Marit werd om het leven gebracht door een jongere die zij begeleidde in het opvanghuis van Yorneo in Emmen. Foto: Eigen foto
De verzekeraar van de Drentse jeugdzorginstelling Yorneo heeft een schadevergoeding betaald aan de nabestaanden van de in 2023 vermoorde hulpverleenster Marit van Koesveld. Dat bevestigt advocaat Ronald Spoelstra, die haar moeder en jongere broer bijstaat.
De advocaat wil niet zeggen hoe hoog de schadevergoeding is. Volgens hem gaat het de nabestaanden daar ook niet om. „Voor hen is vooral belangrijk dat er ook van de kant van haar werkgever Yorneo een vorm van erkenning is gekomen voor wat er is gebeurd met hun dochter en zus", aldus Spoelstra.
Marit van Koesveld (26) uit Groningen kwam op zaterdag 14 januari 2023 om het leven tijdens haar werk in een opvanghuis van Yorneo in Emmen. Zij werd daar aangevallen door een destijds 16-jarige jongen die in het opvanghuis verbleef en haar meerdere messteken toebracht.
Terwijl zij zwaargewond op de grond lag, werd zij geschopt door een 19-jarige mededader. De twee gingen er vervolgens met een geldkistje vandoor. De jonge vrouw overleed ter plekke aan haar verwondingen.
Civiel traject
Bij de behandeling van de strafzaak tegen de verdachten in de rechtbank in Assen in het voorjaar van 2024 was het civiele traject met de verzekeraar nog niet afgerond.
Hoofdverdachte, Jenairo H., die de dodelijke messteken toebracht, ging in hoger beroep. „Dat is pas in april van dit jaar behandeld", zegt de advocaat van de nabestaanden. „Ondertussen was door de verzekeraar schokschade voor de moeder en affectieschade voor haar broer toegekend. Daarom is deze schade bij het hoger beroep niet meer opgevoerd.”
Kort na het fatale incident is Yorneo door advocaat Spoelstra namens de nabestaanden civielrechtelijk aansprakelijk gesteld voor de gewelddadige dood van hun dochter en zus. „Als een werknemer tijdens het werk overlijdt, is de werkgever in principe aansprakelijk,” zegt hij. „De werkgever moet dan aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan en alles heeft gedaan om het werk zo veilig mogelijk te maken.”
Personeelstekort
De Nederlandse Arbeidsinspectie onderzocht na het dramatische incident de veiligheid van de werkomstandigheden binnen de instelling. Dat wordt standaard gedaan in dit soort gevallen, zegt Spoelstra. De nabestaanden en de advocaat hebben het rapport ook gekregen.
Uit het onderzoek van de Arbeidsinspectie kwamen meerdere aandachtspunten naar voren. Zo waren er roosterproblemen door personeelstekort, waardoor het voorkwam dat er soms maar één begeleider was bij de jongeren in het opvanghuis. Zo was het ook op de bewuste zaterdagavond toen Marit werd vermoord.
Familieleden, vrienden en collega's hebben na de moord bloemen gelegd bij het pand van Yorneo. Foto: Jan Willem Horstman
In een jeugdzorginstelling kan het risicovol zijn als slechts één medewerker op een groep staat, zeker bij jongeren met agressief gedrag. Binnen de sector bestaan volgens advocaat Spoelstra richtlijnen om alleen werken zo veilig mogelijk te maken met extra veiligheidsmaatregelen.
Emotionele waarde
Ook zijn werkgevers verplicht risico’s vast te leggen in een risico-inventarisatie en -evaluatie. „Die risico-inventarisatie was bij Yorneo onvoldoende uitgewerkt.” Tot een inhoudelijke discussie over de kritiekpunten is het nooit gekomen, omdat de verzekeraar en de advocaat namens de nabestaanden een overeenkomst hebben gesloten over de schadevergoeding.
Overigens is de aansprakelijkheid niet formeel erkend door de verzekeraar, iets wat volgens de advocaat vaker voorkomt. „Dat was ook niet nodig. Ons doel was bereikt”, zegt Spoelstra.
