Verdubbeling van het noordelijk deel van de tweebaans N33 komt in zicht. Foto: Archief DvhN/Anne Marie Kamp
Na een pauze van vijf jaar trekt Den Haag alsnog de verdubbeling van de N33 vlot. Dit keer is de inzet om meteen de hele autoweg aan te pakken, tot aan de Eemshaven. Mogelijk met aquaduct in het Eemskanaal.
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat maakte dinsdag bekend dat het in totaal ruim 454 miljoen euro opzijzet om de verdubbeling van de autoweg tussen Assen en de Eemshaven alsnog te voltooien.
Nog dit jaar moet er een plan van aanpak liggen voor het tracé tot Appingedam. Eind 2028 volgt een concreet voorstel voor het laatste stuk tot de Eemshaven.
‘Impuls voor economie en leefbaarheid’
De Groninger gedeputeerde Erik Jan Bennema is blij dat de impasse rond de N33 nu wordt doorbroken. Zelf heeft hij daar, ook al in zijn tijd als VVD-Statenlid, intensief voor gelobbyd in Den Haag en binnen zijn partij. „Dit is heel goed nieuws”, reageert Bennema. „Zowel voor de regionale economie als de leefbaarheid in de provincie is dit project een belangrijke impuls.”
Toen in 2014 het eerste deel van de N33 werd opgewaardeerd tot vierbaans 100 kilometer-weg, van Assen tot de kruising met de A7 bij Zuidbroek, was de verwachting dat de rest van de weg binnen afzienbare termijn zou volgen. Een kant-en-klaar plan voor het tracé N33-Midden werd echter in januari 2021 opgeschort. De regionale overheden deden toen een greep van 78 miljoen uit het beschikbare budget om de tekorten op de zuidelijke ringweg bij de stad Groningen op te lossen.
Sindsdien onderhandelt de provincie Groningen met het Rijk over een oplossing voor dit financiële probleem. Dat lijkt in zicht nu het ministerie het N33-project prominent op het nieuwste Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport heeft gezet. Voor het tracé N33-Midden wordt 202 miljoen opzijgezet. Voor het tracé N33-Noord tot aan de Eemshaven is 252,5 miljoen beschikbaar plus nog eens 5 miljoen voor voorbereidend onderzoek.
Enige nationale haven met ‘karrenspoor’ als toegang
Dat de blik zich nu richt op de hele N33 is belangrijke winst, zegt de Groninger gedeputeerde. De Eemshaven is Nederlands enige haven van nationaal belang die alleen bereikbaar is per tweebaansweg. In zijn tijd als Statenlid betitelde Bennema die als ‘karrenspoor’. Het noordelijkste deel was tot dusver niet in beeld voor verdubbeling.
Den Haag kijkt daar inmiddels anders tegenaan dankzij de onstuimige groei van de Groninger zeehaven. Die is in korte tijd uitgegroeid tot een nationaal knooppunt voor zowel dataverkeer als energieproductie en -distributie en de aanlanding van groene windenergie vanaf de Noordzee. Ook voor Defensie is de haven cruciaal voor de aan- en afvoer van legermaterieel.
Winst is volgens Bennema ook dat het ministerie bij de komende MIRT-verkenning nadrukkelijk ook naar de kruising van de N33 met het Eemskanaal bij Appingedam kijkt. De Eelwerderbrug over het kanaal moet steeds vaker open voor de sterk groeiende scheepvaart en kampt bovendien regelmatig met storingen. Dat leidt tot lange files en oponthoud voor het wegverkeer.
Ook aquaduct in beeld voor ‘flessenhals’ Eemskanaal
Alle opties zijn volgens Bennema open voor de aanpak van deze ‘flessenhals’ in de route naar de Eemshaven. Ook een aquaduct waarvoor de provincie, gemeenten en bedrijfsleven in de regio al jaren pleiten. De MIRT-verkenning die het ministerie nu opstart moet onder meer duidelijk maken of deze relatief dure oplossing de voorkeur moet krijgen boven alternatieven als een nieuwe dubbele brug, een tunnel of een hoge boogbrug die niet open hoeft voor de binnenvaart.
Voor het tracé N33-Midden is de financiering goeddeels rond. Voor N33-Noord moet de nieuwe verkenning uiterlijk eind 2028 uitwijzen hoeveel geld er nog bij moet, bovenop de 252 miljoen die het ministerie nu opzijzet. Het merendeel van de totale investering kan worden bekostigd uit de 395 miljoen die het kabinet al in 2023 op tafel legde voor een volledige verdubbeling van de weg.
Die toezegging is onderdeel van Nij Begun, het regionale investeringsprogramma ter compensatie van de gaswinning en aardbevingen. De provincie wil zelf nog eens 40 miljoen bijdragen aan N33-Midden, al moet daar nog wel groen licht voor komen van de Groninger Staten.
Bennema ziet verder financieringskansen door de uitbreidingsplannen van het ministerie van Defensie. Het leger gaat intensiever gebruik maken van de Eemshaven en het Lauwersmeergebied. Dat vergt de komende jaren betere aanvoerroutes.
