Noodopvanglocatie Eemsgolaan in Groningen opent deuren voor omwonenden na woelige start. 'Ik dacht dat het enkel voor alleenstaande mannen was?'

Er moet nog even worden doorgewerkt om woensdag de eerste lichting op te kunnen vangen. In totaal komen er komend jaar zo’n driehonderd asielzoekers te wonen. De laatste tijd is al veel gedaan in het voormalig kantoorgebouw. Muren zijn geverfd in pistache en hemelblauwe kleuren, er zijn douches en buiten staan containers waarin gekookt kan worden.

Op de deurposten in de noodopvanglocatie, officieel geen asielzoekerscentrum (azc), hangen papiertjes met daarop een lijstje van welk meubilair al naar binnen is gesleept. Vrijwel overal staat een vinkje, veel kamers zijn al ingericht.

Locatiemanager Yvonne Gerdes van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) laat een vierpersoonskamer zien. Die is ongeveer 5 meter lang en 3 meter breed. Er staan twee stapelbedden, een paar lockers, een tafel met stoelen en een kleine koelkast.

„Maar het is de bedoeling om ze zoveel mogelijk naar buiten te krijgen”, zegt ze. Asielzoekers hebben er veel aan als ze meedoen in de maatschappij. Bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk te doen, naar school te gaan of doordat zij werk hebben.”

Het is druk zaterdag. Het COA stuurde naar zo’n drieduizend huishoudens een uitnodiging om binnen te kijken voordat het ‘azc’ opent.

De komst van het COA had nogal wat voeten in aarde. Omwonenden waren verrast toen het plan dit voorjaar met veel snelheid werd ontwikkeld en er, volgens hen, ‘alleen maar alleenstaande mannen’ kwamen te wonen. De opvanglocatie zou in juni al openen, omwonenden hoorden daar pas voor het eerst iets over in mei.

Na felle protesten, een dreigende rechtszaak en een hoop (crisis)overleg, gaf de gemeente begin deze maand een vergunning. Onder een aantal voorwaarden. Zo is een veiligheidsplan opgesteld (daarin staat onder meer dat COA-medewerkers door de buurt lopen, er extra boa-toezicht is en de wijkagent met regelmaat op de locatie komt), komt er een omwonendencommissie en is beloofd dat over een half jaar een evaluatie volgt. Bovendien heeft het COA gezegd dat er ook plek is voor gezinnen.

„Ik dacht dat het enkel voor alleenstaande mannen was?” zegt een vrouw in de gang. Het zingt het rond dat de opvanglocatie alleen voor gezinnen is bedoeld, maar dat is ook niet zo. Er komen ook stellen én alleenstaande mensen. Het zijn asielzoekers die nog maar net zijn aangekomen en asielzoekers ook die al langer in Nederland zijn.

De zorgen zijn nog niet weg bij Frank uit Hoogkerk. „Mijn dochter fietst hier langs als ze naar hockeytraining gaat. In de zomer in een rokje, nou daar maak ik mij wel zorgen om”, zegt hij. „Ik denk dat er niemand is die tegen de komst van gezinnen is. Maar de boosheid ligt ook in het hele proces en de communicatie.”

Niek en Jolijt Ramaker hebben hun drie kinderen (9, 7 en 2 jaar) meegenomen. „Ook zodat zij kunnen zien wat dit is”, zegt Jolijt. „Ze hebben er geen beeld van, maar zitten straks misschien wel met iemand in de klas uit die hier woont.”

Ze is er niet helemaal gerust op. „Ik fiets hier ‘s avonds na mijn werk langs, dan gaat er wel van alles door je hoofd.” Dat gezegd hebbende: „Het is wel zo dat mensen die van alles hebben meegemaakt zich hier thuis moeten voelen.”

Datzelfde vinden Saint Dera en Stuart Ritson. Saint Dera is lovend over de rustgevende kleuren op de muur. „Het is huiselijk. Ik was bang dat het in een oud-kantoorpand zou zitten dat er niet uitzag. Dat zou ik niet goed vinden, ze hebben al zoveel meegemaakt.”

Overlast of geen overlast: haar man denkt dat het nog alle kanten op kan. „Dat hangt ook af van hoe je ermee omgaat”, zegt Stuart. „Als omwonenden zich betrekken bij vluchtelingen en we elkaar helpen, dan kan het iets toevoegen. Maar als je hier komt te wonen en de hele wereld kijkt je met een nare blik aan, dan ga je je daar ook eerder naar gedragen.”

Overigens is de animo om vrijwilligerswerk te doen groot. Binnen een uur hebben dertig mensen zich opgeven. Linda Oldenburger had zich al voor de open dag aangemeld. „Dit zijn mensen die hier nieuw zijn. Ze weten niets over de omgeving. Als ik ze kan helpen om onderdeel te worden van de gemeenschap dan doe ik dat graag.” Wat voor vrijwilligerswerk ze wil doen? „Op welke manier ze mij maar kunnen inzetten.”

Als het eerste jaar goed verloopt, wordt de noodlocatie omgebouwd van tot regulier azc. Er kunnen dan iets meer dan tweehonderd mensen wonen. Dat is minder dan er komende maanden in zullen wonen, omdat reguliere azc’s ruimer zijn opgezet. Immers, mensen verblijven daar doorgaans langer. Voor de Eemsgolaan zou het dan gaan om een verlenging van negen jaar.