Als Xander (28) aan het werk kon en zich vermaakte, was het goed

Van allerlei soorten agrarisch werk en grondwerk tot het draaiende houden van een biovergister in Witteveen en het plaatsen van schoonmaakinstallaties in melkstallen in onder meer Duitsland en Denemarken; Xander Vogelzang draaide er zijn hand niet voor om. Hij wilde graag en veel werken. Lekker geld verdienen om uiteindelijk een huis te kunnen kopen.

Dat hij daarvoor vaak middenin de nacht moest opstaan voor een lange rit naar het buitenland, maakte hem niet uit. Als de wekker ging, stond hij naast z’n bed.

Thuis, op de boerderij bij z’n ouders Roel en Lammy in het buitengebied van Hijken, was hij steeds minder vaak te vinden. Het plan om de melkveehouderij over te nemen, ging van tafel. Hij vond juist de afwisseling in zijn werk als zzp’er „hatstikke mooi”, zoals hij zelf zei.

Op 21 september 1996 ziet Xander het levenslicht, bijna twee jaar na zus Suzanne. Met de komst van Patrick, een paar jaar later, is het gezin compleet. Een doorsnee boerengezin, waarvan de kinderen al vroeg in de stal te vinden zijn. Als Lammy daar aan het werk is, verliest ze haar kroost niet uit het oog.

De kinderen spelen veel buiten met skelters en traptrekkers. Ze dragen rode overalls, zodat ze goed zichtbaar zijn als Roel met groter materieel over het erf rijdt. De kinderen helpen ook graag mee op het bedrijf.

Vanaf zijn 4de gaat Xander op de fiets naar christelijke basisschool De Kiemstee in Hijken. Na schooltijd is hij vaak in het dorp te vinden: zijn vriendjes uit Hijken vinden zijn huis aan de Vorrelveelseweg, ruim 2 kilometer verderop, net wat te ver fietsen. Xander weet niet beter. Hij houdt er altijd een stevig tempo op na.

Aan leren beleeft hij niet veel plezier. Vooral met taal heeft hij moeite. Als in groep 7 blijkt dat hij dyslexie heeft, vallen de puzzelstukjes op hun plek. Zijn fijne motoriek is ook niet ‘je van het’. Xanders handschrift blijft altijd lastig leesbaar.

Met zijn broertje heeft hij het geregeld aan de stok. Ze verschillen als dag en nacht: Xander is rustig van aard, Patrick veel drukker. Op latere leeftijd kan het nog steeds wel eens knetteren, al helpen ze elkaar ook als het erop aan komt. En ze zijn beiden trots op hun ‘dikke auto’s’, dat schept een band. Xander rijdt in een pick-up.

Trekker rijden leert hij in zijn tienertijd thuis. Tijdens de mbo-opleiding veehouderij op Terra Meppel, die hij volgt na het vmbo in Assen, gaat hij zelfs wel eens op de trekker naar school. Ondertussen werkt hij dan al bij verschillende boeren, als hulp bij het melken. Het boerenleven staat ook centraal in zijn vrije tijd: hij is een fervent speler van het computerspel Farming Simulator.

Het boerengezin maakt wel uitstapjes, maar gaat nooit op vakantie. De kinderen weten niet anders, ze missen het niet. Des te verrassender is het dat Xander met z’n beste vriend Arnold naar Nieuw-Zeeland vertrekt als ze hun mbo-diploma hebben gehaald. Ze gaan er werken.

De bedoeling is een half jaar. Xander blijft uiteindelijk elf maanden weg., ook al moet zijn kameraad uit Dwingeloo noodgedwongen wel eerder terug naar huis. Hij is avontuurlijk ingesteld en heeft het erg naar zijn zin bij een loonwerkbedrijf, waar hij vooral druk is met mest rijden.

Vriend Marco uit Fluitenberg, die Xander – net als Arnold – kent van de opleiding in Meppel krijgt regelmatig uitgebreide verslagen van hem via de app. De twee delen hun boerenafkomst en hebben altijd gespreksstof.

