Na lezing van ‘Wat is goed leven?’, de nieuwe Barbara Stok, mag de lezer zijn eigen sterren tellen

Volgens deze krant leverde Barbara Stok in 2021 met De filosoof, de hond en de bruiloft ‘haar dikste, maar vooral beste grafische roman’ af. Dat zal de stripmaker uit Groningen leuk hebben gevonden, maar ook een beetje vreemd. Want de hoofdpersoon in het geprezen boek, de filosoof Hipparchia, wilde juist duidelijk maken dat we weg moeten blijven van de overtreffende trap.

Vier sterren of vijf ballen, meerdere drukken, hoge oplages, optredens, applaus en handtekeningen – het lijkt fijn, en er moet zeker brood op de plank komen, maar écht belangrijk is succes niet. Vraag is vervolgens waar het dan wél om gaat in het leven. Wat is het belangrijkste? Voor een antwoord verdiepte Stok zich in het denken van Socrates, de Griekse filosoof die leefde van omstreeks 469 tot 399 voor Christus.

Een van de eerste dingen die opvalt aan Wat is goed leven? is dat Stok veel tekst gebruikt, zeker voor wat gangbaar is in een grafische roman. Dat deed ze eerder in Over de levensgenieter (2010) en in Toch een geluk (2016); het verschil is dat het nu pagina’s achtereen doorgaat. In een maatschappij die steeds visueler wordt, waarin het publiek liever leest dan kijkt, liever scrollt en scant dan zich concentreert, mag het een gedurfde keuze heten.

Wat daarnaast opvalt, is dat de teksten in een voor jong en oud begrijpelijke taal zijn opgesteld. Meer dan ooit stelt Stok zich op als docent. Dat brengt risico’s met zich mee, vooral voor wie meent goed thuis te zijn in ‘de filosofie’ en ‘de literatuur’. Maar het sluit naadloos aan bij het uitgangspunt van dit boek: toegankelijk vertellen over een leermeester die in ver verleden zijn publiek aan het denken wilde zetten over het essentiële.

En als verteller is Stok zeer op dreef. Ze gebruikt een fictief verhaal waarin Socrates samen met een vriend een opdracht aanvaardt en zet dat in gang met grote tekeningen in kenmerkende Stok-stijl. Wisselt die af met stukken proza, gebruikt intermezzo’s, voert gesprekken met Socrates én de lezer. Geeft uitleg over de tijd waarin hij leefde, behandelt de grote thema’s van toen en nu, voegt een gag-strip toe. Kortom, ze zet een scala aan technieken in die lezen, kijken en denken op gang houden.

Levert dat een goed boek op? Iets waarvan marketeers en critici kunnen beweren: ‘Nu nog beter’? Zoek het zelf uit, zou Socrates zeggen. Tel je eigen sterren. De kans op verveling is dan nihil en de mogelijkheid tot tijdelijk geluk aanwezig.