Westerwolde maakt onderzoek naar Joods vastgoed in provincie Groningen compleet

Westerwolde is de laatste gemeente in Groningen die dit onderzoek aankondigt. Anderen voltooiden het reeds of zetten het in gang.

En net als die gemeenten huurt Westerwolde voor het onderzoek deskundigen in. Zij gaan onder meer archieven binnen en buiten het gemeentehuis bestuderen en bekijken wat de mogelijke rol van de toenmalige gemeenten Vlagtwedde, Wedde en Bellingwolde was bij het onteigenen van Joods ontroerend goed en de naheffing van belastingen tijdens en kort na de oorlog. ,,Het onderzoek betreft de periode 1940 tot 1955’’, zegt woordvoerder Kasper Schomaker.

Het onderzoek naar de omgang van gemeenten met woningen en ander bezit van Joden werd een aantal jaren geleden in gang gezet door het landelijk onderzoeksplatform Pointer. Dat vroeg gemeenten hun rol onder de loep te nemen.

De gemeente Groningen voltooide het al enkele jaren geleden. Westerkwartier, Het Hogeland, Oldambt, Veendam en Midden-Groningen deden dat vorig jaar. Het rapport over die gemeenten, gemaakt onder leiding van universitair hoofddocent Richard Paping van de Rijksuniversiteit Groningen, toonde onder meer aan dat verschillende van die gemeenten Joods vastgoed verwierven en in eerste instantie vaak weinig empathie toonden voor teruggekeerde Joden of hun nabestaanden.

Het onderzoek maakte ook duidelijk dat heel weinig Joden terugkeerden. In die vijf genoemde gemeenten woonden medio 1942 1142 Joden. Slechts 111 overleefden.

Pekela en Eemsdelta kondigden enige tijd na de presentatie van dit rapport ook een onderzoek aan, in Stadskanaal loopt het al enige tijd. De bestuurders van Westerwolde lieten eerder weten een ‘positieve grondhouding’ te hebben maar nog te willen kijken hoe zo’n onderzoek het beste uitgevoerd kan worden. Zij zetten het nu dus ook in gang. Wat betekent dat in heel Groningen de rol van de lokale overheid onder de loep wordt genomen waar het om het Joods vastgoed gaat.

Volgens Pointer hebben inmiddels meer dan 160 door het platform aangeschreven gemeenten een onderzoek uitgevoerd of in gang gezet. Ruim vijftig hebben dat (nog) niet gedaan.