Lefier en huurders Oranjestraat in Stadskanaal tegenover elkaar voor rechter om tochtige schimmelwoningen. Bewoners naar huis met lege handen

Schimmel, tocht, verzakkingen, kelders vol water, natte kruipruimtes, water dat via de muren naar binnen trekt: huurders van Lefier aan de Oranjestraat in Stadskanaal kampen met nogal wat klachten. „Ik heb naast mijn bed een zaklamp staan. Als ik ‘s avonds naar de wc moet, gebruik ik die zodat ik niet op een slak stap”, zegt een bewoonster tegen de kantonrechter. Huurders vinden de situatie verstikkend. Letterlijk en figuurlijk, want het binnenklimaat is benauwd.

De problemen spelen al jaren, maar een uitspraak krijgen de huurders dinsdag niet. Woningcorporatie Lefier diende een dikke werkweek geleden nog een nieuw onderzoeksrapport in, waaruit zou blijken dat niet alle woningen met dezelfde problemen kampen. Advocaat Janet Plat, die de huurders bijstaat, had te weinig tijd om daar grondig naar te kijken. „Rekken, rekken, rekken”, moppert een bewoner op de publieke tribune. Hij ziet het als een trucje van Lefier.

De tribune is goed gevuld. Zo’n vijftien bewoners uit de Oranjestraat hebben zich verenigd achter Plat. Hun huizen zijn Rijksmonumenten uit de jaren ‘30.

De bewoners verdenken Lefier ervan groot onderhoud uit te stellen, totdat de woningen in 2027 of 2028 grootschalig worden gerenoveerd. Lefier op haar beurt betwist dat. De woningen hebben volgens Lefier energielabel C. Er zijn slechtere woningen en die hebben voorrang. Een grootschalige renovatie van de Oranjestraat er tussendoorfietsen kan niet.

Advocaat Dario Pranjic, die Lefier bijstaat, vindt de toon van omwonenden storend. De woningcorporatie zorgt goed genoeg voor de woning, maar wordt van alles verweten, beklaagt hij. „Als Lefier naar de eigen administratie kijkt, dan is het aantal meldingen dat is opgepakt vele malen hoger dan wat niet is opgepakt.” Het beeld dat Lefier ‘bewoners laat stikken’, is volledig onterecht, zegt hij. „Daar waar gebreken zijn, wordt het hersteld.”

De afgelopen jaren is een hele trits organisaties in de Oranjestraat geweest, grotendeels op initiatief van de huurders. De huurcommissie, Woningbond, Monumentenwacht, een bouwkundig bedrijf: allemaal vonden ze dat er wat gedaan moest worden aan de woningen. Pranjic is niet onder de indruk van die rapporten. Volgens hem hebben ze ‘een groot copy paste- gehalte’. „Dat alle klachten voorkomen in alle woningen, dat klopt niet. Het bewijs is niet geleverd.”

In het onderzoek dat Lefier liet doen – en wat de advocaat Plat nog niet heeft kunnen bestuderen – komt ook een ander beeld naar voren, stelt de Lefier-advocaat. Steekproefgewijs is een klein aantal woningen bezocht. Daar was de luchtkwaliteit goed en werd geen schimmel aangetroffen, zegt Pranjic. Alleen tijdens het koken en douchen steeg de luchtvochtigheid.

Het zijn ook oude woningen. „Daarvan kun je niet hetzelfde woongenot van verwachten dan nieuwbouwwoningen.” Zelf woont hij ook in een eeuw-oud pand. „Als ik het kiepraam niet openzet tijdens het douchen, gaat het bij mij ook schimmelen.”

Het zijn argumenten die niet landen bij Plat. De situatie is ‘niet normaal’, herhaalt ze keer op keer. „Deze mensen betalen 900 euro kale huur.” Daarvoor mogen ze wel wat meer terugkrijgen, ook al zijn dat oude woningen. Bovendien, citeert ze uit een bouwkundig rapport, zijn de woningen van zulke slechte kwaliteit dat simpelweg ventileren niet helpt. „De roosters staan open, net als het raam wanneer dit kan.”

„Er is 22 jaar geleden voor het laatst echt wat gebeurd.” Als er een probleem is, wordt het met een goedkoop lapmiddel opgelost, schetst Plat. Wat kit hier of schimmelspray daar. Een paar weken later is de kopzorg terug. „.Het is enkel het maskeren van de problemen.”

Omdat Plat het onderzoek van Lefier nog niet heeft bestudeerd, mag ze daar later op reageren. Tot die tijd wordt de zaak aangehouden en doet Lefier een aantal onderzoeken, waaronder naar het water in de kelders.

De rechter tempert de verwachten vast: juridische procedures kosten tijd. Ook daarna kan het nog zijn dat er nog een onafhankelijk onderzoek komt, of dat de rechter zelf wil komen kijken in de woningen. Het kan nog maanden duren voordat er duidelijkheid is, laat staan dat er een actieplan komt.