Voor de familie heeft de betaling vooral emotionele waarde. Dat geldt in het bijzonder voor de broer van Marit. In de strafzaak bij de rechtbank werd zijn verzoek om affectieschade namelijk afgewezen, terwijl de moeder dat wel toegekend kreeg. Voor broers en zussen is zo’n vergoeding in het strafrecht nog altijd niet wettelijk geregeld.
„Juist daarom is het voor hem belangrijk dat er via deze weg alsnog erkenning is gekomen,” zegt Spoelstra.
Trieste zaak
Woordvoerder Bas Kuik van verzekeraar Nationale-Nederlanden bevestigt dat de schadevergoeding is uitgekeerd. Volgens hem is dat gebeurd omdat de claim onder de polisvoorwaarden van de aansprakelijkheidsverzekering van Yorneo valt.
Dat geen aansprakelijkheid wordt erkend, komt volgens Kuik omdat daarover eerst een juridische procedure had moeten worden gevoerd. „Dat kan jaren duren. Geen van de betrokken partijen wilde dat. Het is een uiterst trieste zaak. Wij wilden de nabestaanden niet langer laten wachten en hebben daarom schadevergoeding betaald.”
Ook de directie van jeugdzorginstelling Yorneo is om een toelichting gevraagd, maar er is geen reactie gekomen.
Moeder vindt dat moordenaar (19) tbs had moeten krijgen
Moeder Nicole van Koesveld wil graag nogmaals benadrukken dat zij het zeer betreurenswaardig vindt dat het gerechtshof in Leeuwarden hoofdverdachte Jenairo H. geen tbs heeft opgelegd voor de moord op haar dochter.De 19-jarige H. is onlangs veroordeeld tot twee jaar jeugddetentie en een PIJ-maatregel (jeugd-tbs).
Het steekt moeder Van Koesveld dat in de uitspraak staat dat het hof begrijpt dat een vrijheidsstraf van 24 maanden vanuit het oogpunt van vergelding als onbevredigend zal worden ervaren, in het bijzonder voor de nabestaanden van het slachtoffer. De moeder van Marit heeft in haar slachtofferverklaring juist gezegd dat zij die vrijheidsstraf niet zinvol vindt. Zij vroeg het hof nadrukkelijk om tbs met dwangverpleging volgens het volwassenenstrafrecht op te leggen.
Zij zei daarover op de besloten zitting onder meer: „Gezien jouw leeftijd, Jenairo, is het heel waarschijnlijk dat jij weer in onze samenleving komt. Ik vind dat onze rechtsstaat de plicht heeft naar onze samenleving dat dat alleen mogelijk is nadat jij langdurig en intensief behandeld bent. Marit krijgen wij niet terug, maar ik zou het ondragelijk vinden als er een ander gezin in onze situatie terechtkomt door jouw toedoen.”
Volgens de moeder hebben de deskundigen van forensisch centrum Teylingereind haar als leek heel goed duidelijk kunnen maken waarom zij het advies tbs met dwangverpleging gaven aan de rechtbank in Assen. „Het houdt mij nog iedere dag bezig waarom de rechtbank dit advies naast zich neer heeft gelegd en de straf hoofdzakelijk heeft gebaseerd op de leeftijd van Jenairo. Met twee jaar jeugddetentie kan ik vrede hebben, hoewel veel mensen dit niet snappen. Ik denk niet dat de gevangenis iets positiefs oplevert voor Jenairo.”
Maar een PIJ-maatregel in groepsverband is voor moeder Van Koesveld onbegrijpelijk. „Wat heeft jouw moord op Marit met leeftijd te maken? Het gaat erom waartoe jij in staat bent en hoe groot de kans op herhaling is. Jij hebt Marit, jouw hulpverleenster, in het huis waar jij woonde en waar Marit aan het werk was, vermoord. Jij hebt een gewelddadige overval gepleegd op McDonald’s in Emmen, waar jij jouw bijbaantje had. Wie waren de volgende geweest?”
