Van de hoofdredactie | Jacob Luitjens was een van de velen die erg fout was in de oorlog, maar hij is niet de grote oorlogsmisdadiger die de overlevering van hem heeft gemaakt

De redacteuren van Dagblad van het Noorden konden onlangs via een speciaal formulier aangeven tevreden te zijn met hun huidige functie (het gros), of toe te zijn aan een nieuwe uitdaging binnen de redactie (de rest). Ook is gevraagd naar hun interessegebieden. Met het idee dat een journalist die schrijft over een onderwerp waarmee hij affiniteit heeft, tot betere verhalen komt.

Van de bijna 100 redacteuren gaven 25 aan affiniteit te hebben met historie. Een opvallend hoog aantal, omdat wij in de eerst plaats een nieuwsmedium zijn, en leven bij de actualiteit.

We kunnen het heden niet begrijpen, zonder ons verleden te kennen. Dat zal het zijn. Daarnaast, ook onze lezers zijn zeer geïnteresseerd in historie. Elke zaterdag verschijnt op DVHN.nl een historische film over het Noorden. Deze worden veel bekeken. Ook historische verhalen worden goed gelezen.

Toch was het geen Dagblad van het Noorden-journalist die Jacob Luitjens aan de vergetelheid onttrok. Trouw-verslaggever Maarten van Gestel maakte een podcast over De Schrik van Roden, zoals Luitjens door zijn handelen in de Tweede Wereldoorlog bekendstaat. Reden voor een van onze redacteuren, Frank von Hebel, om ook op zoek te gaan naar Luitjens.

Von Hebel is zeer geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog. Hij schreef er twee boeken over en was betrokken bij de herdenking van 70 jaar bevrijding. Hij trof Luitjens vorige week in zijn woning in een Fries dorpje.

Er hoeft geen discussie te zijn over het verschrikkelijke karakter van Luitjens daden tijdens de Duitse overheersing. Hij vluchtte na het eind van de oorlog, eerst naar Paraguay, daarna naar Canada. Dat land wees hem in 1993 uit.

Hij kreeg als een van de weinige NSB’ers levenslang opgelegd. Dat had niet zozeer te maken met zijn oorlogsdaden, maar omdat hij op de vlucht was geslagen. Alleen door levenslang op te leggen, kon zijn straf niet verjaren. Het leidde er wel toe dat de term ‘oorlogsmisdadiger’ aan hem kleeft, terwijl hij slechts veroordeeld is voor het ‘hulp bieden aan de vijand’. Het maakt zijn verhaal wel tot op de dag van vandaag interessant. Of, zoals Von Hebel het zegt, „hij is misschien wel de laatste nog levende NSB’er.”

De verslaggever trof een keurig formulerende en goed geklede bejaarde man. Die afstand zei te nemen van het nationaalsocialisme en vergiffenis vraagt aan zijn slachtoffers en hun nabestaanden. Misschien too little, too late, maar al in 1993 schreef Nieuwsblad van het Noorden-journalist Harry Wubs dat Canada, met de uitzetting van Luitjens, bezig was met een kanon op een mug te schieten.

Luitjens was een van de velen die erg fout was in de oorlog, maar hij is niet de grote oorlogsmisdadiger die de overlevering van hem heeft gemaakt. Dat maakt een zoektocht in de historie wel duidelijk.