Advocaat Jewan de Goede strijdt tien jaar voor aardbevingsgedupeerden. Foto: Corné Sparidaens
Advocaat Jewan de Goede uit Winsum strijdt tien jaar voor bevingsgedupeerden. Deze vijf memorabele momenten tonen volgens hem waarom. „Ik heb mensen huilend aan tafel gehad.”
Advocaat Jewan de Goede (42) ziet ze in gedachten zo weer zitten: bewoners die hun laatste geld uitgaven om hun huis maar zelf te repareren. „Ik heb mensen huilend aan tafel gehad die hun laatste spaarcentjes uitgaven om de scheuren in hun huis te maken. Zo wanhopig waren ze, omdat de overheid hen niet te hulp schoot.”
Honderden zaken deed De Goede inmiddels voor mensen uit het aardbevingsgebied in Groningen. Het greep hem bij de strot dat zo veel mensen in de steek worden gelaten door de overheid. Dat gaat hem nog altijd niet in de koude kleren zitten. „Het leed van zo veel mensen in Groningen geeft me een gevoel van onmacht. Het frustreert me. Maar het maakt me ook strijdbaar. Ik kan in het weekend goed de knop omzetten, maar doordeweeks houdt het me bezig.”
Het gasdossier veranderde zijn beeld van de overheid. „We leven in een rechtsstaat met spelregels. Als je iemand schade toebrengt, moet je dat netjes oplossen. Maar de overheid komt met trucjes om dat niet te hoeven doen. Je voelt op je klompen aan dat dat niet klopt. De overheid staat niet naast je.”
Aan de hand van vijf spraakmakende momenten blikt De Goede terug op tien jaar advocaat zijn in bevingsgebied. Over de onrechtmatige behandeling van Groningers, de taaiheid van het aardbevingsdossier en zijn redenen om te blijven strijden voor gedupeerden.
1. Knokken met Den Haag (2017)
Voordat het grote gasveld in Groningen in 2024 voor altijd op slot ging, besliste het ministerie van Economische Zaken elk jaar over de hoogte van de gaswinning. Samen met de Groninger Bodem Beweging (GBB) stapt De Goede naar de rechter om de gaskraan dicht te draaien.
In 2017 vallen ze elkaar na jaren strijd in de armen. Eindelijk lukt het. De gaswinning wordt naar beneden geschroefd.
„Met een klein groepje vasthoudende Groningers stonden we keer op keer tegenover een leger van veiligheidsdeskundigen, de minister en de NAM”, weet De Goede nog. „Elk jaar weer naar Den Haag gaan en pleiten voor de goede zaak. Het voelde voor mij als een eenheid.”
2. De eerste schadezaak (2020)
De Goede staat datzelfde jaar een man uit Meedhuizen bij tijdens zijn eerste rechtszaak over aardbevingsschade. De man heeft meerdere problemen aan zijn huis, maar krijgt last van besluiteloosheid van de overheid. „Tot de dag van vandaag is niet duidelijk wat met zijn huis moet gebeuren. Er lopen op dit moment liefst vijf beroepen tegelijkertijd. Ik vind het een heel schrijnend verhaal.”
Volgens De Goede is de zaak exemplarisch voor de zware strijd die bewoners vaak moeten voeren. „Een strijd tegen de overheid is altijd een ongelijke strijd. Mensen raken vermalen in de molen van het systeem.”
Dat mijnbouwzaken vaak lang voortslepen en ingewikkeld zijn, maakt het nog lastiger. „Het helpt als ik als advocaat naast hen kan staan. Ze hebben iemand nodig die het juridische spel begrijpt. Dat is waarvoor je advocaat bent, om mensen te helpen.”
3. Verloedering van een monumentale woning (2023)
Het monumentale huis van Fons en Jikke Sikkes in Loppersum raakt in 2012 zwaar beschadigd door de beving van Huizinge. In 2019 beginnen herstelwerkzaamheden, maar die verlopen moeizaam en komen stil te liggen. Inmiddels woont het echtpaar al vijf jaar in een wisselwoning.
