Beunhazen of gehaaide criminelen: wie zijn hoofdverdachten Douglas Chesley W. en Bernhard Z. van de kunstroof Drents Museum?

Very… very bad man.

Een slechte man. Zo omschrijven buurt- en flatgenoten Bernhard Z. (34) uit Heerhugowaard. Hij wordt verward genoemd. Een raddraaier die problemen lijkt aan te trekken.

Z. heeft forse schulden en lijkt te leven van een uitkering. Gerechtsdeurwaarders maken vanwege duizenden euro’s aan boetes en aanmaningen al geruime tijd jacht op hem, blijkt uit DVHN-onderzoek.

Samen met Douglas Chesley W. - ‘Chesley’ volgens zijn advocaat - is Bernhard Z. de hoofdverdachte in de spraakmakende kunstroof van eind januari. Daarbij werden vier gouden topstukken ontvreemd uit het Drents Museum die voor 5,7 miljoen euro verzekerd zijn. Buurtbewoners van Bernhard Z. zeggen dat Chesley W. regelmatig bij hem over de vloer kwam in zijn armzalige flatje. Of dat ze samen vertrokken. Dat zij de opzienbare kunstkraak zouden hebben bedacht, baart op z’n zachtst gezegd opzien. ,,Uitgevoerd misschien... bedacht? Kijk eens naar zijn huis. Wat denk jij”, zegt een man op slippers.

Over Z. zijn de opvattingen direct. Een vervelende kerel. Die vrijwel niks had. Iemand die tot diep in de nacht keihard muziek draaide. Waar te pas en te onpas, vooral in de nachtelijke uren, allerlei volk over de vloer kwam. ,,Muziek. Gescheld. Hard geschreeuw. Slechte buurman”, zegt een van zijn buitenlandse bovenbuurmannen van de flat waar Z. tot voor zijn arrestatie verbleef.

Die flat is pover en lijkt een mengelmoes aan mensen te herbergen. Zijn directe bovenbuurman heeft een vlag van een hakenkruis achter het raam: Gegen Nazis staat er. De andere buurman doet open terwijl hij witte poeder onder de neus lijkt te hebben. Kinderen rennen over de balustrade. Een vrouw met een hoofddoekje verwijst vriendelijk door naar anderen. ,,Hij schold mijn dochter uit. Bedreigde haar”, zegt ze. ,,Ik wil geen problemen.”

Iedereen lijkt Z. te herkennen. En bijna iedereen had mot met hem. Zoals de Antilliaanse man die door Bernhard Z. werd bekogeld met een stoeptegel. Of de man uit Afghanistan die vertelt dat zijn kinderen werden bedreigd en uitgescholden door de 34-jarige. ,,Hij stuurde zijn hond op ons af”, zegt een van zijn bovenbuurmannen.

Niemand kon bevroeden dat Bernhard Z. een van de hoofdverdachten zou worden van de Drentse kunstroof, waar in de nacht van 24 op 25 januari van dit jaar meerdere personen met een explosief toegang kregen tot het Drents Museum in Assen. Binnen luttele minuten werden twee vitrines dusdanig ingeslagen dat de criminelen vier gouden topstukken uit de Dacia-collectie konden buitmaken. De schok was enorm na de brutale roof. Niet alleen in Assen. Het nieuws ging de hele wereld over, zeker niet in de laatste plaats in Roemenië. Dat land heeft de druk op Nederland enorm opgevoerd. De Roemeense premier, ministers en de internationale opsporingsdient Interpol bemoeien zich intensief met deze spraakmakende zaak.

Na een klopjacht van meerdere dagen werden drie verdachten aangehouden: Z., Douglas Chesley W. (36) en zijn 40-jarige vriendin. In de middag van 29 januari werd met de ‘bonk’ - zo noemen politiemensen de stormram - de blauwe deur ingebeukt van het armieterige appartementje van Z. aan de Lauwers en het huurhuisje van W. en zijn vriendin aan de Schoorlaan.

Weken later ziet de woning er nog treuriger uit dan toen Z. er nog wel woonde. Een vieze bank, verfspullen op een gammel tafeltje en afgeplakte ramen. In de tuin vuilniszakken vol met documenten die er inderhaast in lijken te zijn gepropt, foto’s en papieren dwarrelen op de grond. De schutting om de betegelde tuin van zijn huurhuisje hangt, de deur kraakt en piept en gaat open en dicht. Een gat in de schutting biedt uitzicht op een verloederd sportapparaat. Niks van dit alles is opmerkelijk genoeg meegenomen door de politie of opgeruimd door de woningbouwcorporatie.

Een vrouw die Bernhard Z. en zijn ex wel kent, zegt dat hij een ,,getroebleerde man” is. Die problemen aantrekt. In de buurt, maar ook daarbuiten. ,,Hij had alleen een bank. Daar sliep hij op. Een treurig bestaan.”

Agenten vielen ook een woning aan de Tijm binnen. Een huis dat Douglas Chesley W. in september 2012 samen met zijn zusje voor 170.000 euro kocht. Inmiddels ligt er conservatoir beslag op voor 5,7 miljoen euro. Dat is het bedrag waar de gestolen helm van cotofenesti en de drie gouden armbanden voor waren verzekerd.

Een rondvraag leert dat het zusje samen met de moeder van W. een bedrijfje runt. Op de site wordt trots vermeld dat ze een ,,Indische achtergrond” hebben. Uit hypotheekakten komt naar voren dat W.’s moeder uit Drenthe komt. Op een steenworp afstand van Assen.

