De nieuwe coalitie in Stadskanaal moet een ‘raadskompas’ opstellen zodat de komende jaren besluiten kunnen worden genomen. Dat adviseert verkenner Jaap Velema: „Men is niet gekomen tot besluiten.”
Jaap Velema adviseert een coalitie tussen Lokaal Betrokken, CDA, VVD en PvdA-GroenLinks met vier wethouders. Zij moeten een akkoord schrijven op hoofdlijnen. Op onderwerpen waar de coalitie niet uitkomt, kan met wisselende samenstellingen naar een meerderheid worden gezocht.
Volgens de verkenner is het nodig dat er na vier onrustige jaren in de Stadskanaalster politiek rust en stabiliteit komt. „Er is een soort eilandenstructuur ontstaan na de breuk.” Daarmee verwijst hij naar de val van de vorige coalitie (met onder andere de PvdA en VVD). Lokaal Betrokken stapte daar toen uit vanwege een verschil van inzicht over de ‘bestuurscultuur’.
Ook ruimte voor andere partijen
Er is een ‘zekere rust en kalmte’ nodig om tot een ‘goed bestuurbare gemeente’ te komen, zegt Velema. „Daarvoor is het nodig dat de meeste partijen zich kunnen vinden in de coalitiepartijen. Het coalitieakkoord op hoofdlijnen geeft ook ruimte voor andere partijen.”
Hij zou willen pleiten voor een raadsagenda, maar daarvoor is het onderling vertrouwen te ondiep. Ook zijn dertien raadsleden nieuw en zijn er sinds de vorige raad ook twee nieuwe partijen. „Op dit moment is een raadsagenda te ambitieus.” Daarom adviseert hij een ‘raadskompas’. Die moet bestaan uit vier pijlers. Ten eerste moet komen te staan hoe de raad de verbinding met wijken onderhoudt. Ten tweede hoe Stadskanaal zich verhoudt tot de regio als sterke kern. Ten derde hoe de verbinding tussen de raad met het college van burgemeester en wethouders wordt onderhouden en tot slot hoe de raad onderling een ‘goede werkrelatie’ creëert.
Verder werken
Het raadskompas is een noodzakelijkheid, benadrukt Velema. „Zodat u elkaar kunt vinden in gesprek en dialoog en zodat alle stemmen gehoord kunnen worden.”
Dat de verhoudingen niet per se lekker liggen, bleek ook tijdens de toelichting van de verkenner. Zo voelde de PVV zich als grote winnaar buitengesloten en was ook de CU teleurgesteld dat ze buiten de boot vallen. D66 sprak: ’Nu ontevreden partijen zijn slechte verliezers’ en tussen de SGP en CU was onenigheid over ‘de waarheid’ over waarom zij niet samen een lijst hebben opgezet.
De komende weken wordt door de coalitie samengewerkt aan een nieuw akkoord. Dat wordt gedaan onder begeleiding van formateur Roelof van der Schaaf en Jaap Velema. Het is de komende tijd nadrukkelijk de bedoeling dat raadsleden ook als ze niet in de coalitie komen ideeën kunnen opperen voor het raadsbreedakkoord.