Eind 2022 nam Richard Martens 't Aole Ambacht in Borger over van zijn zus en maakte er een Bakker Joost van. Zijn ouders waren vroeger al bakker op deze plek. Foto: Harry Tielman
Als iemand de kunst verstond van opstaan na het vallen, dan was het bakker Richard Martens (53) uit Ellertshaar, oftewel Bakker Joost. Van tegenslagen kun je leren, vond hij. Bovendien maakt tegenspoed duidelijk wat écht belangrijk is in het leven.
„Hé, Joost!” Mensen dachten vaak dat hij zo heette. Niet vreemd natuurlijk als er ‘Bakker Joost’ op de gevel staat. Richard kon erom lachen. Zijn vaste klanten wisten wel hoe het zat.
Richard Martens had bakkerijen in Emmen, Borger en Odoorn. Hij was een bevlogen bakker, die het prachtig vond mensen te laten zien hoe zijn broden werden gemaakt. Vooral kinderen, voor wie hij ook feestjes organiseerde, nam hij geregeld mee voor een kijkje bij de ovens.
Richards ouders runden in Borger bakkerij ‘t Aole Ambacht. Zelf leek het hem eerst niets. Hij zag hoe hard zijn ouders moesten werken. Maar na de mts ging het toch kriebelen. Hij meldde zich aan bij de bakkersvakschool in Wageningen en haalde zijn diploma. Zijn doel was een eigen zaak: bakkerij Martens.
Van zijn ouders hoorde hij dat de bakkerij in Odoorn te koop kwam. Niet te groot, dus ideaal om mee te beginnen. Inmiddels had hij dikke verkering met Annet Hospers uit Borger. Zij had gestudeerd voor tolk/vertaler, maar zag een bestaan als bakkersvrouw ook wel zitten. Ze bleken ook op de werkvloer een goed koppel.
Een kop koffie drinken om 5 uur ‘s ochtends
Vroeg opstaan vond Richard niet erg. Vaak ging hij voor het werk aan om 5 uur zelfs nog even koffiedrinken met zijn vader. Hij had een hechte band met zijn ouders, die bij hem op het erf waren komen wonen.
Richard zag zijn bakkerij met lunchroom als een plek die mensen samenbracht, vaak om iets te vieren. Hij genoot daarvan. Al gauw besloot hij uit te breiden, samen met zijn broer, ook bakker. Maar die onderneming, met vestigingen in Odoorn, Gieten en Assen, liep niet zoals gehoopt. In 2003 volgde een faillissement.
Richard Martens oftewel bakker Joost met zijn Drentse stoet. Foto: Marcel Jurian de Jong
Richard en Annet waren ondertussen getrouwd en hadden twee dochters: Eva en Bo. Ze gingen de schuldsanering in, maar erg vonden ze dat eigenlijk niet. Ja, het was jammer dat het niet was gelukt. Maar het voelde ook als een bevrijding, met alle schulden die zich hadden opgestapeld.
Schuldsanering
En drie jaar eenvoudig leven vonden ze prima. Ze leefden toch al niet op grote voet. Richard zag tegenslagen niet als iets ergs, als het maar weer goed kwam. Je kon er toch niets aan veranderen en er juist van leren.
Ze realiseerden zich wat een rijkdom ze eigenlijk hadden met hun gezin. En plots zei Richard tegen Annet dat hij nog wel een derde kindje wilde, een langgekoesterde wens van haar. Een jaar later werd Finn geboren en was het gezin compleet.
Ze namen zich voor nooit meer zo hard te werken, maar dat mislukte. Ze namen Bakkerij Joost in Emmen over, waarvan Richard de naam veranderde in Bakker Joost omdat hij dat persoonlijker vond. Een bevriende ondernemer zorgde ervoor dat ze ook weer aan de slag konden in Odoorn.