Opvallend genoeg wordt Chesley enkele jaren terug als ‘spookburger’ gezien. De gemeente Heerhugowaard is hem in 2019 en 2020 kwijt en heeft geen flauw idee waar W. uithangt. Via officiële kanalen proberen ze hem te traceren.

Douglas Chesley W. duikt uiteindelijk weer op. Sinds een tijdje verblijft de man met een opvallend baardje en tattoeage in zijn nek in een huurhuis aan de Schoorlaan. Hij verblijft daar samen met zijn 40-jarige vriendin en twee jonge kinderen van 2 en 0 jaar oud.

In die straat vindt men het vooral erg voor de vrouw, die nog steeds als verdachte wordt gezien en 32 dagen vast heeft gezeten. Volgens omwonenden in de Schoorlaan is het een ,,vriendelijke lichtgetinte vrouw” die vooral bezig was met haar kindjes. ,,Douglas groette wel eens, maar meer ook niet. En stapte ‘s ochtends in een busje. Hij werkt in de bouw, geloof ik”, zegt een overbuurman.

Op internet heeft W. inderdaad een berichtje gezet dat hij al ruim tien jaar schilder is. Sinds begin 2023 is hij zelfs zijn eigen klus- en schilderbedrijf begonnen. Dat bedrijf staat ook ingeschreven op zijn woning aan de Tijm in Heerhugowaard. Op werkspot valt inmiddels te lezen dat ‘vakman momenteel niet beschikbaar is’. Overigens komt W. ruimschoots voor in de politie- en justitiesystemen, onder meer vanwege drugshandel en -bezit en woninginbraken.

Een van de ruitjes van de woning van Bernhard Z. is ingetikt. Dat heeft de politie gedaan, zeggen buurtgenoten. ,,Hij had zijn hond vier of vijf dagen alleen gelaten, dus dat dier was helemaal gek en van slag”, zegt een vrouw die enkele huisjes verderop woont en ,,enigszins normaal” contact met Z. had. ,,De dierenambulance heeft het dier meegenomen nadat agenten het raam kapot hadden gemaakt. Dat was al voor dat gedoe in Assen hoor.”

De vrouw zegt dat Z. een kindje heeft bij een inmiddels ex. Heel soms kwamen ze langs. Maar Bernhard Z. is een onberekenbare man, klinkt het. Hij zou raps schrijven met vrouwonvriendelijke teksten, dure auto’s en geweld. Betrokkenen zeggen dat het vooral ‘puberale teksten’ vol straattaal-scheldwoorden, met af en toe een woordje Surinaams er tussendoor, zijn.

Z. blijkt volgens rechtbankstukken ook een niet aangeboren hersenletsel te hebben, daarvoor moet hij ook medicijnen slikken. Voor zijn afwijking zou hij verplicht in een instelling nabij Eindhoven opgenomen zijn geweest. Een groot deel van de cliënten in die instelling komt daar terecht omdat hij of zij behandeld moet worden van de rechter omdat er een relatie zou kunnen zijn tussen strafbare feiten die zijn gepleegd en psychiatrische problemen.

Bernhard Z. heeft net als W. een fors strafblad. Zo brak hij met twee anderen in bij een gezin met twee jonge kinderen (8 en 12 jaar oud) in Heerhugowaard, bedreigde hen, bond hun handen vast met tie-wraps en stal een paar honderd gram goud, zilver en de auto van het gezin. Hij kreeg daar 5,5 jaar cel voor, maar nog geen drie jaar later stond hij weer buiten. Om twee jaar later opnieuw te worden veroordeeld, maar dit keer voor het bedreigen van zijn zwangere ex met twee vuurwapens. De rechtbank en later het Gerechtshof gaven hem een jaar gevangenisstraf, plus de tijd die hij nog had moeten zitten voor de gewelddadige woninginbraak.

Zo rond 2022 ‘lijkt’ Bernhard Z. zich te herpakken. Hij doet wat opleidingen, haalt certificaten en bekeert zich tot God. Hij sluit zich aan bij een gospel-geloofsgemeenschap in Den Helder die overigens niet meer lijkt te bestaan. Maar hij baalt ook dat hij weinig scholing heeft, zeggen betrokkenen en Z. maakt flinke schulden. Gerechtsdeurwaarders sturen hem brieven, onder meer omdat hij auto’s zou huren bij een Rotterdams bedrijf, maar de rekeningen en de verkeersboetes niet betaalt. Z. moet nog duizenden euro’s terugbetalen.

Werk lijkt Z. niet echt te hebben. Soms zagen mensen hem wel eens met verf- of stucadoorresten in zijn haar naar zijn huis lopen. Hij zou dan als beunhaas wat zwart geld bij verdienen, zeggen diverse omwonenden. Of dat ook echt zo is, is lastig vast te stellen. De mensen zeggen ook dat hij wel eens in een auto stapte. Samen met bijvoorbeeld Douglas Chesley W.. Die kwam ook wel bij Z. over de vloer.

Dat zou ook voor de man gelden op wie de (internationale) politie nog steeds jacht maakt. De politie deelde videobeelden van de man die met een petje en een raar brilmontuur een dag voor de kraak werd gefilmd in de bouwmarkt van Praxis in Assen. Een buurvrouw bezweert dat hij van tijd tot tijd kwam buurten bij Bernhard Z. ,,Die gast die ze nog zoeken, waar zo’n video van rond gaat uit de bouwmarkt. Ja, die kwam hier ook. Honderd procent zeker.”