Hennie van der Wijk (49, rechts) zit met energiecoach Ronja van Vree (34) te kijken hoe ze samen kunnen verduurzamen. Foto: DVHN/Wouter Hoving
Westerwolde en Pekela hebben de slechtste energielabels van Nederland, blijkt uit onderzoek van Energievergelijk.nl. Er staan veel grote huizen in landelijk gebied, terwijl bewoners minder te besteden hebben. Is dat probleem wel op te lossen?
Wel als je het Arjan Hermanides vraagt. Hij is projectleider van JouwBespaarcoach.com. Dat de twee gemeenten in Oost-Groningen niet goed uit het onderzoek komen, verbaast hem niet. „Er zijn veel oude woningen en een relatief hoog aantal woningeigenaren met een krappere portemonnee.”
Maar – zo benadrukt de energie-expert – er wordt hier een inhaalslag gemaakt om ‘u’ tegen te zeggen. Vorig jaar bleek de meeste ISDE-subsidie van Nederland aangevraagd te zijn in Veendam. Dat is een landelijke energiesubsidie die sinds 2016 bestaat. Ook Stadskanaal, Pekela en Westerwolde stonden in de landelijke top 10 van isolatie-aanvragen.
‘Zonder hulp zou ik hier niet uitkomen’
In haar woning in Oude Pekela zit Hennie van der Wijk (49). De pelletkachel krijgt een beurt, dus ondanks de 26 graden buiten, draait het apparaat een testrondje. „Dan kun je wel merken dat dit huis inmiddels goed geïsoleerd is”, vertelt energiecoach Ronja van Vree (34). Ze heeft de zweetparels op het voorhoofd staan.
Met een klusbus worden bewoners in Oost-Groningen geholpen met verduurzaming. ‘Klusbusser’ Michael Bleuming (45) uit Oude Pekela brengt hier radiatorfolie aan in een woning in Hoogezand. Foto: Jan Willem van Vliet
Het is de vijfde keer dat zij hier is. Van Vree helpt Van der Wijk bij het aanvragen van alle verduurzamingssubsidies. Dat is soms best ingewikkeld, want elke gemeente heeft weer andere regels.
Vorig jaar zijn er nieuwe ramen in het huis gezet, nadat de vorige kozijnen volledig verrot waren. Eerder werd ook de spouwmuur en de vloer geïsoleerd. Ze heeft voor die investeringen geleend. Nu kan ze een fiks deel van die grote investering terugkrijgen met geld van Nij Begun. Van der Wijk wijst op haar paperassen: „Zonder hulp zou ik hier niet uitkomen, denk ik.”
De Vree komt op veel plekken. Zelfs in huizen waar je vanuit de kieren naar buiten kijkt. „Zelfs daar zijn wel mogelijkheden. In een buitengebied rond Pekela maken we bijvoorbeeld een geïsoleerd huisje ín een huis.”
Kwestie van tijd voor achterstand weg is
Als dit beleid zo doorzet en er genoeg subsidies blijven, dan hebben gemeenten als Westerwolde en Pekela over 10, 15 jaar helemaal geen achterstand meer in energielabels, zegt Hermanides. Dat gaat bewoners een hoop geld besparen, denkt hij.
Een rekensommetje uit de praktijk. Onlangs was hij bij mensen die 260 euro aan maandlasten voor energie betaalden. Na een isolatie-investering van 19.000 euro zouden die kosten nog maar 100 euro per maand zijn. Een deel van het investeringsgeld konden ze lenen bij het Warmtefonds tegen 0 procent rente. Daar betalen ze nu elke maand 60 euro aan terug. Eind van het liedje: 100 euro extra per maand in de broekzak.
Afhakers: te complex of te oud
Toegegeven, vaak is het complexer. „De moeilijkheid is dat er bij grootschalige renovatie vaak ook een stuk onderhoud en afwerking bij komt kijken. Daar zijn geen subsidies voor en ook beperktere leenmogelijkheden.” Dat is dan ook een reden waarom sommige mensen toch afzien van verduurzaming.
Een tweede categorie die moeilijk te verleiden is tot verduurzaming zijn bewoners op leeftijd of met verhuisplannen. Dat ziet ook wethouder Reiny Kuiper (PvdA) van gemeente Pekela. „Sommige mensen zeggen: ‘Het zal wel’ of ‘Het zal mijn tijd wel duren.’ Het is lastig om bij die bewoners achter de voordeur te komen voor een goed verhaal en zonder achterdocht.”
Over de grote herenhuizen in zijn gemeente zit Kuiper niet zo in, die bewoners zijn vermogend genoeg. Hij focust zich op minima in een vooroorlogse wijk of huizen van net na de oorlog, waar mensen wonen met een krappe beurs en weinig vertrouwen in de overheid. „Maar binnen tien jaar willen we 80, 90 procent hebben aangepakt.”
Zowel Kuiper al Hermanides zijn positief over de haalbaarheid ervan. Zeker als straks de subsidie van Nij Begun overal loskomt. Kuiper: „Daar kunnen we een heleboel bewoners mee bedienen.”
Top 5 – gemeenten met beste en slechtste energielabel
Westerwolde en Pekela staan laag omdat ze veel oudere en vrijstaande woningen op het platteland hebben. Er is ook beperkte nieuwbouw, terwijl over het algemeen lagere inkomens in regio de verduurzaming remmen.
Over de andere drie: Heemstede kent oude huizen met een beschermde status wat isolatie bemoeilijkt. Bloemendaal heeft grote, duurdere villa’s waar verduurzamen veel kost. Op Terschelling zijn veel recreatiewoningen met een laag label waarbij het logistiek lastiger is die te verduurzamen.