Xander is een sociale jongen met een brede interesse, met wie vrienden overal over kunnen praten. Een uitgaanstype is hij beslist niet. Als hij jarig is, wordt er wel een feestje gevierd op de boerderijcamping naast zijn ouderlijk huis. Xander drinkt graag een biertje, maar kent z’n grenzen.

Hij heeft het ook veel te druk met werken om te kunnen stappen. Hij werkt zes, soms zeven dagen per week. Als hij aan het werk kan en hij vermaakt zich, is het goed.

De boerenzoon is altijd bereid om anderen te helpen, maar heeft de kop ook wel eens verkeerd staan. Bij ‘gezeur’, kan hij kortaf reageren. Als er iets is, gaat hij graag lopen of fietsen met Laika. De golden retriever is het maatje dat hem vaak gezelschap houdt.

Ondanks zijn drukke leven maakt hij wel tijd voor vrouwen, die hij leert kennen via datingapps. Als hij iemand leuk vindt, neemt hij haar mee uit. De Xander die bijna altijd in werkkleding loopt, is dan ineens helemaal opgedoft, inclusief lekker luchtje. Wel draagt hij, net als anders, een korte broek. Uit eten, naar de bioscoop of een dagje weg; voor datingadvies moeten zijn vrienden bij hem zijn.

Thuis is hij niet scheutig met informatie daarover en zijn ouders worden dan ook geregeld verrast als er ineens een nieuwe vriendin opduikt. Tegen zijn vrienden spreekt Xander altijd snel over ‘verkering’, maar die kan ook net zo snel weer uit zijn. Sommige meisjes zeuren te veel, vindt hij. Twistpunt is vaak zijn vele werk. Xander wil best tijd maken voor een vriendin, maar als het hém uitkomt.

Via een wederzijdse kennis leert hij in oktober 2024 Anchela uit Coevorden kennen. Zijn ouders en vrienden merken dat het serieus is deze keer. Zij logeert vaak op de boerderij in Hijken, zodat ze elkaar - ook als hij lange werkdagen maakt- kunnen zien. Ook ’s zondags zijn ze meestal samen, al blijft de avond voorbehouden aan ‘oude Kees’ uit Dwingeloo, een tachtiger die Xander met zijn vrienden uit hetzelfde dorp wekelijks bezoekt.

Als hij en Anchela een wandeling maken op de natuurbegraafplaats in Eext, zegt hij dat hij daar begraven wil worden, maar dan wel bij een wandelpad. Kan hij mooi ‘kijken’ naar mooie vrouwen.

De twintiger denkt na over zijn toekomst. Hij is op zoek naar een huis om te gaan samenwonen, met ruimte erbij voor Anchela’s paard. Ook schaft hij met Arnold machines aan, die ze beiden voor hun werk kunnen gebruiken. ’s Zaterdags doen de vrienden vaak samen verbouwings- of grondverzetklussen. Begin maart haalt Xander zijn vrachtwagenrijbewijs.

Maar nog voor hij dat op zak heeft, slaat het noodlot toe. Onderweg naar een klus in Zuid-Duitsland krijgt hij met een bedrijfsbus bij Ommen een aanrijding met een vrachtwagen. Wat er is gebeurd, zal niemand ooit weten. Xander en de vrachtwagenchauffeur overlijden ter plekke.

Het ongeloof is groot. Ook Laika is helemaal van slag. Xander zou dat weekend met Marco en diens aanstaande Marit hun bruiloft bespreken, waar hij ceremoniemeester zou zijn. In plaats daarvan, moeten zijn naasten opeens zijn uitvaart regelen. Die vindt plaats op de plek waar hij altijd zijn verjaardag vierde: op de boerderijcamping. Vierhonderd mensen en Laika bewijzen hem de laatste eer.

Daarna rijdt broer Patrick hem met Xanders eigen pick-up en aanhanger naar Eext. Hij heeft een plekje gekregen aan een pad tussen bomen met vrij uitzicht.