Reinder Hoekstra, directeur van de Natuur- en Milieufederatie Drenthe. Foto: Annet Eveleens
Wat voor impact heeft de uitbreiding van oefenterrein De Haar bij Assen op de natuur? Defensie ziet vooral voordelen. Ook de Natuur en Milieufederatie (NMF) Drenthe ziet kansen, maar maakt zich tegelijkertijd zorgen. „Het hangt van de uitwerking af.”
„Hoewel de uitbreidingsplannen al een tijd in de lucht hingen, zijn we geschrokken dat ze nu daadwerkelijk op ons afkomen”, zegt Reinder Hoekstra, directeur van de Natuur en Milieufederatie (NMF) Drenthe. „We maken ons zorgen om de impact ervan op de omgeving en natuurgebieden.”
Vrijdag kondigde Defensie aan dat het huidige oefengebied De Haar, vlak bij Assen, flink zal toenemen in omvang. Het huidige terrein van ongeveer 400 hectare wordt ten zuidwesten uitgebreid met zo’n 300 hectare, voornamelijk landbouwgrond.
De NMF vreest vooral voor de impact van meer helikoptervluchten. Defensie wil het aantal vliegbewegingen uitbreiden en bij oefenterreinen De Haar en Havelte komen nieuwe landingsplaatsen. Vanaf beide locaties gaat het om jaarlijks 1500 vluchten.
„Voor kwetsbare natuur en vogels betekent dat een verstoring van rust. Laagvliegende, zware helikopters maken veel herrie en onverwachtse geluiden”, legt Hoekstra uit. Hij benadrukt dat het nog te vroeg is om de precieze impact in te kunnen schatten. „Maar een gebied zonder helikoptervluchten is vanzelfsprekend een stuk rustiger.”
Een opluchting is dat Groningen Airport Eelde niet langer in beeld is als standplaats voor F-35’s, bleek eerder deze week. „Dat was eigenlijk onze grootste zorg”, zegt Hoekstra.
Witterveld en Hijkerveld
Inwoners zagen het liefst dat Defensie natuurgebied het Witterveld als uitbreidingslocatie koos. Dat was eerder een oefenterrein en op die manier zouden boeren niet hoeven te wijken voor de plannen. Ook natuurgebieden het Hijkerveld en Het Groote Zand waren eerder in beeld als locatie. „Dat leek mij al onmogelijk, vanwege de waarde ervan”, zegt Hoekstra.
Defensie benadrukt dat door de uitbreiding van De Haar de natuurgebieden Witterveld en Hijkerveld versterkt worden, doordat er een aaneengesloten natuurgebied ontstaat. Daarbij werkt het nieuwe terrein als soort beschermende buffer tussen natuur en bebouwing en landbouwgrond.
‘Natuur en Defensie gaan goed samen’
Volgens staatssecretaris Gijs Tuinman kunnen natuur en Defensie goed samengaan. Zo zou een oefenterrein dat afgesloten is voor publiek zorgen voor een verbeterde biodiversiteit en wennen dieren in het Witterveld volgens hem aan de aanwezigheid van militairen.
Ook Hoekstra ziet voordelen. „Met een goed ontwerp van bijvoorbeeld waterhuishouding en beheer van het gebied, kan dat leiden tot versterking van de natuur. Als een terrein niet toegankelijk is, ontstaat er rust”, denkt de NMF-directeur.
Hoekstra plaatst daar wel een kanttekening bij. „Het hangt van de uitwerking af. Het is te vroeg om daar nu al een oordeel over te vellen.”
‘Rust is voorbij als je begint met schieten’
Meer schieten, oefenen en trainen heeft namelijk ook impact op het gebied. „Die rust is voorbij zodra je begint met schieten. Tuinman kan niet beweren dat de natuur went aan schietoefeningen. Voor vogelsoorten is de potentie van het Witterveld groter zonder die oefeningen.”
De komende tijd kunnen inwoners en andere belanghebbenden hun mening geven over de plannen met een zienswijze. Ook organiseert Defensie een informatiebijeenkomst, op 16 juni in Drenthe. „We houden de plannen goed in de gaten, samen met collega’s in de rest van Nederland en andere natuurorganisaties”, verzekert Hoekstra.
Hij roept de provincie Drenthe op om actief met de plannen aan de slag te gaan. „Wacht niet af, maar kom zelf met ideeën over hoe het gebied te ontwikkelen en laat horen wat Drenthe daarin wil. Er zijn meer belangen in dit gebied: water, natuur, landbouw.”
