Wat betekenen bedreigingen aan raadsleden voor het nieuwe bestuur van Stadskanaal? 'Dit is ongekend en verontrustend'

Wat normaal gesproken een rustige start van een nieuwe raadsperiode zou moeten zijn, is veranderd in een periode van onrust en stevige zorgen.

Afgelopen vrijdag kwam burgemeester Klaas Sloots met een verklaring dat meerdere raadsleden van verschillende politieke partijen te maken hebben gehad met intimidatie, bedreiging en grensoverschrijdend gedrag. „Dit gaat om bewuste pogingen om mensen bang te maken, te beperken in hun vrijheid of hen het zwijgen op te leggen’’, schrijft de burgemeester. Alle fractievoorzitters onderschrijven het statement en willen verder niets toevoegen.

Achter de schermen is merkbaar dat de situatie diep ingrijpt. Raadsleden spreken van ’geen fraai begin’, ’een hele valse start’ en ’iets wat we in tien jaar niet hebben meegemaakt’. De toon is eerder verbaasd dan somber. Toch hakken de bedreigingen er behoorlijk in. „Dat dit bij ons gebeurt is ongekend en verontrustend.’’

Maar hoewel burgemeester Klaas Sloots met zijn oproep aandacht vestigt op de onrust, houdt hij zijn mond over wat er gezegd zou zijn en door wie, en wat voor bedreigingen zijn er geuit? „Het is niet aan mij om verbanden te leggen’’, zei hij eerder. „Dat is aan de politie.’’ Politiewoordvoerder Sven Nijenhuis bevestigt dat er een onderzoek loopt. „We kijken naar de aard van de bedreigingen, wat het brede plaatje is.’’ Of er al aangiftes zijn gedaan, kan hij niet zeggen.

„Zulke incidenten raken direct aan de werking van de lokale democratie’’, zeggen raadsleden. „Toch voel ik me niet minder vrij om mijn mening te geven.’’ Tegelijkertijd klinkt dat dit soort incidenten een drempel kan opwerpen om de gemeentepolitiek in te gaan. „Het vertrouwen in het bestuur kan onder druk komen te staan. Mensen lezen of horen iets en gaan daar vanuit de onderbuik op reageren en spreken je rechtstreeks aan, op een toon, niet normaal.’’

Meerdere raadsleden geven aan dat ze sociale media niet meer lezen vanwege de hoeveelheid haatreacties. „Ik heb een dikke huid. Maar dit soort bagger wil ik niet meer onder ogen hebben. Dat speelt overigens al jaren.’’ Volgens raadsleden versterken sociale media emoties, vergroten ze tegenstellingen en laten ze geruchten snel rondgaan. „Laten we niet gaan speculeren uit welke hoek die bedreigingen komen. Speculatie is gevaarlijk. We wachten het politieonderzoek af’’, zo wordt gezegd. „Ondertussen moeten wij als raadsleden nadenken hoe we ons hiertegen kunnen wapenen, of we vanuit de gemeente extra ondersteuning nodig hebben.’’

De bedreigingen staan niet los van de gespannen politieke verhoudingen in de nieuwe raad. Er is onvrede over de nieuwe PVV-fractie, die bestaat uit vijf politiek onervaren raadsleden. Sommige raadsleden zeggen dat die onervarenheid spanning veroorzaakt, zeker nu de gemeente voor grote opgaven staat.

De komst van de nieuwe PVV-fractie zorgt niet alleen binnen de raad voor frictie, maar ook daarbuiten. „Op sociale media reageren sommige inwoners fel op politieke discussies en op de manier waarop andere partijen met de PVV omgaan’’, stellen raadsleden. „Reacties variëren van stevige kritiek tot frustratie over het gevoel dat de PVV niet serieus wordt genomen. Andere inwoners maken zich juist zorgen over de komst van de PVV in de raad. Die mix van emoties zorgt voor een gespannen klimaat waarin incidenten sneller oplopen dan voorheen.’’ Landelijk is al langer sprake van een toename van agressie en bedreigingen richting lokale bestuurders.

Binnen de raad klinkt dat het presidium (het overleg van alle fractievoorzitters) zich binnenkort over de kwestie buigt. De verwachting is dat er afspraken komen over omgangsvormen, veiligheid en communicatie. „Alle fracties staan achter het statement van de burgemeester. Dat gezamenlijke front kan helpen om de norm te herstellen: gevoelens mogen worden geuit, maar intimidatie hoort nergens thuis’’, zeggen raadsleden.