Alsnog deal in de maak voor cokesmokkelaars uit Emmen: lagere celstraf voor tijdwinst. Zaak kwam via kofferbakmoord Klazienaveen aan het rollen

Dat bleek dinsdagmiddag bij een niet inhoudelijke zitting van wat megazaak Druif is gaan heten in de rechtbank van Assen. Vijf van de acht verdachten gaan waarschijnlijk akkoord met een celstraf tussen de 18 en 40 maanden. Het Openbaar Ministerie (OM) wil hen ook nog wel wat ,,korting” van een of twee maanden geven omdat de zaak al wat langer loopt. Het achttal werd in 2019 gearresteerd voor grootschalige cocaïnesmokkel.

Een van de hoofdverdachten is Jannes O. (51) uit Emmen. Hij gaf dinsdag aan bij de rechters op wat details na bereid te zijn om alsnog de zogeheten procesafspraak met justitie te accepteren. Hij gaat akkoord met een celstraf van drie jaar en beide partijen beloven niet in hoger beroep te gaan. Ook oud-ijzerhandelaar Willem B. uit Emmen accepteert in principe een straf van drie jaar gevangenis. De rechtbank in Assen geeft nu aan een akkoord ,,toelaatbaar” en ,,acceptabel” te vinden in deze drugszaak.

De acht verdachten (vier uit Emmen) vormen volgens het OM een criminele bende die in 2019 probeerden om 70,9 kilo cocaïne in zoutzakken te smokkelen uit de Braziliaanse havenstad Natal. De zending met een straatwaarde van 3,5 miljoen euro werd echter onderschept. Na die mislukte smokkel met zoutzakken wilde de bende de cocaïne in scheepsladingen oud-ijzer en metaal verstoppen om die vanuit Brazilië en Venezuela naar Nederland te verschepen. De drugs zou onopvallend naar Nederland gesmokkeld kunnen worden via de handelslijnen van de Emmenaren, maar toen greep de politie in.

Bij invallen in onder meer Emmen werden verdachten opgepakt en bij doorzoekingen zijn meerdere dure auto’s, gouden horloges, een grote hoeveelheid contant geld, munitie en een handvuurwapen in beslag genomen.

Saillant detail is dat Jannes O. de oudere broer is van de 45-jarige man die vorige week in hoger beroep is vrijgesproken voor zijn rol in de kofferbakmoord. De cokezaak van zijn oudere broer kwam juist aan het rollen door deze moordzaak. De gesprekken die de politie opving over de smokkelpoging waren bijvangst van tapgesprekken die waren bedoeld voor het onderzoek naar de moord op Ralf Meinema van 31 maart 2017.

Een van de verdachten van deze mislukte smokkel is oud-ijzerhandelaar Willem B.. In zijn loodsen en kantoren hingen naar het schijnt al sinds juni 2018 afluisterapparatuur vanwege het onderzoek naar de kofferbakmoord.

Willem B. en Jannes O. zijn overigens nooit verdachten geweest in die zaak. Het is nog steeds onduidelijk welke zwaarwegende redenen de recherche had om afluisterapparatuur in de loodsen van B. te hangen om op die manier een stap dichterbij te komen in het oplossen van de moord op Meinema.

De advocaten van zowel O. als B. gaven eind 2021 al aan dat hun cliënten zo snel als mogelijk deze strafzaak achter zich wilden laten. Achter de schermen werd er dan ook toen al gesproken over een deal met justitie. De 25-jarige zoon van Willem B. (55) is ook verdachte in de Druif-zaak en wilde aanvankelijk geen overeenkomst (wel straf, maar lager en geen inhoudelijke behandeling), maar staat daar drie jaar later wel welwillender tegenover.

Nu er hoogstwaarschijnlijk een overeenkomst komt te liggen tussen de verdachten en justitie is het de vraag of het mysterie rond het afluisteren vanwege de kofferbakzaak bekend zal worden. Inhoudelijk zal de zaak namelijk veel minder de diepte ingaan. Rechters, het OM en advocaten vinden dit vanwege ,,de proces-economie” - zoals het dinsdag werd genoemd - passend.

Twee jaar geleden zette de rechtbank Noord-Nederland overigens nog een streep door een deal. Dit omdat drie verdachten dit niet wilden en het onduidelijk was wat de Hoge Raad (hoogste rechter in strafzaken) vindt van dergelijke procesafspraken.

Inmiddels geven twee van de drie mannen die een overeenkomst met justitie aanvankelijk afwezen nu aan hier toch wel open voor te staan. En ook de Hoge Raad is inmiddels van oordeel dat procesafspraken tussen verdachten en het OM toelaatbaar zijn. De rechtbank in Assen zou eigenlijk in maart de zaak inhoudelijk behandelen. Nu er waarschijnlijk een deal komt tussen justitie en het gros van de verdachten staat die achtdaagse inhoudelijke behandeling op losse schroeven. Een deal zou een ,,hoop zittingscapaciteit” voor de rechtbank opleveren, erkende de voorzitter van de rechtbank. Die wil voor 16 februari weten of de deal ook echt bekrachtigd wordt.