Tijdens een koffiemomentje heb ik met een aantal collega’s een vermakelijk gesprek. De vraag is of mannen meer aan zelfoverschatting doen dan vrouwen. Eigenlijk weten we het niet zo goed, maar ik heb wel zo’n donkerbruin vermoeden.
Aanleiding is de campagne van de Rijksoverheid ‘Man, zeg er wat van!’ waarin mannen worden opgeroepen in te grijpen als een andere man een ongepast seksistische opmerking maakt. Ipsos I&O deed onderzoek en daaruit blijkt dat 90 procent van de mannen seksueel grensoverschrijdend gedrag een probleem vindt, maar dat de grootste groep een ander niet zal aanspreken omdat ze de sfeer niet willen verpesten, twijfelen of de seksistische opmerking wel ernstig genoeg was, of gewoonweg niet weten wat ze moeten zeggen.
Slechts een kwart van de mannen denkt dat hun vrienden er positief op zouden reageren wanneer ze hen zouden aanspreken. Opmerkelijk is dat 75 procent van deze mannen zegt dat ze het zelf geen probleem zouden vinden als ze op hun gedrag worden aangesproken. Huh? Dat is toch pure zelfoverschatting? Waarom zouden zij er wel tegen kunnen als ze worden aangesproken, maar hun vrienden niet?
Irma van Steijn
Froukje Jackson en Irma van Steijn zijn beiden GZ-psycholoog bij Maarsingh & van Steijn. Froukje in Groningen en Irma in Leeuwarden. Zij schrijven om en om een wekelijkse geanonimiseerde column over wat zij meemaken in o.a. de spreekkamer. Mail: f.jackson@maarsinghenvansteijn.nl of i.vansteijn@maarsinghenvansteijn.nl
Een kleine studie in de onderzoeksliteratuur levert inderdaad aanwijzingen op dat mannen hun eigen competentie wat vaker overschatten dan vrouwen, vooral op technische en prestatiegerichte domeinen. 95 procent van de mannen denkt beter te kunnen autorijden dan de gemiddelde bestuurder in ons land. Statistisch onmogelijk, zelfoverschatting in optima forma! Nog een leuke: van de Franse mannen vindt 84 procent zichzelf een bovengemiddelde goede minnaar.
Vrouwelijk redeneren
Vrouwen blijken zichzelf net iets vaker te onderschatten, zelfs wanneer hun objectieve prestaties gelijk of beter zijn dan die van mannen. Maaaaaaarrrr, vrouwen neigen ook naar zelfoverschatting, maar dan vooral op domeinen van sociale, morele en emotionele intelligentie, communicatie en samenwerking. Interessant, en als ik eerlijk ben blijk ik zelf dus ook nogal vrouwelijk te redeneren, ik denk net zo. Ai.
Maar nu nog even terug naar de campagne ‘Man, zeg er wat van!’. Het is een charmante boodschap en het zal zeker bijdragen aan meer bewustzijn. Maar iemand openlijk en rechtstreeks aanspreken is ontzettend moeilijk en er klopt geen snars van dat 75 procent van de mannen zo’n correctie goed kan opvangen.
In mijn vak zie ik juist dat mensen, mannen én vrouwen, niet tegen openlijke correcties kunnen. Ze zullen zich verbaal verdedigen of slaan dicht. Zo werkt ons brein nu eenmaal. Beter is het om even te wachten en de ander 1 op 1 aan te spreken, en eerst te vragen of het de bedoeling was de vrouw in kwestie te kwetsen. Meestal was dat niet zo. Er rustig op terug komen, omdat het er toe doet, lijkt mij effectiever. Of overschat ik nu mijn kennis?
