Op de dag dat het overlijden van Wim T. Schippers bekend werd, kwam ook het nieuws naar buiten dat bij de omroep VPRO banen verdwijnen.
Het is een van de vele maatregelen die voortvloeien uit bezuinigingen op de Nederlandse Publieke Omroep (NPO). Daarover is al zoveel gezegd en geschreven dat nauwelijks meer duidelijk is hoe omvangrijk die zijn en wie erdoor geraakt wordt.
Wat wel is blijven hangen, is dat de NPO een bureaucratisch moloch schijnt te zijn waar de omgangsvormen te wensen overlaten en veel belastinggeld omgaat. Los daarvan is het medialandschap zo aan verandering onderhevig dat het geen kwaad kan het functioneren van het bestel tegen het licht te houden.
Hoewel dat besef al jaren leeft, heeft het vorige kabinet er serieus werk van gemaakt. Ruim honderd miljoen euro minder wilde de toenmalige coalitie onder leiding van premier Schoof uitgeven, in de hoop dat de NPO met ingang van 2027 efficiënter en digitaler wordt en meer jongeren bereikt – het is een herkenbaar bedrijfseconomisch mantra. Wie aan commerciële en sociale media genoeg heeft, zal er de schouders bij ophalen.
Het was verdomd interessant, gaat u vooral verder
Vooruitlopend hebben de omroepen – alsof ze haast niet kunnen wachten – het verdwijnen van verschillende programma’s aangekondigd. Daar zitten programma’s bij als Andere Tijden Sport, Close Up, BinnensteBuiten, Zomergasten, Opium (en dus ook Opium op Oerol), Man en Kunst, het Nieuwjaarsconcert, Plakshot, Vrije Geluiden. De lijst is langer en laat zien dat vooral wordt bezuinigd op kunst en cultuur en op plekken waar documentaires worden uitgezonden.
Zo nu en dan lees je over landen met autocratische leiders die een cultuuroorlog voeren: een strijd om het vrije denken van mensen bij te sturen en vervolgens te beperken. Ook in Nederland lijkt die strijd te worden gevoerd. De VVD, PVV, NSC en BBB hebben hem in gang gezet, op zijn Nederlands. Met als gevolg dat de komende jaren juist dat verdwijnt waar de publieke omroep voor is bedoeld: programma’s maken die de vrije markt niet brengt omdat ze te weinig geld opleveren.
Wim T. Schippers hield Nederland wakker met zijn beeldende kunst en misschien nog wel meer met zijn programma’s die door de VPRO zijn uitgezonden. Nu hij is overleden, kunnen we weer rustig wegdommelen. Het was verdomd interessant, gaat u vooral verder.
