Knuffel en een zoen: dit is wat opviel bij het spoeddebat over de val van de coalitie in Stadskanaal

Aan de coalitie in Stadskanaal van CU, PvdA, VVD en Lokaal Betrokken kwam dinsdag abrupt een eind. Laatstgenoemde vond dat er te weinig was veranderd in de bestuurscultuur, zo vond de partij dat de coalitie teveel als één man optrok. Vrijdagavond hield de raad een spoeddebat

De spreekwoordelijke druppel om uit de coalitie te stappen was een motie over de Groene Long. Dat voorstel van het CDA om die groene locatie in de wijk Maarsbroek als een puike plek te benoemen voor de mogelijke bouw van een nieuwe school sneuvelde op 8 april. Lokaal Betrokken had eigenlijk voor die motie willen stemmen, maar had het gevoel ‘zich te moeten inhouden’ en dat ze ‘op eieren moest lopen’. „De druk achter de schermen vonden wij heel vervelend.”

Hoewel Lokaal Betrokken graag wilde dat coalitiepartijen elkaar weleens loslieten om zo elkaar de ruimte te geven voor hun eigen stem, voelde het na twee jaar besturen niet alsof daar vooruitgang in was. De coalitie zou elkaar teveel vasthouden.

Waarin en op welke momenten dat precies schuurde, dat laat de lokale partij vaag. En daarmee is de angel nog niet boven.

Al met al voelde de samenwerking in ieder geval niet goed. „Het is lastig om daar een antwoord op te geven, want dan ga ik mensen beschadigen. De druk was hoog”, zegt fractievoorzitter Harma Zwiers. Zelfs met een externe bemiddelaar kwam men er niet uit.

PvdA-leider Grietje Schipper stond dinsdag met de mond vol tanden. „Wat ontzettend stom”, ging door haar hoofd toen ze die dag een belletje kreeg.

De resterende coalitie-leden blijven verbijsterd en zagen de stap niet aan komen. Zij zien juist dat er wel stappen worden gemaakt, zo is de raadsagenda tegenwoordig zo vol met werkbezoeken en overleggen, dat er weleens wordt gemopperd door politici dat ze ‘ook nog een leven naast de politiek hebben’, schetsen coalitieleden. Verandering brengen en vertrouwen bouwen heeft tijd nodig, zegt Frits van der Heide fractieleider bij CU: „Rome is niet in één dag gebouwd, maar wel in één dag afgebrand.”

Het vertrek van Lokaal Betrokken uit de coalitie betekent ook dat wethouder Jur Mellies is opgestapt. Een groot verlies, klinkt het eendrachtig. Een betrokken wethouder. Hoewel nieuw in de job wist hij zich in twee jaar tijd goed wist te ontwikkelen, klinkt het. Een betrokken dossiervreter, wie (op zijn minst) een volledig termijn was gegund.

Ook bij het dagelijks bestuur is ook in teneur door het vertrek. ‘Verdrietig’ en ‘een persoonlijk drama’, vat burgemeester Sloots het sentiment van het resterende college van burgemeester en wethouders samen.

Hoewel de emotie hoog opliepen en her en der harde verwijten over achterkamertjes en afgebrande wereldsteden door de raadszaal vlogen, gaat men zonder ruzie uit elkaar.

Fractievoorzitter Harma Zwiers (Lokaal Betrokken) en evenknie bij de VVD Hans Klopstra botsen in debat, maar slaan tijdens de pauze een arm om elkaar heen. Klopstra: „We blijven lachen.” Een uurtje later maakt SP-leider Machteld Luijken het nog wat intiemer met Zwiers door haar een zoen op de wang te geven.

Hoe het nu verder moet zullen de politici later bespreken. Duidelijk is wel dat iedereen er flink van baalt. Én dat het besef er is dat er nog veel moet gebeuren om een nieuwe bestuurscultuur op poten te zetten in Stadskanaal, waarbij de inwoner zich gekend voelt in de keuzes die de politiek maakt. Daarin staan de neuzen nog dezelfde kant op.

Niet ‘we moeten nog twee jaar’, maar ‘we hebben nog twee jaar’, stelt Joëlle Ham, van de gelijknamige eenmansfractie. „Laten we gezamenlijk vooruit kijken en samen zoeken naar een stabiel bestuur.”