland het al zo moeilijk aan het front heeft en dat er grote tekorten zijn aan benzine. Het zal allemaal niet veel uitmaken, en in die zin lijkt het signaal van de oppositie van Belarus mij te overdreven.
Die meldde ook dat Kyiv op slechts 100 kilometer ligt van de grens met Belarus. Dat speelde zeker een rol bij de invasie in 2022, maar sindsdien heeft Kyiv natuurlijk ook niet stilgezeten. Oekraïne is echt wel voorbereid op een aanval vanuit die kant.
Sancties raken Belarus
Loekaskjenko probeert een middenkoers te varen, bijvoorbeeld door Oekraïne te feliciteren met zijn onafhankelijkheidsdag. Hij wil Europa te vriend houden, want hij heeft heel veel last van de economische sancties.
Als je trouwens een indruk wilt krijgen van de voormalige Sovjet-Unie, dan kan ik een bezoek aan Belarus zeker aanraden. Het lijkt alsof de tijd daar heeft stil gestaan. Je ziet nog de verzengde invloed van de staat en de KGB bestaat er ook nog, het comité voor staatsveiligheid. In Rusland is die al jaren geleden verdwenen, maar in Belarus niets van dat al.”
