Femke en Inge hebben een conflict op het werk. Femke vindt dat Inge gebeurtenissen altijd verdraait in haar eigen voordeel, het wantrouwen speelt al jaren. Femke werkt er vijftien jaar en Inge kwam vier jaar geleden op de afdeling. Toen Inge na een half jaar een vaste aanstelling kreeg, ging ze volgens Femke opeens van alles veranderen, vooral om een wit voetje te halen bij de leiding, aldus Femke.
Het verhaal van Inge is dat ze inderdaad zaken veranderde, maar altijd in afstemming met het team, om werkprocessen te verbeteren. Inge ervaart dat Femke altijd van de tegenpartij is en niet tegen veranderingen kan. Femke denkt echter dat Inge er eigenlijk op uit is haar weg te werken.
Irma van Steijn
Froukje Jackson en Irma van Steijn zijn beiden GZ-psycholoog bij Maarsingh & van Steijn. Froukje in Groningen en Irma in Leeuwarden. Zij schrijven om en om een wekelijkse geanonimiseerde column over wat zij meemaken in o.a. de spreekkamer. Mail: f.jackson@maarsinghenvansteijn.nl of i.vansteijn@maarsinghenvansteijn.nl
Tja, we maken het dagelijks mee. Verschillende mensen hebben dezelfde gebeurtenissen meegemaakt en een volstrekt andere perceptie en herinnering van hetgeen er gaande was/is. Waarschijnlijk heb je zelf ook wel jeugdherinneringen waarvan je broer of zus een totaal andere herinnering heeft.
Ons geheugen is géén archiefkast
We denken vaak dat ons geheugen een archiefkast is, waar de werkelijkheid netjes in laatjes ligt opgeslagen. Maar daar klopt niets van, ons geheugen is een neuronaal netwerk van verbindingen die nogal worden bepaald door de emotionele kleuring die je geeft aan een gebeurtenis. Telkens wanneer je een gebeurtenis herinnert, dan veranderen de verbindingen; sommige worden sterker, anderen zijn nieuw of verdwijnen. Je herinnert je dus niet de werkelijkheid (als die al bestond), je herinnert je eigen verhaal, en vervolgens een herinnering van een herinnering van een herinnering. Zo kan je dus lijnrecht tegenover elkaar komen te staan, dat gebeurt vooral als er emoties en belangen in het spel zijn.
Ik bekijk met Femke een filmpje van neurowetenschapper Julia Shaw, een fantastische vakvrouw op het gebied van geheugenonderzoek (zoek op Julia Shaw, False Memory). Shaw toont aan hoe je gezonde mensen kunt laten herinneren dat ze betrokken waren bij een misdaad die in werkelijkheid niet heeft plaatsgevonden. Haar onderzoek schijnt belangrijk licht op getuigenverhoren en sommige therapievormen, je kunt mensen van alles laten herinneren, dat is behoorlijk gevaarlijk.
Stap één is Femke leren inzien dat haar geheugen geen exacte waarheid is, maar een verhaal, net als dat van Inge. Stap twee is elkaars verhaal gaan begrijpen en stap drie is samen een nieuw verhaal maken dat recht doet aan beide. Of we stap twee gaan halen weet ik nog niet, Femke gelooft er tot nu toe niets van. En dat is begrijpelijk, het zou namelijk betekenen dat haar waarheid gaat wankelen, dat voelt instabiel en onveilig. Onze ‘archiefkast’ blijkt vol met emoties, percepties en belangen, niet met de werkelijkheid. Dat is best een heftig besef.
