Hielko (61) uit Stad verrast Museum aan de A met eerste object. 'Dit symboliseert de bevrijding van Groningen'

„Als ik er straks niet meer ben, belandt het waarschijnlijk bij het grofvuil of in de prullenbak. Ik hoorde van de oproep en dacht: dan kan ik het net zo goed aan het museum geven. Daar is het in goede handen”, zegt Hielko Grommers (61) uit Groningen.

Hij is deze middag de eerste bezoeker bij het Groninger Archief, waar mensen spullen en documenten uit de Tweede Wereldoorlog kunnen showen. Dit keer gebeurt dat voor Museum aan de A, dat samen met vier andere oorlogsmusea de jaarlijkse actie ‘Niet Weggooien Tour’ organiseert in Groningen. Het doel is dat deze objecten, die nu nog bij mensen thuis liggen, niet verloren gaan.

Vol enthousiasme loopt Grommers door de draaideur naar binnen. Uit iets wat op een strandtas lijkt, haalt hij verschillende voorwerpen tevoorschijn. Hij vertelt enthousiast hoe hij eraan komt. „Ik heb een tankperiscoop, een Canadees embleem, een Duitse bajonet en een verzameling bonkaarten bij me. Die heb ik van mijn oma geërfd. In de periode dat we bijna werden bevrijd door de Canadezen namen mijn opa en oma acht Canadese soldaten in huis. Die lieten dit later als souvenir of bedankje achter.”

Aan dezelfde tafel kijkt oorlogshistoricus Joël Stoppels (41) uit Appingedam met bewondering mee. Hij attendeert Grommers erop dat vooral de periscoop en het verhaal erachter de bevrijding van Groningen symboliseren. „Dit Canadese embleem is afkomstig van een Canadese verzetsgroep die zich bezighield met de bevrijding van Groningen. Daarom weet ik dat zij met hun tanks zware gevechten uitvoerden bij Delfzijl”, vertelt hij.

„Met deze periscoop keken soldaten via het dak van hun tank om de vijand beter te lokaliseren. Als een soldaat zich normaal blootstelde, kon dat zijn leven kosten. Deze uitvinding was kogelvrij en het ging vaak om seconden. Het is een bijzonder object.”

Grommers is blij dat hij zijn spullen kan schenken aan het museum. Hij heeft geen kinderen, alleen een paar achterkleinnichtjes in Amerika. „Of zij hier blij mee zouden zijn, weet ik niet. Ik heb wel eens op eBay gekeken en levert misschien 80 euro op. Dan heb ik liever dat het hier bewaard blijft.”

Hoewel het museum vooraf voorzichtig was over de opkomst, blijven geïnteresseerden binnenkomen. De oproep trekt ook de aandacht van Mark Köning (38) uit Hoogkerk. Hij wil meer weten over het verleden van zijn opa. „Er gaan verhalen dat hij aan de verkeerde kant stond. Ik ben een trotse Groninger. Ik draag zijn naam, net als mijn zoon, en wil graag weten wat er klopt. Ik kan me niet voorstellen dat je andere Groningers verraadt.”

Köning heeft zelf, gewikkeld in een oude vaatdoek, de eerste druk van een fotoalbum van Heinrich Hoffmann mee. Het boek laat de opmars van Duitsland vóór de Tweede Wereldoorlog zien.

Ook Koos Stevens (74) en Gerard Tebbens (75) uit Stad komen, afzonderlijk van elkaar, langs. Zij zijn blij dat ze hun voorwerpen aan het museum kunnen afstaan. Stevens haalt brieven van zijn vader uit een tas. Zijn vader speelde tijdens de oorlog bij handbalploeg Olympia. „Het museum is hier erg blij mee. In de brieven staat bijvoorbeeld dat de ploeg bij een uitwedstrijd de kisten met tarwe niet moest vergeten, of dat ze een wedstrijd afzegden vanwege slechte fietsbanden. Dat geeft een mooi beeld van de handbalgeschiedenis in die tijd.”

Ook Tebbens neemt iets unieks mee. Grote raambiljetten van zijn vader, waarop het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog wordt aangekondigd. Zijn vader plakte die met postzegels op de ramen van zijn sigarenzaak naast de kerk in de Moesstraat. „Het waren grote uittreksels van het Nieuwsblad van het Noorden, groter dan de krant van nu zelfs. Zo bleef iedereen op de hoogte, bijvoorbeeld van de oproep van koningin Wilhelmina om in verzet te komen.”

Het museum spreekt van een geslaagde middag. „We worden elke keer weer verrast. Je denkt op een gegeven moment dat alles wel is weggegooid, maar dat blijkt niet zo. Ook vandaag zaten er weer parels tussen. Het is belangrijk dat mensen hun verhaal delen en dat deze voorwerpen bewaard blijven”, zegt Karlijn Donders.