Ruslandexpert Hans van Koningsbrugge Foto: Corné Sparidaens
Hans van Koningsbrugge, hoogleraar Russische Geschiedenis en Politiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, geeft elke zaterdag commentaar op de oorlog in Oekraïne. Vandaag aflevering 247.
„De Oekraïense president Zelensky zei op 19 mei dat het tij aan het front keert. Wat bedoelt hij daarmee? Met z’n drones treft Oekraïne al langer de olie- en petrochemische industrie van Rusland. Daarmee raken ze het land direct in de portemonnee, want het krijgt minder inkomsten.
Daarnaast richt Oekraïne zich nu op de defensie-industrie. Bijvoorbeeld een elektronicafabriek in Briansk is getroffen door Oekraïense drones en een fabriek gespecialiseerd in het herstel van S300 en S400-luchtafweersystemen. Daardoor wordt het voor de Russen èn moeilijker om drones te produceren èn komt hun luchtafweer in het geding.
Grootte van Rusland is inmiddels een nadeel
In het verleden was de grootte van Rusland een enorm voordeel, maar dat begint nu een nadeel te worden. De Russen hebben bijvoorbeeld de fabrieken van Roskosmos, de organisatie voor ruimtevaart, verplaatst van Moskou naar Perm. Maar ook daar kunnen de Oekraïense drones komen. Het valt niet allemaal meer te verdedigen. Zeker niet als er minder luchtafweer kan worden geproduceerd.
Dat het tij aan het keren is zie je bijvoorbeeld ook aan de situatie rond Mala Tokmachka, een plaatsje op 39 kilometer van Zaporizja. Daar woonden voor de oorlog zo’n 3000 mensen, nu nog een stuk of 100. Er wordt al 2,5 jaar om gevochten, want het is van groot strategisch belang. Wie Mala Tokmachka in handen heeft, beheerst de omliggende heuvels.
Dat plaatsje hebben de Oekraïners nu eindelijk herveroverd. Van daaruit richten ze zich op Tokmak, het oorspronkelijke doel van het grote en mislukte offensief van Oekraïne in 2023. Dat ligt halverwege de landcorridor naar De Krim en past dus in het streven dat schiereiland te belegeren.
Staat neemt schulden van rekruten over
In Moskou stellen ze zich meer en meer de vraag of ze het nog wel gaan redden. Rusland kan niet veel meer doen dan Oekraïne met grote, dure raketten aanvallen, zoals die Oresjnik-raket op Kyiv deze week. Of de vleesmolen aanzetten, met andere woorden: veel manschappen inzetten en verliezen.
De zorgen in Rusland zijn groot, in de regio Moskou zijn al brandstoftekorten. En je ziet het aan de werving van nieuwe soldaten. Wie zich nu aanmeldt, ziet dat de staat zijn schulden tot 130.000 euro overneemt. Dat is natuurlijk veel te kostbaar, maar dat geeft aan hoe hoog de nood is. Op middellange termijn vergroot dit alleen maar de problemen.”