Dorpsdokter Evert Schuiling bezocht tot ver na pensioen zijn patiënten. Op z’n 87ste wilde hij nog parasailen

Pauwen, kippen, schapen, ganzen. Wat liep er eigenlijk niet rond in de tuin achter de dokterspraktijk van Evert Schuiling? Voordat hij om half acht ‘s ochtends aan zijn spreekuur begon, had de dokter uit Nieuw-Amsterdam al zijn voederronde gemaakt. In pyjama.

Ieder jaar kocht hij minstens twintig kalkoenkuikens, zodat hij met kerst wat had weg te geven. Geslacht en al, aan vrienden en bekenden.

Evert werd in 1936 geboren in Annerveenschekanaal, waar zijn vader boer was op een pachtboerderij. Op 4-jarige leeftijd verhuisde het gezin naar Spijkerboor. Vanwege de oorlog ging Evert pas op 7-jarige leeftijd naar school. Toen hij 15 was, kreeg zijn moeder de ziekte MS. De zorg voor haar drukte zwaar op hem en zijn vader.

Evert was pienter en zijn ouders waren vastberaden om hem hoe dan ook te laten studeren. Maar wat? Bouwkunde? Diergeneeskunde? Elektro? Tijdens zijn diensttijd als hospitaalsoldaat had een bataljonsarts uit Valthermond hem dusdanig geïnspireerd dat hij toch voor het genezen van mensen koos. ‘Jij moet dokter worden’, had die arts toen opgemerkt.

Evert had een geweldige tijd als student in Groningen. Eerst ging hij in het weekend nog op de fiets naar zijn ouderlijk huis. Door weer en wind, dus in de winter pakte hij zichzelf helemaal in met kranten. Maar Evert was sportief, een beetje afzien was hem niet vreemd. Judo, schaatsen, atletiek; tientallen medailles getuigen van zijn talenten. Toch was hij maar wat blij dat aan zijn lange fietstochten een einde kwam toen zijn vader een motor voor hem kocht.

Na zijn studie werd hij waarnemend huisarts in Dwingeloo, Vlagtwedde en Lutten (bij Hardenberg). In dat laatste dorp kwam ene Eefke Mueller op het spreekuur. De twee hadden meteen een klik. Evert was wel toe aan een eigen praktijk, maar destijds moest je daarvoor eerst getrouwd zijn. Dus drie maanden na de eerste kennismaking volgde al de bruiloft. De huwelijksreis ging naar Spanje en Marokko, in 1967 nog best bijzonder.

Evert kon kiezen uit verschillende praktijken. Het werd Nieuw-Amsterdam, mooi tussen de wederzijdse ouderlijke huizen in Lutten en Spijkerboor in. Hij stapte in de voetsporen van dokter Du Buy, in alles zijn tegenpool. Als bij huisbezoeken de patiënt niet in bed lag, stapte Du Buy resoluut de deur uit. Hier was kennelijk dus niemand ziek.

Nee, dan zijn opvolger. Evert vroeg altijd de patiënt zelf of die wist wat er mankeerde. Hij wilde de mensen mondiger maken. Daar moesten ze in Nieuw-Amsterdam en Veenoord best aan wennen. Maar al gauw hadden de dorpelingen de nieuwe dokter in hun hart gesloten. Als er meer aan de hand was dan in de spreekkamer besproken kon worden, had de dokter altijd ‘s avonds wel tijd. In het begin was Eefke zijn assistente.

Evert deed lange tijd ook bevallingen. Als er een ambulance moest komen, dan belde hij de fietsenmaker die een ziekenwagen bij huis had staan. Samen ontfermden ze zich dan over de patiënt. Nooit verliep de samenwerking beter dan in deze periode, zonder allerlei schakels ertussen zoals later. Hou het praktisch en simpel, was zijn devies.

In de dokterspraktijk aan de Vaart Zuidzijde werden Germen, Robert en Meint-Obbo geboren. Ondanks zijn drukke werkzaamheden hebben de drie zoons nooit het idee gehad dat hun vader er weinig voor hen was. Net als hun moeder las ook hij voor en deed de overhoringen. Hij was ook gek op het spelletjes doen met het hele gezin, aan de keukentafel. ‘s Middags aten ze altijd samen, waarna Evert even de bank opzocht voor een dutje. Ja, dan moest het muisstil zijn in huize Schuiling.

Later verhuisde de praktijk naar de Herendijk, waar de drie zoons nooit vreemd opkeken als mensen die een ongeluk hadden gehad aan de deur kwamen voor hulp. Of het nu kerst was of niet; het hoorde erbij. Eerst even de man die een kettingzaag in zijn been had gezet doorsturen naar de behandelruimte, drup-drup-drup, vader roepen en vervolgens een uurtje later de maaltijd hervatten. Ze wisten niet beter.

De dokter was een man van papier. Zijn visiteboek was zijn houvast. En anders wel zijn geheugen. Toen ook zijn praktijk moest geloven aan de computer, hield Evert het op 61-jarige leeftijd voor gezien. Meer dan dertig jaar had hij dag en nacht paraat gestaan als huisarts.

In 2021 kwam Eefke te overlijden. Evert zat niet lang bij de pakken neer. Hij zocht nog steeds zijn patiënten van vroeger op, ook als die in het ziekenhuis lagen. En hij leerde Katrien de Wolde-Vos uit Dalen kennen (nu 84). Ze maakten uitstapjes en hadden een leuke tijd samen.

Evert voelde zich in 2023 op vakantie in Turkije nog zo goed dat hij erop stond te gaan parasailen, dus hangend aan een parachute achter een speedboot. Het kostte heel wat moeite om hem ervan te overtuigen dat dát niet zo’n slim idee was voor een 87-jarige. Een jaar later stapte hij nog wel in een kano voor een tochtje op het Gardameer.

Dit voorjaar gingen Evert en Katrien nog op vakantie naar Loppersum. Eind september stond een cruise naar de Noorse fjorden op het programma, maar in de zomer begon hij zich steeds minder te voelen. De emmers water om de tuin van zijn zoon te besproeien werden steeds zwaarder. Een tocht langs medisch specialisten volgde, maar die konden niets meer voor hem doen.

Evert had dat zien aankomen. Hij had de familie al verteld dat het voor zijn gevoel niet meer goed zou komen en dat hij een boek aan het lezen was over palliatieve sedatie ( (het toedienen van medicijnen die het bewustzijn verlagen, om het lijden van een ernstig zieke in de laatste levensfase te verlichten).

Ondanks veel pijn kon hij het nog opbrengen anderhalf uur op de rand van het bed te zitten, om zo afscheid te nemen van zijn familie. Toen hij ging liggen, trok er een rust over hem. ,,Het is goed zo’’, had hij de laatste dagen al vaak gezegd. Hij gaf zich eraan over.

Nog dezelfde nacht, op 25 september, kwam hij op 89-jarige leeftijd te overlijden. Het is goed zo, staat er treffend boven de rouwkaart.