Het leven lacht gevangenisbewaarder Lieke (22) toe, tot dat laatste bliepje: ‘Ongeval gedetecteerd’

Een grijze, klamme deken heeft Friesland toegedekt. Het is woensdag 15 januari, zes uur ‘s morgens, en die dichte mist blijft maar hangen. In de Renault Clio van haar vriend Arjan van der Wal gaat Lieke Bosma (22) uit Heerenveen in het donker op weg naar haar werk als beveiliger in de jeugdgevangenis in Veenhuizen.

Lieke werkt er nog maar kort. Na een inwerkperiode is ze nu zelfstandig aan de slag. Ze houdt zich met haar nuchterheid en gevoel voor humor goed staande tussen deze complexe jongeren, die vaak diep in de ellende zitten. Haar collega’s zijn blij met haar komst: Lieke is vrolijk, nieuwsgierig en ijverig. Ze past prima in het team.

Deze week zou haar beëdiging als ambtenaar zijn. Ze keek met trots uit naar het afleggen van de belofte. Lieke wilde iets doen voor de samenleving.

Maar die ochtend om half zeven pingelen de telefoons van Arjan, nog thuis, en vader Klaas Ynze Bosma, die vrachtwagenchauffeur is en in Noord-Brabant staat. De familie kan elkaar online volgen en de bliepjes zijn een automatische melding van Liekes telefoon: Er is een ongeval gedetecteerd. Het systeem kan botsingen waarnemen en waarschuwt ook hulpdiensten.

Met groeiende bezorgdheid proberen vader en Arjan Lieke te bellen, in de hoop dat ze opneemt en kan vertellen wat er is gebeurd. Dat gebeurt niet. In de werkbus van zijn baas rijdt Arjan (hij is stoffeerder) straalgas naar Makkinga, waar de blauwe en rode zwaailichten hem de weg wijzen. Bij een frontale botsing in die dikke mist is Lieke om het leven gekomen. Ze zou de volgende dag 23 jaar geworden zijn. 

Arjan noemt haar altijd poppie, en Lieke hem trouwens óók. Moeder Sonja zegt liefkozend myn wyfke en voor vader blijft zijn dochter altijd myn leave mokkeltsje. Met broer Melle is ze dikke vrienden.

Akkrum is haar thuisdorp. Haar ouders vertellen over Lieke als baby, een schatje dat zich de eerste acht maanden lijkt te verzetten tegen álles hier op de wereld. Lieke huilt veel, de vuistjes gebald en het zweet op de rug, de dagen en nachten gaan er allemaal aan. Vader en moeder tillen, dragen, troosten en sussen en dan, als bij toverslag, is het over, meteen na een verhuizing. Het blijft een opmerkelijk familieverhaal.

Ze groeit op en het is zo’n heerlijk kind, zeggen ze. Lief, spontaan, omringd door vriendinnetjes, nieuwsgierig naar iedereen. Ze heeft het fijn op de Burgemeester Thalenschool. Lieke, gek op roze, een meisjesmeisje met een grappige hang naar gekkigheid, dat net een beetje meer durft dan anderen.

Verjaardagen van anderen zijn voor háár een feestje. Lieke is degene die altijd uitpakt voor haar familie en vrienden. Goed georganiseerd verzint zij een feestje en regelt de cadeautjes. Arjan verrast ze op zijn verjaardag met een potje golf op het dak van een gebouw in Utrecht.

Als middelbare scholier op OSG Sevenwolden in Heerenveen twijfelt ze over wat ze daarna wil gaan doen. Werken bij de politie lijkt haar mooi, maar ze heeft steeds pech bij de loting. Alle twijfel verdwijnt als ze begint aan een opleiding die haar klaarstoomt voor een loopbaan bij Defensie. Lieke wil het leger in.

Ze krijgt een plek bij de Phoenixcompagnie in Ermelo, een trainingseenheid van de Koninklijke Landmacht. Lieke gaat op bivak, sjouwt kilometers door ruige velden, slaapt in de kou in een tentje. Ze vindt het allemaal machtig en zit vol sterke verhalen (‘er kroop vannacht een slak over mijn hoofd!’) als ze total loss en onder de drek weer thuis komt. Collega’s en instructeurs zien een sterke, wilskrachtige vrouw die het ver kan schoppen.

Ze is er bijna, ze heeft bijna alle testen gehaald. Maar op een dag, bij het tillen van kistjes van 40 kilo, gaat ze ineens door haar rug. Lieke herstelt moeilijk van die zware blessure – ze komt nooit helemaal af van de pijn. Het betekent in de zomer van 2024 ook het onverwachte einde van haar tijd bij de krijgsmacht: zij kan zo het land niet dienen.

Lieke heeft even tijd nodig voor een nieuw plan. De vacature bij de jeugdgevangenis in Veenhuizen is in het najaar nét wat ze zoekt.

Ze heeft vaker lastige hindernissen genomen. Als ze 15 jaar is, gaan haar ouders uit elkaar. Dat is een moeilijke tijd. Als in dezelfde periode blijkt dat haar moeder borstkanker heeft, komen daar nog een paar scheppen verdriet en angst overheen.

Sonja geneest, het is een mirakel. Lieke gaat vaak met haar mee voor de controles in het ziekenhuis in Groningen. De heenweg: een gespannen stilte, zweethanden aan het stuur. De terugweg: opluchting, grapjes, meeblèren met keiharde liedjes op de radio!

Lieke is sterk, maar als alles achter de rug is, komt toch de klap. Ze is een poosje somber en verdrietig van alle gebeurtenissen, maar met hulp krijgt ze de wind weer onder de vleugels. Sonja hertrouwt en met Dirk erbij – haar bonusvader zoals ze plagerig zegt – blijft haar familie door dik en dun verbonden.

Een huisje, een hondje (Mickey), een goeie vriendengroep thuis, in Akkrum. Dikke liefde ook. Ze heeft Arjan ontmoet op een uptempo-dancefestival – ze houden van snelle beats. Hij is meteen weg van haar maar zij zoekt hem via Instagram als eerste op.

In oktober 2024 zijn Lieke en Arjan gaan samenwonen in een huurhuisje in Heerenveen. Het is al zo leuk en ze dromen van zoveel meer: een eigen plek, op reis gaan, kinderen, hand in hand de toekomst in. Het leven lacht hen toe. Maar hij kan nu niet langer dan 10 minuten alleen in hun huis zijn. De stilte is te hard.

Op maandag 20 januari was het afscheid van hun allerliefste Lieke. Eetcafé Kromme Knilles in Akkrum stroomde over van alle emoties. Wel 1500 mensen kwamen langs voor een laatste groet, dat is zowat half Akkrum. Ook nu bracht Lieke mensen bij elkaar – daar was ze zo goed in – maar nu bleef iedereen alleen achter.