Suske en Wiske worden 80 jaar: verzamelaars over hun favoriete striphelden

Voorheen verzamelde hij alles wat los en vast zat aan Suske en Wiske, van poppetjes tot theelepeltjes en de stripboeken zelf, uiteraard. Maar tegenwoordig doet Erik Lankman (51) uit Balk, docent in het voortgezet onderwijs, het rustiger aan. ,,Het is geen hebbe-hebbe-hebbe meer, ik heb mijn verzameling uit de rode serie compleet. Ik ga nu alleen nog voor nieuwe uitgaven én om bijzondere exemplaren, zoals een eerste druk of eentje uit de blauwe serie, maar die zijn heel zeldzaam.’’

,,Ook ben ik nog bezig met het vergaren van De parel in de lotusbloem in de vier talen waarin het is uitgebracht. Maar ik ben geen diehardverzamelaar meer, de passie is er zeker nog, maar niet meer zo geobsedeerd als vroeger. Natuurlijk kijk ik nog steeds in bakken bij de kringloop of bij rommelmarkten, dat kan ik niet laten. Je weet immers maar nooit. Kijk, met Google kun je alles vinden en met geld kun je alles kopen, maar ik vind het zoeken en vinden veel leuker.”

En dan nóg: de vondsten moeten wel aan voorwaarden voldoen, stelt Lankman: ,,Het moet een eerste druk zijn, het boek moet er netjes uitzien en er moet niet in geschreven zijn, dat is echt het allerergste wat je kunt doen met een stripboek, maar dat geldt ook voor gewone boeken. Er is één uitzondering, dat is mijn heilige graal: een uitgave van de Afûk in het Fries, De pompesetters, die zou ik heel graag willen hebben, die mag wat beduimeld zijn.” 

Lankman weet nog goed wanneer hij zijn allereerste Suske en Wiske album kreeg. Dat was in de zware winter van 1979, toen het gezin Lankman nog in Joure woonde. ,,Ik was 5 jaar en mijn zusje was net geboren in het ziekenhuis in Leeuwarden. Pake uit Britsum paste op mij. Ik weet het nog precies: we gingen samen naar de Nieuwe Weme in Joure en daar kreeg ik mijn eerste Suske en Wiske, nummer 171, Wally de Walvis, ik kon nog niet eens lezen maar de plaatjes kon ik wel bekijken. En ja, ik heb hem nog steeds. Daar is wel mijn fascinatie voor Suske en Wiske begonnen. Daarna kreeg ik op verjaardagen en bij Sinterklaas altijd een exemplaar cadeau. Kostte toen net geen 5 gulden dus paste altijd mooi in het budget voor een kindercadeautje.”

De betaalbare kindercadeautjes van toen kunnen tegenwoordig aardig wat geld opbrengen, weet ook vrolijke verzamelaar annex tendermanager Loek Görtzen (51, ‘Ik woon in Limburg, maar heb een Fries paspoort’): ,,Van de oude serie Suske en Wiske, die toen alleen nog ingekleurd werd met rood en blauw, kunnen exemplaren tussen de 30 tot wel een paar duizend euro kosten.”

Ook Görtzen werd op jonge leeftijd met het Suske en Wiske-virus besmet: ,,Als 4-jarige vond ik het al prachtig om naar de plaatjes te kijken. Toen ik later vaak bij opa en oma logeerde, kreeg ik van een buurmeisje regelmatig een tas vol strips te leen. Die twintig of dertig stuks verslond ik echt, ik las ze in twee dagen uit.”

Op een gegeven moment is hij zelf stripboeken gaan verzamelen, naast Suske en Wiske ook series van Douwe Dabbert, Franka, Asterix en Obelix en Jan, Jans en de kinderen. ,,Ik heb nu zo’n 375 Suske en Wiske’s in de kast staan, in allerlei variaties en talen. Daarnaast verzamel ik alternatieve versies en parodieën, ook die met ondeugende titels als De glunderende gluurder”, vertelt Görtzen lachend.

