Groningen loopt op eieren met grote projecten. Uitvoering en betaalbaarheid staan onder druk. ‘We nemen risico’s, dat klopt’

In het nieuwe coalitieakkoord ‘Eigenzinnig en verbonden’ van Pro, Partij voor de Dieren, SP, CDA en CU loopt de gemeente op eieren. Projecten die er financieel stevig inhakken zijn: de renovatie van De Oosterpoort, een nieuw sport- en zwemcomplex Kardinge, de aanpak van Martiniplaza en grote energieprojecten als Warmtestad en zonnepark Meerstad-Noord.

Ook bij de ontwikkeling van omvangrijke woongebieden als Meerstad, Stadshavens, De Suikerzijde en De Nieuwe Held gaan de kosten voor de baten uit. De plannen zijn nodig om Groningen te kunnen laten groeien, van 244.000 naar 282.000 inwoners. Bekeken wordt in welk tempo grote plannen op de Strategische Investeringsagenda (SIA) kunnen worden uitgevoerd en of daar tijdig genoeg geld voor is.

De gemeente worstelt met zware rijkskortingen op de jeugdzorg en andere wettelijke taken. Ook de herverdeling van het gemeentefonds pakt slecht uit. Dat scheelt Groningen vele tientallen miljoenen per jaar.

Wethouder Mirjam Wijnja (Pro, Financiën) hoopt dat het met die rijksbezuinigingen niet zo’n vaart loopt. „Dat zou ons goed uitkomen.” Om nog een enkele lopende projecten te noemen: het Museum aan de A, het stationsgebied, wijkvernieuwing, aanpak van de westelijke ringweg en de Oosterhamrikkade, alsmede renovatie en nieuwbouw van sportvoorzieningen en scholen.

In het coalitieakkoord blazen de collegepartijen geen grote projecten af. Als er toch lastige keuzes moeten worden gemaakt, zullen die met de raad worden besproken, stelt Wijnja.

Meer dan ooit gaat de gemeente op zoek naar externe financiering, bijvoorbeeld van Rijk en provincie. De lokale belastingen gaan fors omhoog. In het akkoord staat 5 procent. Gemiddeld is dat 52 euro extra per huishouding per jaar.

In het coalitieakkoord houdt de gemeente vast aan haar ambities. Of dat financieel verstandig is moet blijken. „We nemen risico’s, dat klopt”, zegt Wijnja. „De komende jaren gaan we uit van een tekort op de begroting. We hebben geen sluitende meerjarenbegroting.” Dat zal tegen het zere been zijn van de provincie die toezicht houdt op de gemeentefinanciën.

Als projecten duurder zijn dan gepland en Groningen dat financieel niet trekt, moet de gemeente in eigen vlees snijden. In dat geval worden grote projecten langzamer uitgevoerd of uitgesteld, zo laat Wijnja doorschemeren. „Dat is iets anders dan afblazen. Het is uiteindelijk aan de raad om daar keuzes in te maken.”

Projecten kunnen ook onder druk komen te staan door een gebrek aan ambtelijk personeel en medewerkers van bedrijven waarmee de gemeente samenwerkt. „De komende jaren gaan bij ons, maar ook bij andere organisaties, heel veel mensen met pensioen. Het betekent dat we keuzes moeten maken. Wat doen we wel en wat stellen we uit”, zegt Wijnja.

De oppositiepartijen D66 en VVD maken zich zorgen over de financiële koers van het nieuwe college. Ze vinden het onverantwoord om op voorhand meerdere jaren te rekenen met tekorten op de begroting. Groningen kan zich geen bokkensprongen veroorloven, zo menen zij. De gemeente heeft hoge schulden, de belastingdruk is fors en de risico’ s bij de uitvoering van grote projecten wegen zwaar.

Formateur Ineke van Gent, die het coalitieakkoord overhandigde aan burgemeester Roelien Kamminga, gaf het nieuwe gemeentebestuur een wijze raad mee. Ze maakte duidelijk dat de nieuwe collegepartijen de komende bestuursperiode meer moeten doen dan elkaars handje vasthouden. „Wees niet te bang voor meer discussie.”