Als psycholoog spreek ik mensen vaak op een kwetsbaar moment in hun leven. Ik loop een stukje mee, probeer toe te voegen en hoopt dat die ander er zelf weer verder mee kan. Wat vaak wat onderbelicht blijft is dat al die cliënten ook toevoegen aan mijn leven, soms zonder het door te hebben. Zo rolde er tijdens een sessie met Mieke de volgende zin uit haar mond: „Irma, ik voel me als een kip in het water.”
Het klonk ontzettend koddig en ik probeerde niet te lachten omdat ze mogelijk gewoon het juiste spreekwoord niet zo goed kende. Maar dat was niet het geval, eigenlijk had ze een pareltje van de Nederlandse taal toegevoegd in mijn leven, een fantastisch nieuw spreekwoord dat voor veel situaties opgaat. Mieke wist precies hoe ze zich zou moeten voelen wanneer ze een vis in het water bedoelde, maar zij voelde zich juist een kip in het water.
Kunnen kippen eigenlijk zwemmen? Ja, kippen kunnen zwemmen, maar ze doen het maar zelden en het is niet goed voor ze. Hun verenpak is niet waterdicht, waardoor de veren drassig en zwaar worden, wat het zwemmen moeilijk maakt en ze kan doen verdrinken.
Irma van Steijn
Froukje Jackson en Irma van Steijn zijn beiden GZ-psycholoog bij Maarsingh & van Steijn. Froukje in Groningen en Irma in Leeuwarden. Zij schrijven om en om een wekelijkse geanonimiseerde column over wat zij meemaken in o.a. de spreekkamer. E-mail: f.jackson@maarsinghenvansteijn.nl of i.vansteijn@maarsinghenvansteijn.nl.
Mieke beschreef op een prachtige manier hoe ze zich voelde op haar werk. Sinds een half jaar werkte ze voor een commercieel bedrijf, na twintig jaar in het onderwijs te hebben gewerkt als kleuterjuf. Ze had van tevoren juist heel veel zin gehad in haar nieuwe job, iets totaal anders. Maar ze was helemaal niet gewend om te denken in financiële targets en verkoopcijfers. Alles was gericht op omzet maken en er was nooit eens tijd voor echte verbinding. Ze voelde zich er niet bij horen en ze voelde angst over de toekomst waardoor ze in een soort van regieloze freeze-toestand was geraakt.
Angst omvormen
Juist door haar eigen spreekwoord konden we haar angst omvormen naar een concrete vraag waar we mee aan de slag konden: Moet ik als kip gewoon beter leren zwemmen of kan ik beter naar een plek op het droge gaan? Het bleek vervolgens best leuk om te onderzoeken in hoeverre Mieke een volbloed kip was, of dat er ook wat vissenbloed in haar aderen stroomde en ze meer wen-tijd in het water moest krijgen.
Mieke bleek 100 procent kip te zijn en samen onderzochten we nieuwe mogelijkheden op het land waar zij haar eieren zou kunnen leggen. Er bleek plek genoeg.
Ik denk dat wij ons allemaal wel eens een kip in het water voelen. Ik pleit voor een nieuw spreekwoord in de Nederlandse taal, met dank aan Mieke.
