Bouw wietfabriek Veendam van start. 'Wetenschap, technologie en vakmanschap komen hier samen'

De stemming onder de initiatiefnemers, investeerders en telers van het bedrijf Q-farms is uitbundig als dinsdagmorgen na een lange periode van plannenmakerij en een vergunningentraject vol obstakels de eerste graafwerkzaamheden worden verricht voor de bouw van de fabriekshal.

,,Wetenschap, technologie en vakmanschap komen hier straks samen. Ik word hier heel blij van’’, glundert Claas van Os van Q-farms, dat meedoet aan het landelijke overheidsexperiment voor legalisatie van teelt en verkoop van softdrugs. Van Os vormt samen met Karina Zuidinga de directie. Zij woont al jaren in de regio, hij is er net heen verhuisd vanuit Haarlem.

Het tweetal denkt in juli zover te zijn dat de eerste stekjes de grond in kunnen in de indoorfarm. Rond die tijd start naar verwachting ook het experiment voor de tien uitverkoren telers, die de coffeeshops in elf gemeenten gaan bevoorraden. Half december dit jaar wordt een voorzichtige start gemaakt in Tilburg en Breda met de proef, bedoeld om te onderzoeken of de verkoop van hennep en hasj in Nederland kan worden gelegaliseerd en wat hiervan de effecten zijn op de criminaliteit en de volksgezondheid. ,,We haken dus wat later aan.’’

De werkelijkheid is weerbarstig. Het landelijke project start jaren later dan gepland. Deelnemers hadden grote moeite met het vinden van een locatie, investeerders en met het verwerven van een bankrekening vanwege de wietteelt, die tot dusver is voorbehouden aan het illegale circuit.

Het team van Q-farms stuitte ook nog op weerstand van CDA-burgemeester Berry Link, die principieel tegen de wietproef is en de benodigde vergunningen lang wist te traineren. Hij is onlangs vertrokken. ,,De betrokken ambtenaren hebben Q-farms wel altijd gesteund. We krijgen nu de volle medewerking.’’

Ook nu de teelt voor de proef legaal is kunnen niet alle investeerders het zich permitteren om te worden geafficheerd met wietteelt. Q-farms heeft vijf investeerders die in totaal 30 miljoen in het bedrijf pompen. Allemaal afkomstig uit Nederland, onder wie vastgoedondernemer Gert Jan d’ Haan uit Stadskanaal. Een aantal steekt alleen geld in het vastgoed en bewust niet in het exploitatiebedrijf. ,,Het is sowieso al een risicovolle investering omdat het om een proef gaat en we niet zeker weten of het na vijf jaar doorgaat’’, schetst Zuidinga het risico voor de investeerders.

In het wietexperiment is de teelt transparant en aan strenge regels gebonden. Maar hoe je het ook wendt of keert, de hoogwaardige wietteelt vergt experts met ervaring. Q-farms heeft vijf internationale breeders aangetrokken. Zuidinga: ,,Ze zijn heel blij dat ze hun expertise nu legaal kunnen aanwenden.’’

Voor het klimaatgestuurde proces heeft Q-farms twee ervaren telers aangetrokken. Maar het bedrijf heeft veel meer product-specialisten nodig: mensen met verstand van teelt en verwerking van de wietplant, zoals gewasverzorgers en trimmers/knippers, uiteraard zonder strafblad. De eerste jaren is er ruimte voor 70 fte.

Het tweetal heeft coffeeshops in de tien deelnemende gemeenten bezocht om de behoeften te inventariseren. Op basis daarvan is besloten om te starten met minimaal 20 soorten hoogwaardige wiet, hasj, de populaire pre-roll joints (kant-en-klaar) en edibles, etenswaren waar cannabis in zit, zoals spacecake. ,,We werken straks op een concurrerende markt, tien onafhankelijke telers die allemaal hetzelfde willen: verkopen’’, aldus Van Os, die jarenlang werkzaam was in de kasgroentewereld. ,,Het is een teeltbedrijf, alleen met een ander product dan we gewend zijn.’’

De ondernemers zijn zich bewust van de verslavingsproblematiek. Maar die is er ook nu de markt nog helemaal illegaal is, redeneren ze. ,,De consument wil nu eenmaal genotsmiddelen’’, aldus Zuidinga. ,,Wij leveren een kwalitatief goed product met de juiste voorlichting. Voor de klant verandert er weinig; ze weten al decennialang hun weg naar de vertrouwde coffeeshop te vinden. Die leveren straks alleen producten van de tien telers.’’

Over de beveiliging wil de directie niet te veel kwijt. Van Os: ,,We volgen de normen van de overheid en krijgen bijvoorbeeld een geautoriseerde toegang. Niemand komt ongezien binnen.’’ De producten gaan met waardetransport naar de afnemers.