Onderzoek wijst uit: Midden-Drenthe kan geen streep zetten door plan zonnepark bij Klatering. ‘Risico’s te zwaarwegend’

In december besloot een meerderheid van de raad dat het plan voor de aanleg Zonnepark Groenlanden niet uitgevoerd mocht worden. Ze nam een motie aan met de opdracht aan het college om het zonnepark bij de buurtschap Klatering, dat de meeste punten had gekregen in een door de gemeente uitgeschreven wedstrijd, te schrappen uit de uitslag. Omdat deze wedstrijd - officieel ‘maatschappelijke tender’ genoemd - veel stof heeft doen opwaaien, riep de raad het college in een tweede motie op het hele project ‘on hold’ te zetten.

Verantwoordelijk wethouder Jan Schipper (CDA) liet daarna weten dat hij eerst wilde laten uitzoeken of beide moties überhaupt uitvoerbaar waren. Schipper vreesde rechtszaken en schadeclaims van initiatiefnemers van zonneparken die hadden meegedaan aan de tender. Dat onderzoek is nu klaar en het college concludeert dat ‘de risico’s te zwaarwegend’ zijn. Dat wat de raad heeft besloten, gaat dus niet gebeuren.

Om aan haar duurzaamheidsdoelen te voldoen, heeft Midden-Drenthe nog maximaal 90 hectare aan zonneparken nodig. Ze schreef in 2024 een wedstrijd uit en zeventien initiatiefnemers dienden plannen in. Zonnepark Groenlanden kreeg de meeste punten. De initiatiefnemers van dat 65 hectare grote plan mogen daardoor als eerst een omgevingsvergunning aanvragen. Dat geldt ook voor een drijvend zonnepark bij Beilen en Zonnepark Hijkerleek bij Hijken, die ook hoog eindigden.

Inwoners van Klatering zijn falikant tegen Zonnepark Groenlanden. Volgens hen is binnen de beoordelingscommissie sprake geweest van belangenverstrengeling en heeft Midden-Drenthe zich niet aan haar eigen regels gehouden, onder meer omdat het park is gepland in een weidevogelgebied, terwijl weidevogelgebieden waren uitgesloten. Een deel van de gemeenteraad ging mee in die kritiek van de buurtbewoners. Schipper heeft altijd volgehouden dat alles volgens het boekje is gegaan.

In oktober besloot de raad dat de Rekenkamer uitgebreid onderzoek moet gaan doen naar de hele gang van zaken. Dat kan wel tot de zomer duren. Tot dan toe moest het hele zonneparkenproject ‘on hold’, vond een raadsmeerderheid.

Dat kan simpelweg niet volgens de wet, heeft Schipper laten uitzoeken. Als een initiatiefnemer van één van de winnende parken een aanvraag voor een omgevingsvergunning indient, moet Midden-Drenthe die in behandeling nemen. Dat is inmiddels ook gebeurd: TPSolar, het bedrijf achter Zonnepark Hijkerleek, heeft eind vorig jaar een vergunning aangevraagd.

In de brief aan de raad legt het college uit waarom het schrappen van Zonnepark Groenlanden uit de tenderuitslag geen optie is. Volgens B&W voldoen de winnaars van de zonneparkenwedstrijd aan alle voorwaarden die de gemeenteraad van tevoren heeft gesteld. Zonnepark Groenlanden alsnog schrappen zou betekenen ‘dat je als gemeente tijdens het proces [...] de spelregels wijzigt’.

Burgemeester en wethouders leggen ook uit dat de Klateringer Stukken, waar het zonnepark gepland is, volgens de provinciale omgevingsvisie weliswaar een weidevogelgebied is, maar dat dit alleen een leidraad is. ‘Het is niet bindend voor de gemeente. De gemeente is vrij om te beslissend, zij het gemotiveerd’, schrijft het college. De provincie kan, na de vergunningaanvraag alsnog wel negatief advies geven aan Midden-Drenthe over het plan.

Als het college de moties wel zou uitvoeren, zou het ‘onbehoorlijk bestuur’ verweten kunnen worden. De kans is dan ‘zeer aannemelijk’ dat een rechter het besluit om de wedstrijduitslag te veranderen alsnog van tafel veegt, blijkt uit de brief. Het college vreest dat de initiatiefnemers van zonneparken een schadevergoeding gaan eisen. ‘De gemeente loopt daarmee een groot juridisch en financieel risico’.