Wie – net als de schrijver van dit artikel – altijd had gedacht dat Suske en Wiske broer en zus zijn, helpt Görtzen, die de hoofdrolspelers uit de stripserie goed kent, uit de droom. ,,Wiske is het nichtje van tante Sidonia. Suske is een jongetje dat ooit is opgepikt op het eiland Amoras en in huis is genomen. Jerommeke is ook aan komen waaien. Het is een vreemde combinatie van figuranten die familie van elkaar lijken maar dat niet zijn.”

De Friese Limburger heeft de verhalen van de stripreeks goed bestudeerd: ,,Suske en Wiske-boeken zijn niet kinderachtig en vaak ook maatschappelijk georiënteerd. Wel vind ik dat de vroegere boeken meer diepgang en sterkere verhaallijnen hadden, en beter getekend werden, dat mis ik wel een beetje in de nieuwe uitgaves. Maar mijn liefde voor die twee blijft onverminderd groot, hoor!”

De een verzamelt de stripboeken van Suske en Wiske, de ander, zoals Koen Maas, maakt een podcast over zijn favoriete striphelden. Bij de eindredacteur radio bij omroep NH is het maken van een kwaliteits-podcast in goede handen. ,,De research die ik doe, de auditieve aankleding en de vele sprekers per aflevering, maken het meer dan een simpele kletscast”, aldus Maas. 

Zijn fascinatie werd al op jonge leeftijd aangewakkerd door een stapel strips die hij kreeg van zijn neef. Asterix, Lucky Luke én een stuk of dertig Suske en Wiske-albums. ,,De strip bevat leerzame elementen en dat trok mij altijd al enorm aan. Van de tijd van de Romeinen en de Inca’s in Midden-Amerika tot Japanse cultuur en de piratentijd in 1700 rondom de Seychellen. Het leek allemaal dichtbij en benaderbaar, omdat ik het kende uit de strips”, vertelt de eindredacteur radio voor wie deze podcast puur hobby is. 

In zijn jeugd was hij een fanatieke verzamelaar, maar daarna verdween de verzameling in dozen. Maas: ,,Toen mijn oudste zoon in 2018 vroeg of we Suske en Wiskes hadden, kwamen de verhuisdozen weer tevoorschijn en had ik meteen een onderwerp gevonden voor een podcast. Ik ben geen grote verzamelaar van speciale edities of merchandise, maar wel een verzamelaar van kennis en verhalen. Door in de geschiedenis van de strip en zijn makers te duiken, deel ik die kennis met de luisteraars van de podcast. En daarmee roep ik herinneringen op naar het verleden en laat ik horen dat er veel meer in de strip verborgen zat dan je in eerste instantie zou denken.”

De luisteraars zijn met name personen die in de jaren zeventig, tachtig en negentig de strip hebben gelezen en nu zelf kinderen hebben die ook weer toe zijn aan het lezen van strips: ,,Hopelijk wakker ik het vuurtje aan bij de ouders, die dat dan weer doorgeven aan hun kinderen. Tot nu toe lukt dat aardig, want veel luisteraars hebben me laten weten dat ze hun oude strips weer zijn gaan ophalen bij hun ouders en ze nu weer zijn gaan lezen.”

Van 29 juni 2025 tot en met 22 februari 2026 is in het Museum of Comic Art (MoCA) in Noordwijk de expositie Suske en Wiske 80 ‘A studio of Heroes’ te zien. De tentoonstelling is gewijd aan alle figuren die Willy Vandersteen bedacht heeft en met zijn studio uitwerkte. Te zien zijn onder meer originele tekeningen van Vandersteen en andere tekenaars/studiomedewerkers die zijn werk voortzetten, waaronder Karel Verschuere en Paul Geerts. 

In 1987 richtten Sylvan en Els Feenstra de Fameuze Fanclub op, een fanclub voor Suske en Wiske-liefhebbers. Er zijn zo’n 1600 leden. De meesten van hen wonen in Nederland en Vlaanderen. Ook in Wallonië en diverse andere landen binnen en zelfs buiten Europa zijn leden van De Fameuze Fanclub te vinden. Elk jaar organiseert de club een fandag voor de leden. Het zijn vooral volwassenen maar de organisatie ziet ook nog steeds/weer kinderen langskomen die de avonturen van Suske en Wiske plezant vinden.