Forum Groningen toont tien films die te maken hebben met migratie. Een gevoelig onderwerp in deze tijd. Filmprogrammeur Ruben Allersma legt uit waarom hij een themaprogramma regelt. „Er gebeurt steeds meer waar ik me druk over maak.”
Hoe ben je precies bij dit thema uitgekomen?
„Ik kwam op het idee na het kijken van Sin nombre uit 2009, het debuut van Cary Joji Fukunaga van de serie True detective en Bond-film No time to die. Ik ben groot fan van die regisseur sinds True detective en had de film al een tijdje op mijn watchlist. Een ontroerend migrantenverhaal komt samen met een snoeihard gangsterdrama. Een te gekke film, en ik zocht een mooie aanleiding om die te vertonen in het Forum. Dat heeft een maatschappelijke rol en er is op dit moment zoveel aan de hand in de wereld, dat ik vanuit film naast de standaard films en specials ook graag meer wilde doen met grote maatschappelijke vraagstukken. Dan is migratie een voor de hand liggende keuze.”
Was het moeilijk kiezen qua films?
„Dat viel mee. Ik maakte een lijstje van vijf dingen die met migratie te maken hebben: de (vaak gevaarlijke) reis, de aankomst in een vreemd land, de uitdagingen van integratie, het risico op uitbuiting en de verschillen tussen generaties van immigranten en hoe hun culturele identiteit daardoor verandert. Per categorie koos ik twee films, dus tien in totaal. Ik probeerde daarbij ook te letten op onbekender werk van grote regisseurs als Denis Villeneuve, Alfonso Cuarón en Charlie Chaplin.”
Een scène uit Sin Nombre (2009) van regisseur Cary Joji Fukunaga. Foto: Eniac Martinez
Vorig jaar ging de themamaand over fascisme en nu dus migratie. Is politiek een blijvertje?
„Wat mij betreft wel. Ik ben niet heel activistisch aangelegd, maar er gebeurt steeds meer in de wereld waar ik me druk om maak. Misschien omdat ik recent vader ben geworden. Maar ik realiseer me steeds meer dat ik in mijn functie als filmprogrammeur in een unieke positie zit om een breed publiek te bereiken. Ik las ooit dat hoe meer je over andere culturen leert, hoe empathischer je wordt. Dat je zo je brein kunt trainen. Ik vind het een mooie gedachte dat ik voor ons publiek misschien iets kan betekenen met films die ik als liefhebber zelf te gek vind. Het liefst met een knipoog, het moet niet allemaal zwaar en belerend worden. Vandaar ook minder serieuze titels zoals Everything everywhere all at once en The immigrant van Chaplin.”
Programmeur Ruben Allersma van Forum Groningen. Eigen foto
Hoe ontstond vier jaar geleden het idee voor een maandspecial?
„KINO Rotterdam en LAB 111 in Amsterdam organiseren aan de lopende band themaprogramma’s. Die laten zien dat je daarin veel creativiteit kwijt kan. Als curator krijg je normaal toch de meeste films op een presenteerblaadje aangeboden. Maar met een themaprogramma heb je complete vrijheid, je kunt een verhaal vertellen door zelf films te kiezen en die op elkaar te laten aansluiten. Dat vind ik inspirerend en probeer ik zelf in Groningen ook te doen. Het is een hoop werk, maar ik vind het leuk om te doen.”
Wat is je belangrijkste tip uit deze themamaand?
„Een van mijn favoriete films aller tijden is Children of men. Hij flopte destijds in 2006, maar wordt nu beschouwd als een van de beste films van deze eeuw. Ik vind ‘m ondanks de sciencefiction-plot realistisch en vooruitziend. De film speelt zich af in 2027 in een streng gecontroleerd Engeland. De vluchtelingencrisis, de Arabische Lente, Brexit – dat gebeurde allemaal jaren later en zat eigenlijk al in die film. Kijk je er nu naar, dan herken je scènes die bijna letterlijk op het nieuws kunnen zijn. Daarnaast werkt Children of men alskeiharde actiethriller: hij is spannend en heeft adembenemende long takes en rauwe docu-achtige beelden. Indrukwekkend.”
Migratiefilms in Forum
Crossing Borders - Migration Cinema: My beautiful laundrette (1985) op 3/10 en 6/10; The other side of hope (2017) + The immigrant (1917) op 5/10 en 7/10; Sin nombre (2009) op 10/10 en 12/10; Frozen river (2008) op 11/10 en 21/10; In this world (2002) op 12/10 en 14/10; Children of men (2006) op 18/10 en 20/10; Incendies (2010) op 19/10, 22/10 en 25/10; Everything everywhere all at once (2022) op 24/10 en 26/10 en La promesse (1996) op 26/10 en 28/10. Te zien in Forum Groningen.