Hulpdiensten bij een ongeluk met twee auto's bij Grijpskerk, waar drie mensen om het leven kwamen. Foto: ANP
Maandag kwamen vier mensen om het leven op twee N-wegen in Westerkwartier. Liefst 22,4 procent van alle verkeersdoden vindt jaarlijks plaats op N-wegen. Hoe komt dat? En hoe zit dat in het Noorden? Vijf vragen over onveilige N-wegen.
Wat is een N-weg eigenlijk?
Een N-weg – oftewel ‘niet-autosnelweg’ – is zoals de naam aangeeft geen autosnelweg, maar speelt wel een belangrijke rol in het wegennetwerk in Nederland. N-wegen zorgen voor directe verbindingen tussen steden en dorpen en kunnen onderling flink verschillen qua drukte. Het Rijk, provincies en gemeenten beheren N-wegen.
In tegenstelling tot A-wegen (autosnelwegen) zijn N-wegen niet speciaal ontworpen voor hoge snelheden boven de 100 kilometer per uur. Meestal mag je er maximaal 80 of 60 rijden. Ze hebben vaak geen vluchtstrook of gescheiden rijbanen en rijstroken. En anders dan een A-weg kan een N-weg een kruispunt met verkeerslichten hebben.
Hoe vaak komen ongelukken voor op N-wegen?
Jaarlijks zijn er zo’n 150 verkeersdoden op provinciale wegen in Nederland. Dat is 22,4 procent van het totale aantal verkeersdoden in Nederland, dat ligt tussen de 675 en 745. Opvallend, omdat de N-wegen maar 5 procent van de totale weglengte in Nederland beslaan: achtduizend van de 142 duizend kilometer.
Hoe komt dat hoge aantal ongelukken?
De ANWB noemt een aantal oorzaken. Zo is er geregeld sprake van verkeersdrukte, bijvoorbeeld door langzaam rijdende vrachtwagens. Dat leidt tot slingergedrag en (te) korte volgafstanden in colonnes. Door tegemoetkomend verkeer kunnen bestuurders daarnaast schrikken en naar de kant uitwijken. En afleiding van bijvoorbeeld de smartphone speelt ook een belangrijke rol bij het hoge aantal ongelukken.
Dat dit soort oorzaken juist op N-wegen tot ellende leiden, komt volgens de ANWB door de combinatie van snelheden rond de 60 en 80 kilometer per uur en het feit dat er tegelijk weinig uitwijkmogelijkheden zijn. Bij een inschattingsfout, riskante inhaalpoging of verkeerde beweging beland je snel op het verkeerde moment op de andere weghelft. Dat kan je fataal worden.
Wat zijn de gevaarlijkste N-wegen in Groningen en Drenthe?
Uit onderzoek van adviesbureau Sweco en de Rijksoverheid springen er twee tussenuit. De N34 tussen Emmen en Borger blijkt een van de gevaarlijkste N-wegen van Nederland. Daar vielen tussen 2017 en 2021 vijf doden en vijftien gewonden. Daarmee staat de ‘Hunebed Highway’ in de landelijke top-10. De N33 tussen Assen en de Eemshaven is eveneens een onveilige route. Daar vielen vijf doden en twaalf gewonden tussen 2017 en 2021. Beide wegen staan al jaren bekend als gevaarlijk.
In Groningen waren tussen 2017 en 2021 in totaal 473 ongelukken met 578 slachtoffers, waarbij 45 doden vielen. Daarmee zit de provincie ongeveer in de middenmoot van Nederland. In Drenthe ging het in die periode om 341 ongevallen en 457 betrokkenen. Daarbij vielen 34 doden te betreuren.
Hoe kwamen de dodelijke ongelukken bij Grijpskerk en Den Ham?
De N355 bij Grijpskerk en de N983 bij Den Ham waar maandag in totaal vier mensen overleden, staan niet bekend als gevaarlijke wegen. Wel rijden auto’s vaak harder dan toegestaan aan de N355. Politieonderzoek moet uitwijzen hoe de ongelukken konden gebeuren.