Wietteelt is nu nog illegaal en strafbaar, een 'wietproef' in onder meer Groningen moet de komende vier jaar uitwijzen of gereguleerde teelt door geselecteerde kwekers voordelen heeft. Foto: Archief Kees van de Veen
Na jaren vertraging beginnen Tilburg en Breda op 15 december als eerste gemeenten in het land aan de veelbesproken wietproef. Als dat goed verloopt volgen in april nog acht gemeenten waaronder Groningen.
Met het zogeheten Experiment Gesloten Coffeeshopketen wil de regering onderzoeken of de Nederlandse coffeeshops op termijn van rookwaar kunnen worden voorzien via gelegaliseerde en gereguleerde kwekers. Nu is de teelt van hennep nog illegaal, terwijl de verkoop door de overheid wordt gedoogd.
Proef moet criminaliteit de pas afsnijden en kwaliteitscontrole mogelijk maken
Al sinds 2017 wordt er daarom gewerkt aan een proef om een kwaliteitscontrole op te leggen bij de teelt, die de criminaliteit de pas af moet snijden. De start van het experiment was al verscheidene keren gepland, maar moest telkens worden uitgesteld. Volgens het kabinet doordat de kwekers die zijn geselecteerd voor de proef de teelt niet goed op orde kregen.
Daarom kiest Den Haag nu voor een gefaseerde start. Van de tien geselecteerde ‘staatskwekers’ zijn er inmiddels twee klaar om genoeg wiet van voldoende kwaliteit te leveren. De komende ‘aanloopfase’ in Breda en Tilburg moet vanaf 15 december uitwijzen hoe dat in de praktijk werkt. Als het daar naar wens loopt, volgen de overige acht gemeenten waaronder Groningen.
Op z’n vroegst in april voldoende ‘staatswiet’ om ook in Groningen te beginnen
Eerder dan april lukt dat echter zeker niet, stellen de verantwoordelijke ministers Yeşilgöz (Justitie) en Kuipers (Volksgezondheid) in een brief aan de Tweede Kamer. En zelfs voor die beoogde datum geldt dat er ‘op geen enkel vlak vertraging mag worden opgelopen.’
Naar verwachting zal het aantal ‘staatstelers’ dat zijn productieproces op orde heeft, snel groeien zodat meer gemeenten kunnen beginnen. Maar zekerheid daarover is er niet. ‘De planning van de telers is op dit moment te onzeker om meer duidelijkheid te geven over de daadwerkelijke start’, stellen de ministers.
Pas als de telers, van wie twee in de stad Groningen en één in Nieuw-Beerta, er klaar voor zijn kan het licht op groen voor Groningen en de andere gemeenten. Ook dan volgt er echter eerst nog een ‘overgangsfase’ in deze steden voordat het experiment daadwerkelijk kan beginnen.
Alleen nog inkopen bij gereguleerde staatsteler, anders vergunning inleveren
In die fase mogen de coffeeshops hun voorraad nog zes weken lang zowel inkopen langs hun huidige illegale kanalen als bij de staatstelers. Pas als dat naar wens loopt mogen ze uitsluitend nog zaken doen met de gereguleerde telers. Coffeeshophouders die dat weigeren, verliezen hun gedoogvergunning.
De hele proef duurt uiteindelijk vier jaar. Daarna kijkt Den Haag of het systeem van gereguleerde teelt en aanvoer zoveel voordelen heeft, dat het in het hele land in de plaats kan komen van het huidige systeem van gedoogde verkoop ‘aan de voordeur’ en aanvoer van illegaal geteelde wiet ‘aan de achterdeur’.
Ook Amsterdam haakt na eerdere afwijzing alsnog aan met stadsdeel Oost
Overigens volgt op termijn mogelijk nog een elfde proefgemeente. Amsterdam heeft het experiment tot dusver altijd pertinent van de hand gewezen, maar is er toch anders over gaan denken. De hoofdstad schuift inmiddels stadsdeel Oost naar voren als experimentgebied. Daar is een start is echter pas aan de orde als de proef in alle overige tien gemeenten op stoom ligt.
