Mark Schipper uit Ten Boer zou volgens zijn versterkingsrapport een schoorsteen hebben, maar dat klopt niet. Foto: Corné Sparidaens
Volgens het Adviescollege Veiligheid Groningen (ACVG) zitten er in duizenden versterkingsrapporten slordigheden. Overheidsinstantie NCG moet die vergissingen verbeteren. „Een bewoner kent zijn eigen huis goed, daar kan de NCG meer naar luisteren.”
Het gaat om 8000 rapporten met fouten of slordigheden of dingen die missen. Het ACVG schat dat er bij 80 a 120 daarvan daadwerkelijk een verkeerde conclusie kan zijn getrokken waardoor het huis onterecht veilig of juist onveilig is verklaard. Dat moet worden uitgezocht.
De bal kwam vorig jaar aan het rollen na een bericht van onderzoeksplatform Pointer van KRO-NCRV. Zij ontdekten fouten in 213 versterkingsdossiers van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG). Soms ging het om slordigheden, maar in andere gevallen ook om ernstige fouten in rapporten van huizen die versterkt moesten worden. Zo stonden er geregeld verkeerde foto’s of plattegronden in, of klopten aannames niet.
‘Je weet dan niet zeker of het klopt’
Het kabinet vroeg het ACVG daarop onderzoek te doen. Enkele maanden later dan gepland komen ze nu met de uitkomsten. Met daarin rake conclusies: het vertrouwen van bewoners is laag door de werkwijze achter de rapporten, en in zes specifieke situaties is het veiligheidsoordeel niet betrouwbaar genoeg. „Dat betekent dat je niet zeker weet of het klopt, bijvoorbeeld omdat details ontbreken”, legt een ACVG-woordvoerder uit.
Dat gaat bijvoorbeeld om woningen met incomplete dossiers waarin informatie mist, woningen met ernstige scheurvorming of scheefstand die onvoldoende is meegewogen, en om woningen waarbij aannames in de berekeningen niet goed zijn gecontroleerd. Het gaat in totaal om zo’n achtduizend rapporten waar fouten of onvolledigheden in staan, van de 28 duizend rapporten uit de gehele versterkingsopgave.
Tussen de 80 en 120 werkelijk fout
Moeten die dan allemaal over? Dat niet. „Je kunt met gerichte controles kijken of het oordeel in een rapport terecht is. Wij schatten dat zo’n 1 a 1,5 procent van die rapporten tot een ander veiligheidsoordeel kan leiden. Oftewel tussen de 80 en 120 woningen”, zegt de woordvoerder.
Verder ziet het ACVG dat bewoners zich onvoldoende gehoord voelen. Het ACVG adviseert om bewoners meer te betrekken bij het proces, door ze bijvoorbeeld te laten reageren op het resultaat van een beoordeling vóór er een besluit genomen wordt. „Ga meer het gesprek aan en communiceer open met ze. Een bewoner kent zijn eigen huis goed, daar kan de NCG meer naar luisteren.”
‘Erkennen dat we vertrouwen zijn kwijtgeraakt’
In een reactie heeft NCG-directeur Ferwerda laten weten dat haar organisatie de aanbevelingen uit het rapport volgt en snel op zoek gaat naar de fouten. „Ik begrijp dat dit bij veel bewoners vragen en onzekerheid oproept. We erkennen dat we bewoners niet altijd voldoende hebben gehoord, niet genoeg uitleg hebben gegeven of hun vertrouwen zijn kwijtgeraakt. Dat kunnen we niet meer ongedaan maken en dat spijt ons.”
Ferwerda ging vorig jaar al door het stof en kwam toen terug op een eerdere uitspraak dat het om ‘enkele gevallen’ zou gaan. Ze erkende dat wel degelijk bij ‘meerdere gevallen’ de versterking misging.
‘Werk bewoners niet tegen’
Kamerlid Sandra Beckerman (SP) zegt dat het rapport er niet om liegt. Zo schrijft het ACVG dat de NCG ‘onvoldoende laat zien de zorgen van bewoners serieus te nemen’. „En dat drie jaar na de parlementaire enquête is. We kunnen niet zo blijven doormodderen. Vergeet niet dat veel bewoners zelf de fouten ontdekten in hun rapport. Nu staat het zwart op wit. Regel zo snel mogelijk dat alle fouten eruit gaan.”
Daarom moeten er volgens Beckerman stappen worden gezet zodat de NCG voortaan structureel beter te werk gaat. „Maak de lijnen met het ministerie korter, zorg voor directere aansturing. Ga echt naast bewoners staan, geef ze recht op inzage in alles en werk ze niet tegen. En zorg voor beter toezicht binnen de NCG, zodat je dezelfde fouten niet weer maakt”, somt de SP’er haar verbeterpunten op.
‘Je moet álle woningen opnieuw beoordelen’
Voor advocaat Jewan de Goede, die veel eigenaren bijstaat die te maken hebben met een moeizaam verlopende versterking, is het een bevestiging van wat hij al lange tijd vermoedde. „Eindelijk is er nu duidelijkheid en bevestigt dit onderzoek volstrekt wat ik en anderen altijd hebben gezegd: dat die rapporten niet te vertrouwen zijn.”
Volgens De Goede is de omvang van het probleem groter dan de NCG het liefst zou zien. „Ik denk dat je álle woningen opnieuw moet beoordelen. Het gaat hier immers om de veiligheid van mensen. Je kunt twijfel niet wegnemen zonder opnieuw bij een woning langs te gaan. Daar gaat een enorme boel werk achter weg komen.”