Samen met De Goede spant het stel een rechtszaak aan tegen de NCG. Die winnen ze. De NCG moet van de rechter sinds 1 juli dagelijks een dwangsom betalen, tot de versterking eindelijk fatsoenlijk is afgerond. Dat is nog steeds niet gebeurd. „Ik vind het verschrikkelijk deprimerend dat zelfs een boze rechter en een dwangsom niet helpen.”
Advocaat Jewan de Goede. Foto: Corné Sparidaens
Volgens De Goede is er in het aardbevingsgebied nog te weinig verbeterd sinds de vernietigende parlementaire enquête in februari 2023. De een krijgt makkelijker een schadevergoeding of versterking dan de ander. „Dat motiveert mij om de strijd nog steeds aan te gaan. Er is nog veel onrecht.”
Het is de reden waarom De Goede advocaat werd, zegt hij. Strijden tegen onrecht.
4. Onbewoonbaar huis (2023)
Het huis van Jeroen de Rooy en Emma Koers in Middelstum is onbewoonbaar in afwachting van schadeherstel en versterking. Het gezin met twee kleine kinderen woont nu in een caravan naast de woning. De versterkingsorganisatie is van mening dat lichte versterking voldoende is.
De familie is nog altijd in gesprek met de NCG over wat er met het huis moet gebeuren. Het knaagt aan De Goede dat ze zo moeten knokken om hun gelijk te halen. Volgens hem laat het zien hoe het systeem faalt. „Ik vind het onmenselijk dat een jong gezin zo wordt behandeld. Het is een van mijn zwaarste zaken.”
De Goede ziet dat de overheid nog veel moet verbeteren. „Juist in de kern van het aardbevingsgebied moeten mensen voor elke euro strijden. Schadeherstel en versterking zijn enorme operaties, ik heb er begrip voor dat daarbij fouten worden gemaakt. Maar soms ontstaat bij mij de indruk dat de overheid liever niet te veel kosten maakt of geld uitkeert. Geld lijkt nog steeds belangrijker dan mensen.”
5. Het gasveld bij Warffum (2025)
De kwestie zorgt al meer dan een jaar voor opschudding: in Warffum zijn bewoners het er niet mee eens dat de gaswinning uit het kleine veld onder het dorp wordt voortgezet door de NAM. De minister gaf daar goedkeuring voor, maar daar zijn de provincie, de GBB en een actiegroep uit het dorp het niet mee eens.
Ze spannen dit voorjaar een uitgebreide bodemprocedure aan, samen met De Goede. Het kan nog twee jaar duren voor de bodemzaak wordt behandeld. Intussen mag de NAM gas blijven winnen. „We leren het met z’n allen ook nooit. Recht hebben en recht halen is niet hetzelfde.”
Toch houdt De Goede de moed erin. „Het motiveert me alleen nog maar meer dan tien jaar geleden. Het maakt me moedeloos, maar ook strijdbaar. En ik weet dat de volgende persoon straks weer voor de deur staat. Die heeft ook weer mijn hulp nodig.”
Jewan de Goede
Jewan de Goede (Dokkum, 1983) is sinds 28 augustus 2015 werkzaam als zelfstandig advocaat in het aardbevingsgebied in Groningen. Hij wist van kinds af aan dat hij rechter wilde worden. Later werd dat advocaat. Hij woont met zijn vrouw en drie kinderen in Winsum. De Goede mag graag motorrijden en boottochtjes maken op het Winsumerdiep. Hij houdt van lezen en van tripjes naar Terschelling.
De afgelopen jaren kwam De Goede geregeld in het nieuws en werd hij een bekende pleitbezorger voor Groninger gedupeerden. Zo kaartte hij fouten aan in adviesrapporten van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG), waar Pointer en DVHN uitgebreid over berichtten. Volgens De Goede duurt het nog zeker anderhalf jaar voor daar meer duidelijkheid over komt via de Raad van State.
