V.l.n.r.: Chiel van Vliet (orgaanperfusionist), René Paas, Matthé ten Wolde (ook van de Provincie Groningen) en Marion Siebelink (hoofd UMCG Transplantatiecentrum). René Paas krijgt uitleg tijdens de opening van "Organ Assessment and Repair Center" (Organ ARC). Organen worden beoordeeld, verbeterd en waar mogelijk gerepareerd. Organ ARC krijgt een belangrijke plek op de Healty Ageing Campus van het UMCG. Foto: Corné Sparidaens
Transplantaties blijven een absoluut speerpunt van het UMCG. De nieuwe Organ ARC moet de positie van Groningen als leidend centrum op dit gebied versterken. Maar wat is het?
Organ ARC, waar staat dat voor en wat is het precies?
De Organ ARC is de naam van een nog te bouwen centrum dat het hart van het UMCG Transplantatiecentrum moet worden. Het komt op de zogenoemde Healthy Ageing Campus, dat de komende jaren stap voor stap verrijst aan de oostkant van de huidige gebouwen van het UMCG.
De letters ARC staan voor Assessment & Repair Center. Een centrum dus waar donororganen beoordeeld en verbeterd worden. Er komt plek voor onderzoek, van laboratoriumonderzoek met celmodellen en organs-on-a-chip tot studies met machineperfusie van menselijke donororganen.
Maar veel van dit alles gebeurt nu toch ook al?
Het UMCG is het ziekenhuis dat de techniek van machineperfusie heeft ontwikkeld en groot heeft gemaakt. Dit is het doorspoelen van donororganen met een zuurstofrijke vloeistof om donorlongen, -nieren, levers en -harten te testen en langer te bewaren.
Het zorgt niet alleen voor meer beschikbare donororganen, maar betekent ook dat transplantatieteams niet meer bij nacht en ontij hun werk hoeven te doen. De transplantaties zijn tegenwoordig bijna altijd overdag, met betere resultaten.
„Wat straks in de Organ ARC gebeurt, dat doen we inderdaad nu ook al, voor een groot deel”, zegt Vincent de Meijer, hoogleraar Chirurgie en voorzitter van het UMCG Transplantatiecentrum. Maar nu gebeurt het nog op verschillende plekken in het ziekenhuis. Straks zit het allemaal bij elkaar. De Meijer: „We bundelen de kennis en faciliteiten, waardoor een uniek onderzoekscentrum ontstaat voor orgaanperfusie en transplantatie-innovaties.”
Het UMCG wil ook bedrijven aantrekken die werken aan nieuwe medicijnen, medische apparatuur, sensoren en andere innovaties die de zorg voor transplantatiepatiënten veiliger en effectiever kunnen maken.
Hoe gaat dat er uitzien?
Een donornier die met een drone vanuit Friesland naar Groningen wordt gebracht, een lever die vanuit het zuiden over de weg onderweg is en in het UMCG behandelde longen die wederom met een drone teruggaan naar een ziekenhuis in Duitsland. Dat en meer is er allemaal te zien op een doek dat bestuursvoorzitter Ate van der Zee van het UMCG dinsdagmiddag onthulde, bij de presentatie van de plannen.
Zo moet het centrum ook gaan functioneren. „Met onderzoek naar duurzame transportmogelijkheiden hopen we uiteindelijk meer patiënten te kunnen helpen aan een goed functionerend donororgaan dat langer meegaat en de kwaliteit van leven verder verbetert”, zegt De Meijer.
Vincent de Meijer, voorzitter van het UMCG Transplantatiecentrum. Foto: Corné Sparidaens
Hij denkt dat het UMCG Transplantatiecentrum dankzij de Organ ARC verder kan groeien als leidend centrum voor machineperfusie van donororganen en transplantaties. Binnen Noord-Nederland, landelijk, maar ook internationaal. „In de toekomst kunnen donororganen vanuit bijvoorbeeld Duitsland naar Groningen worden gebracht voor behandeling en vervolgens weer terugkeren naar het transplantatiecentrum van herkomst”, zegt De Meijer.
„Dit past helemaal in de ambitie van levering van hoogspecialistische zorg in het UMCG. Wij zijn nu eenmaal het grootste, meest veelzijdige transplantatiecentrum in het land en het enige dat alle soorten orgaantransplantaties doet, ook bij kinderen.”
Wat kost dat allemaal en wie gaat het betalen?
Een exact prijskaartje is er moeilijk op te plakken, zegt De Meijer. Maar dat het centrum, dat vol met high tech apparatuur komt te staan, ‘enkele tientallen miljoenen’ gaat kosten, dat is wel zeker. Voor de bekostiging kijkt het UMCG naar samenwerking met het bedrijfsleven, het Rijk en ook naar de miljoenen van Nij Begun.
Het past volgens het UMCG naadloos in het streven om meer innovatie en hoogwaardige kennisbanen naar Noord-Nederland te halen. Hoopvol op dat punt is dat vertegenwoordigers van het ministerie van VWS en René Paas, de Groningse Commissaris van de Koning, dinsdag aanwezig waren bij de presentatie. Het UMCG wil zelf ook bijdragen.
Wanneer moet het gebouw er staan?
Ook een exact tijdspad is er nog niet, omdat veel afhankelijk is van externe financiers. Toch wil De Meijer wel een voorspelling doen. „Binnen vijf tot tien jaar moet de Organ ARC er staan en in bedrijf zijn, zodat we hier in Groningen de transplantatiezorg van de toekomst verder kunnen ontwikkelen.”
