Geert Kuipers geniet van zijn loempia met krekel. Foto: Wilbert Bijzitter
In aanloop naar de Duurzame Dertig op 23 oktober zoeken journalisten Wilbert Elting en Wouter Hoving antwoord op de vraag: wat is dat eigenlijk, duurzaam ondernemen? Deze week: gezondheid.
Van buiten lijkt-ie doodgewoon. De gefrituurde staaf filodeeg naast het bakje zoete chilisaus. Geert Kuipers (47) uit Zwolle besloot ze kort geleden mee te nemen naar de burendag. Nadat hij drie keer met zijn ogen knipperde, was het schaaltje leeg.
„Moet ik er nog wat bijmaken?”, vroeg Kuipers. De buren sprongen een gat in de lucht. Net zoals de sprinkhanen ooit deden, voordat ze in deze loempia zaten.
Om de journalist te illustreren hoe lekker ze zijn, heeft Kuipers vandaag een paar loempia’s in de frituur gegooid. Hij zit aan een tafel in de ontvangstruimte van zijn insectenverwerker ‘Distribugs’ in Meppel. Hij richtte zijn bedrijf in 2017 op in IJsselmuiden en kwam in 2023 naar Meppel.
„Dankzij alle eiwitten ben je best snel verzadigd”, vertelt hij tussen de happen door. Een teler dichtbij Rotterdam kweekt de sprinkhanen. Kuipers blancheert en droogt de dieren in Meppel. Daarna worden de insecten uit Zuid-Holland weer tot loempia verwerkt. Kuipers is lovend. „Een fantastisch product.”
Lekker gezond
Insecten eten. Waar veel mensen nog van griezelen, is stiekem hartstikke lekker. Bij Distribugs in Meppel verkopen ze al jaren meelwormen, krekels en sprinkhanen. Oprichter Geert Kuipers gelooft erin. Anders was hij er al lang mee gestopt, want het is geen makkelijke markt. In het Meppeler pand blancheert hij meelwormen, krekels en sprinkhanen, die hij vervolgens transporteert naar horeca, groothandels en winkels.
Een plankje insectenvoedsel. Foto: Wilbert Bijzitter
De dieren zijn waanzinnig gezond om te eten. Daarom neemt Kuipers zijn baksels met sprinkhanen volgend jaar mee naar een wereldexpo in Japan, tijdens een week over alternatieve eiwitten en gezonde voeding. Sprinkhanen leveren eiwitten, ijzer en vitamine A, B2, D en Omega 3-vetzuren. „Sprinkhanen passen bij Japan. Japanners zijn moeilijke eters, behalve als je gezondheidsmeerwaarde kan aantonen.”
Duurzaam dierlijk eiwit
Insecten hebben grote duurzaamheidsvoordelen volgens het Voedingscentrum. Je krijgt dierlijke eiwitten, mineralen, vitaminen en onverzadigde vetten, zonder veel broeikasgassen. Bovendien zetten insecten hun eten twee tot drie keer zo efficiënt om in vlees en kun je 90 procent van een insect eten, terwijl je van een koe of varken maar zo’n 50 procent eet. Insecten planten zich ook nog eens snel voort, waardoor je veel sneller voedsel kan produceren.
Ze passen in het verhaal van een circulaire economie, die insecten. De dieren eten onze oude schillen, gras en klokhuizen. Op hun beurt geven ze hoogwaardige voedingsstoffen terug. Kuipers: „Mensen die voornamelijk vegetarisch of veganistisch eten, nemen bijvoorbeeld weleens insecten om die voedingsstoffen binnen te krijgen.”
Van pastasaus tot droge worst
Knisper-knisper. Een sprinkhaan kraakt als je erop kauwt. En valt dan uiteen. Een beetje gruizig, een smaak van noten. Op zich niet vies, ook niet enorm lekker.
Wees gerust. Je hoeft ze niet met kop en vleugels te eten. Met de sprinkhanen, krekels en meelwormen van Kuipers kun je van alles maken. Ontzettend lekkere dingen, zelfs. Hamburgers met ‘pulled krekel’, saucijzenbroodjes, pastasaus, crackers, koekjes, ontbijtrepen, vleesballetjes, droge worst en hondenvoer. De insect mag bij voorkeur niet al te zichtbaar zijn, merkt Kuipers.
Gerechten waar Distribugs insecten voor levert. Foto: DVHN
Vrijdag-experimentenmiddag
Op vrijdagmiddag trekt de ondernemer het liefst niet al te laat de deur achter zich dicht. Op naar huis. Niet om een flesje speciaalbier te ontkurken (wist je dat er zelfs ‘beetle beer’ is met krekels en sprinkhanen?), maar om te experimenteren met zijn insecten.
Zo zou Kuipers graag chitine uit zijn sprinkhanen en krekels halen. Dit stofje is de bouwstof van het uitwendige skelet van de insecten. Er is discussie over de gezondheid ervan. „De ene onderzoeker zegt: dit is goed voor de mens, het prikkelt de darmen en helpt bij het poepen. De andere onderzoekers zegt dat je er kanker van kan krijgen.”
Vanuit het devies ‘bij twijfel niet eten’, wil Kuipers de chitine eruit halen. „Ik meng me niet in de discussie, ik weet dankzij het experimenteren precies hoe ik het eruit kan halen. Ik weet ook hoe ik de eiwitten eruit kan halen, voor eiwitshakes. En ik weet ook hoe ik het vet eruit kan halen.”
Lange adem
Aan die kennis heeft Kuipers nu nog weinig. Sinds 2018 wacht hij al op toestemming van Brussel. De aanvragen liggen tot zijn grote frustratie al vele jaren in de la. Intussen neemt de interesse van de consument al jaren af. De insecten-eet-hype in 2019 bezweek aan de coronapandemie waarin geen plaats was voor frivole impulsaankopen. De interesse is sinds 2023 weer aan een opmars bezig, omdat veel mensen gezond willen eten met aandacht voor het klimaat.
Maar pas met die nieuwe insectenproducten waarin slechts delen van de diertjes zijn verwerkt, verwacht Kuipers dat de consumptie echt een vlucht kan nemen. Terwijl hij concurrerende insectenleveranciers om ziet vallen – niet elk bedrijf heeft zo’n lange adem – kijkt Kuipers af en toe even in zijn kluis.
Daar liggen de magische receptjes en werkwijzen klaar voor de grote, gezonde insectenrevolutie.
Geert Kuipers van Distribugs. Foto: Wilbert Bijzitter
De Duurzame Dertig is een verkiezing voor mensen en organisaties die de wereld beter maken. Jaarlijks wordt een winnaar gekozen onder bedrijven of individuen die duurzaam ondernemen. Maar wat is dat eigenlijk? Circulair Nederland onderscheidt een aantal pijlers die horen bij duurzaam ondernemen.
De komende weken tot aan de Duurzame Dertig lichten Leeuwarder Courant,Dagblad van het Noorden en het Friesch Dagblad de volgende thema’s toe: