Hanzehogeschool protesteert tegen langstudeerboete met een voorleesdemonstratie. Foto: Corné Sparidaens
Terwijl de sneeuwvlokken naar beneden dwarrelen, wordt donderdag op de Vismarkt door een klein groepje actievoerders gedemonstreerd. Zij lezen bezwaren voor tegen de langstudeerboete.
‘Ik maak bezwaar omdat er enorm veel redenen zijn waarom een diploma halen niet altijd lukt in de nominale tijd. Ik maak bezwaar omdat ik geen druk van de overheid wil hebben terwijl ik studeer. Ik maak bezwaar omdat deze boete zorgt voor ongelijke kansen’, zomaar een greep uit de bezwaren die donderdagmiddag voorbijkomen.
De afgelopen weken is via actiesite ‘Voor de toekomst van Nederland’ door meer dan zevenentwintigduizend studenten bezwaar gemaakt tegen het plan van het kabinet om de langstudeerboete in te voeren. Dat zou betekenen dat studenten die langer over hun studie doen, drieduizend euro boete moeten betalen. Bovenop het collegegeld.
De maatregel, die ervoor moet zorgen dat studenten sneller aan de slag gaan op de arbeidsmarkt, gaat in studiejaar 2026 in. Volgens de formerende partijen spekt de boete behoorlijk de staatskas: het moet 282 miljoen euro per jaar opleveren.
‘Past niet bij onderwijs’
Onderwijsinstellingen en studenten zijn fel tegen. Zij vrezen dat dit een drempel opwerpt voor jongeren om te gaan studeren en dat het extra druk oplevert. Reden voor de Groninger Studentenbond (GSb) en de Hanze Groningen om de reizende voorleesmarathon (in het leven geroepen door de Vereniging Hogescholen) naar Groningen te halen.
Voorzitter Dick Pouwels van de Hanze leest ook tien minuten lang bezwaren voor. „Een boete past niet bij dat wat onderwijs zou moeten doen: investeren in de volgende generatie.”
De verhalen van jongeren die vertraging oplopen omdat ze bijvoorbeeld mantelzorger zijn, raken de bestuursvoorzitter het meest. „Wij zien twee groepen langstudeerders. Studenten die vanwege een persoonlijke situatie (een zieke ouder of mentale problemen) vertraging oplopen. En studenten die op latere leeftijd een studie beginnen. Zij werken vaak al, waardoor ze minder tijd hebben voor hun studie. Studenten die vanuit luiheid vertraging oplopen, zien we eigenlijk niet.”
Onderwijsminister Eppo Bruins onderzoekt alternatieven voor de langstudeerboete, weet Pouwels. „Denk aan het verhogen van het collegegeld voor iedereen. Maar daarmee legt hij nog steeds de last bij studenten. Hij zou ook zich hard kunnen maken om de maatregel van tafel te vegen.”
Protest reist door
Guy Kortes, voorzitter van studentenvereniging Dizkartes, leest ook bezwaren voor. Hij vreest dat minder studenten actief worden bij studentenverenigingen als de boete wordt ingevoerd. „Terwijl het je zoveel oplevert qua persoonlijke ontwikkeling, voor je netwerk en voor je werkende leven later.”
Na Groningen is het protest nog in Den Haag en Rotterdam. Op dinsdag 26 november lezen actievoerders de laatste bezwaarschriften voor bij de Tweede Kamer in Den Haag. Vanwege het koude weer is de opkomst bij de demonstratie in Groningen laag. „Wel toepasselijk”, zegt iemand die bij het protest staat. „De regering laat de studenten ook in de kou staan.”