Vuelta
Richard zat vol ideeën. Toen de Vuelta in 2009 in Drenthe startte, maakte hij Vuelta-gebakjes en Vuelta-brood, met tomaten en oregano. Hij stortte zich op filmen en richtte YouTube-kanaal Bakkerjoosttv op. Daar liet hij onder meer zien hoe hij oliebollen bakte. Ook toog hij naar Oostenrijk om te filmen hoe authentieke kaiserbroodjes worden gemaakt. Hij wilde nog naar Parijs om hetzelfde te doen met stokbrood.
Richards hoofd zat zo vol plannen dat het er soms een chaos was. Hij had een coach die hem hielp alles in goede banen te leiden.
Toen corona uitbrak en zijn lunchrooms dicht moesten, was hij even van zijn stuk gebracht. We gaan toch niet weer failliet?, dacht hij. Van zijn coach mocht hij één week rouwen om er daarna weer tegenaan te gaan. Hij maakte knapzakroutes, waarbij wandelaars met een lunch op pad konden, en maakte high teas op af te halen op Moederdag.
Borger: een speciale plek
Drie jaar geleden breidde hij andermaal uit, deze keer op een speciale plek: in Borger, in het pand waar zijn ouders vroeger bakker waren. Zijn zus had het in de tussentijd gerund, maar wilde ervan af.
Het was een onzekere tijd voor bakkers, met hoge energieprijzen, maar Richard wilde niet denken in problemen. Hij paste dan ook voor de kaarsenactie waarmee bakkers aandacht vroegen voor hun penibele situatie.
Richard was een echte levensgenieter en trotse opa van kleindochter Fleur, die in 2022 werd geboren. Hij hield van gekkigheid. Zo ineens deed hij een parodie op Freek Vonk of maakte hij een selfie in een gekke pose.
En hij was spiritueel ingesteld. Hij geloofde dat er meer was tussen hemel en aarde. Mede hierdoor had hij zijn hart verpand aan Ibiza, waarvan de rots Es Vedrà magische krachten zou hebben. Ook genoot hij er van dj-party’s en de natuur.
Richard Martens op Ibiza, bij de rots Es Vedrà. Eigen foto
Beroerte
Op zijn 46ste kreeg Richard een beroerte, tijdens het versieren van de kerstboom. Hij werd knuffeliger en sprak zijn gevoelens vaker uit. Omdat zijn rechterhand bleef haperen kon hij zijn geliefde hobby modelvliegen niet meer uitoefenen. In plaats daarvan ging hij met zijn zoon, op wie hij de liefhebberij had overgedragen, mee naar het vliegveld om hem te filmen.
Richard maakte niet meer mee dat Finn deze zomer wereldkampioen werd bij de junioren.
Op kerstavond voelde hij zich niet zo lekker, maar hij knapte ook weer op en ze hadden fijne kerstdagen. Wel zei hij tijdens een wandeling op eerste kerstdag tegen Annet: „Ik denk niet dat ik heel oud ga worden.” Op 27 december, tijdens het bezorgen van brood, voelde hij zich benauwd. Hij ging naar het ziekenhuis en kwam thuis met de mededeling: „Het is gelukkig niks met mijn hart.”
Alles, inclusief het hartfilmpje, was goed.
Daarna ging het alsnog mis, thuis op de bank. Na een langdurige reanimatie werd hij naar het ziekenhuis vervoerd, waar hij stents kreeg. Kort daarna werden longbloedingen hem fataal.
Trots
De bakkerijen worden nu gerund door Annet, Eva en Bo, en de rest van het team. Zijn dochters werkten al langer mee in het bedrijf, wat Richard apetrots maakte, vooral omdat zij het ook gaan overnemen. Dat het gezin elkaar zoveel zag, zowel privé als op het werk, gaf geen wrijving. Sterker, achteraf zijn de achterblijvers blij met de extra tijd die ze hierdoor samen hadden.
In de zomer zijn zij opnieuw naar Richards geliefde Ibiza gegaan, deze keer om daar zijn as uit te strooien.
Richard Martens hield van gekkigheid. Eigen foto
Tijd van Leven
Dagblad van het Noorden portretteert in Tijd van Leven inwoners van Drenthe en Groningen die afgelopen tijd zijn overleden. Suggesties? Mail naar: tijdvanleven@dvhn.nl.
