Wie is aansprakelijk voor schade bij ongeluk met opgevoerde fatbike? Letselschadeadvocaat: ‘Als ouders kun je behoorlijk aan de beurt zijn’

Haar tienerzoons delen een fatbike, maar de oudste is er al op uitgekeken en de jongste wil er alleen nog in het donker op fietsen. ,,We kochten die fatbike een paar jaar geleden, omdat het een superstoer ding was; een leuke, elektrische fiets. Maar nu de fatbike als tokkie-Harley wordt bestempeld, is de lol er een beetje af.’’

Aan het woord is letselschadeadvocaat Liesbeth Poortman uit Groningen. De fatbike van haar zoons kan maximaal 25 kilometer per uur. ,,Ik weet hoe gemakkelijk het is om dat ding op te voeren, dat hebben mijn kinderen me laten zien. Als ouders moet je de fatbike van je kinderen regelmatig checken om te weten of-ie is opgevoerd.’’

Want zodra een fatbike is opgevoerd, is het volgens de wet een motorvoertuig dat verzekerd moet worden. Geen verzekeraar die dat doet, omdat een opgevoerde fatbike verboden is op de openbare weg.

Veel bestuurders van fatbikes en hun ouders hebben geen idee wat de financiële gevolgen kunnen zijn als zij een ongeluk krijgen of veroorzaken met een opgevoerde fatbike. Dat blijkt uit een peiling van Ipsos I&O onder 500 jongeren tussen de 12 en 24 jaar en 400 ouders van jongeren uit deze leeftijdscategorie. Ze hadden geen benul dat ze voor duizenden euro’s of zelfs tonnen aan schade aansprakelijk gesteld kunnen worden.

Letselschadeadvocaat Poortman weet dat wel. ,,Als je een ongeluk krijgt met je elektrische fiets en je veroorzaakt schade aan een ander, dan ben je verzekerd via je aansprakelijkheidsverzekering, mits je die hebt afgesloten. Net als wanneer jij, je kind of je hond de dure vaas van de buurvrouw omgooit. Is je fatbike opgevoerd, dan is het een motorvoertuig en daarvoor geldt de dekking van de aansprakelijkheidsverzekering niet en dus ben je per definitie niet verzekerd.’’

Eenvoudig is het niet om als slachtoffer van een ongeluk, veroorzaakt door een fatbike, aan te tonen dat het om een opgevoerd exemplaar gaat. ,,Tenzij de politie ‘m bijvoorbeeld op een rollenbank zet. Maar vaak komt er bij een ongeluk geen politie aan te pas of ze stellen niet vast dat de fatbike opgevoerd is. En omdat er geen verzekeraar tussen zit, moet je het als slachtoffer opnemen tegen een particulier en draai je ook op voor de advocaatkosten’’, zegt Poortman. Slachtoffers laten het er dan vaak bij zitten.

Bij ernstige ongelukken waarbij via bijvoorbeeld rollenbank of getuigen wel bewezen is dat de fatbike opgevoerd was, heeft het slachtoffer meer kans om de fatbikebestuurder of diens ouders aansprakelijk te stellen, zegt Poortman. ,,Dan is het ‘Kip ik heb je’ en kun je als slachtoffer een brief naar de ouders sturen waarin je zegt dat ze persoonlijk aansprakelijk zijn voor de schade, die in de tonnen kan lopen. Gaan die ouders daar tegenin, dan kan het een rechtszaak worden. Beslist de rechter dat ze inderdaad de schade moeten vergoeden en ze weigeren dat, dan is de kans groot dat de advocaat overgaat tot beslaglegging op hun koophuis, hun loon, auto, inboedel of hun bankrekeningen. Als ouders kun je behoorlijk aan de beurt zijn.’’

Het kan natuurlijk ook dat de ouders van de bestuurder op de opgevoerde fatbike geen cent te makken hebben. Van een kale kip kun je niet plukken, schetst Poortman. Dan blijf je als slachtoffer met de schade zitten.

Poortman belicht ook de kant van de fatbikebestuurder. ,,Stel je krijgt met je fatbike een ongeluk met een gemotoriseerd voertuig zoals een auto of een brommer en je loopt bijvoorbeeld een dwarslaesie op waardoor je nooit meer kunt werken. Omdat dat gemotoriseerde voertuig verzekerd is, krijg je je schade vergoed, dat kan in de miljoenen lopen. Is je fatbike opgevoerd, dan ben je geen kwetsbare verkeersdeelnemer, heb je niet de bescherming tegen gemotoriseerd verkeer en krijg je niks.’’

Ze heeft nog geen bestuurders of slachtoffers van opgevoerde fatbikes bijgestaan. Wel een 16-jarige jongen die voor ruim een ton aansprakelijk werd gesteld omdat hij zonder rijbewijs op de scooter van zijn oudere broer een ongeluk veroorzaakte, waarbij een racefietser ernstig letsel opliep. Ook staat ze een moeder bij die aansprakelijk is voor 170.000 euro schade vanwege het ongeluk dat haar 14-jarige zoon veroorzaakte met haar scooter.

Het verschil met de opgevoerde fatbike is dat de scooter verzekerd is, ook als de bestuurder te jong is of te veel gedronken heeft. Daardoor gaat de verzekeraar verhaal halen bij de bestuurder of diens ouders om uiteindelijk de schade aan derden te vergoeden.