Huizenprijzen stijgen met 10 procent: wat doe je met de overwaarde? Marc (54) uit Haren: ‘Je hebt er niet zoveel aan’

Grafisch ontwerper Erik (62) mag zich gelukkig prijzen. Hij heeft zijn huis in Groningen gekocht vlak na de kredietcrisis van 2008, dus aardig wat overwaarde. Hij beschouwt die als een ‘appeltje voor de dorst’. „Als zzp‘er nader ik mijn pensioenleeftijd. Mijn overwaarde is een soort rugdekking als er tot die tijd iets misgaat met mijn gezondheid.”

Ook Jan van Veen (69) uit Glimmen heeft naar eigen zeggen relatief veel overwaarde. „We wonen 20 jaar in hetzelfde huis, dus dan bouw je wel wat op.” Hij denkt er weleens over na om er wat mee te doen. „Ook of ik moet aflossen. En hoe ik mijn kinderen ervan kan laten profiteren in de vorm van schenkingen, hoewel zij het ook goed hebben en er niet van afhankelijk zijn.”

Veel huiseigenaren zijn de afgelopen jaren slapend rijk geworden. De huizenprijzen zijn ook in het Noorden vooral sinds 2015 meer dan verdubbeld. In 2022 en de eerste helft van 2023 was er een dip, maar inmiddels zijn de woningen duurder dan ooit. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zijn de huizenprijzen in april ten opzichte van maart landelijk met 0,7 procent gestegen. De maandelijkse prijsstijging wordt minder, maar niet veel. Vergeleken met een jaar geleden liggen de woningprijzen 10 procent hoger.

„Je hebt er niet zoveel aan”, oordeelt Marc Pasman (54) uit Haren. „Het geld zit in stenen. Ik blijf in mijn huis wonen, dus van die extra waarde heb ik niet zoveel profijt. Ik heb ook voldoende inkomen en het niet direct nodig.”

Wat voor Pasman geldt, hoeft niet voor iedereen op te gaan. Je hebt ook mensen met weinig inkomen die in een huis wonen dat (deels) is afbetaald. Die beschikken over tonnen, waarvan ze graag een deel zouden innen om een boot van te kopen, verre reizen van te maken of wat ruimer bij kas te zitten. Wat zijn de mogelijkheden voor deze groep?

Het meest eenvoudig is het verhogen of oversluiten van je hypotheek. Dat kan zelfs voordelig uitpakken als de rente van de nieuwe hypotheek lager is dan de bestaande. Zo niet, dan moet je rekenen op hogere maandlasten. Ook zijn er kosten aan verbonden voor advies, taxatie en in sommige gevallen de notaris.

Er zijn tegenwoordig diverse nieuwe, financiële producten die tegemoetkomen aan de vraag. Vereniging Eigen Huis heeft op de site een aantal op een rijtje gezet. Zo hebben sommige geldverstrekkers een zogeheten opeethypotheek of verzilverhypotheek in de aanbieding. In dat geval krijg je een bepaald deel van je overwaarde uitbetaald. Daarmee heb je snel cash tot je beschikking, maar het is niet gratis.

Een andere mogelijkheid is je huis te verkopen aan een geldverstrekker, terwijl je er gewoon in blijft wonen. Je betaalt dan maandelijks een marktconforme huur. Bij sommige instanties kun je een lagere of zelfs geen huur bedingen, maar dan valt ook de verkoopprijs lager uit. Ook deze constructie kost geld.

Toch kun je ook weer wat terugverdienen door je huis te verduurzamen. Als je geld op de bank hebt staan kun je daar probleemloos in investeren. Zo kun je je maandlasten terugbrengen.

Het meest voor de hand liggend is uit te zien naar een ander huis. Senioren zouden eraan kunnen denken kleiner te gaan wonen. Door de bank genomen bespaart dat geld, dus houden ze wat over voor andere zaken. Maar reken je niet bij voorbaat rijk. Na je 57ste is het moeilijker om geld te lenen. Verhuizen kost sowieso geld. Meestal betaal je niet alleen kosten koper, een ander huis brengt ook legio andere onkosten met zich mee op het gebied van stoffering en inrichting. Dat laatste gebeurt ook als je een koopwoning inruilt voor een huurhuis.

Je kunt ook berusten in je lot en het geld in de stenen laten zitten, zoals onder anderen Pasman van plan is. Hij wil graag zijn kinderen wat nalaten. „Misschien moet ik in de toekomst nog een familiehypotheek afsluiten. Wellicht kan de overwaarde dan nog een rol spelen als garantstelling. Dat vind ik belangrijker dan het kopen van een camper of zoiets.” 

Voor Erik geeft het wel een prettig gevoel om overwaarde te hebben. „Als ik het geld zelf niet nodig heb, kan ik het doorgeven aan mijn kinderen.”

Tegelijk relativeert hij het belang van overwaarde. Huizen kunnen per slot van rekening weer in waarde dalen, zoals tussen 2008 en 2013 en in 2022 en de eerste helft van 2023 is gebeurd. Ook wijst hij erop dat het onderhoud aan een woning alsmaar duurder wordt. „Bovendien ben ik onderdeel van een vve, waarvan de servicekosten stijgen. Het is allemaal wel leuk die overwaarde, maar het deel van mijn inkomen dat ik kwijt ben aan mijn huis, is ondertussen niet mis.”