Hans O. in de rechtbank tijdens de behandeling van de zaak rond de kofferbakmoord. Tekening: Petra Urban
De zoektocht naar de waarheid wie Ralf Meinema op 31 maart 2017 om het leven bracht is gestrand in hypotheses. Wat gebeurde er in de laatste vier uur in het leven van het 31-jarige slachtoffer?
,,Ik ben me van geen kwaad bewust. Ik heb hier totaal niets mee te maken.” En dan buigt Hans O. zijn hoofd. De 43-jarige hoofdverdachte in de zaak van de kofferbakmoord heeft zijn laatste woord gesproken. Over vier weken weet hij of de rechtbank in Assen hem schuldig bevindt aan moord op de toen 31-jarige Ralf Meinema uit Klazienaveen.
Ralf Meinema werd vijf jaar geleden dood in de kofferbak van zijn zwarte Mercedes gevonden. De auto lag deels in het water van het Stieltjeskanaal bij Coevorden, de achterkant was met de trekhaak blijven steken op de wal. Het slachtoffer was ernstig onder handen genomen.
Woensdag en donderdag stond de inhoudelijke behandeling van deze zaak - die Zuidoost-Drenthe al ruim vijf jaar bezig houdt - op de rol. Urenlang werd er gesproken over de feiten, politieverhoren, dna-onderzoeken en de getuigenis van een zogeheten anoniem bedreigde getuige, die naar O. wees als de dader. Over hoe 170 getuigen zijn verhoord en tal van informanten - ook via meld misdaad anoniem - aan de bel trokken.
Vrijspraak versus 18 jaar celstraf
Het is in een strafzaak wel eens duidelijker geweest hoe de vork in de steel zit, suggereerde O.’s advocaat Nico Meijering tijdens zijn pleidooi. De vraag is al vaker gesteld: Wie vermoordde Ralf Meinema en waarom? Voor het Openbaar Ministerie is dat klip en klaar: Hans O. is (mede-)verantwoordelijk voor de gewelddadige dood.
Meijering vindt dat zijn cliënt niet veroordeeld zou mogen worden. Hij pleit voor vrijspraak en zet dat tegenover de 18 jaar gevangenisstraf die het Openbaar Ministerie woensdag eiste. ,,Een dergelijke strafzaak haalt normaal gesproken de strafrechter niet. Ik en mijn kantoorgenoten hebben met al onze ervaring nog nooit meegemaakt dat een moordzaak wordt teruggevoerd tot de laatste persoon die contact had met het slachtoffer.”
Verwijderen appjes en foto's door beste vriend
Advocaat Nico Meijering haalde nog een bijzonder moment aan. De beste vriend van Ralf Meinema zou op de dag dat de zwarte Mercedes in het Stieltjeskanaal lag, what’s-app berichten tussen hem en Meinema hebben verwijderd. Het gaat om berichtjes tussen juni 2016 en de dag dat Meinema werd vermoord. Ook zou hij alle foto’s van Ralf Meinema uit de telefoon hebben gehaald. ,,Waarom doet deze beste vriend dat? Dat is toch wel heel raar, vooral omdat er ook belastende verklaringen uit de hoek van zijn beste vriend en zijn vader zijn gekomen.” In een eerdere zitting zei Hans O. dat Justitie de dader moest zoeken in de directe vriendenkring van Ralf Meinema.
Want Hans O. en het slachtoffer Ralf Meinema hebben contact gehad. Volgens O. ging dat om drugshandel. Meinema was op 30 maart 2017 nog op een laat tijdstip uit bed gegaan om af te spreken in winkelcentrum De Rietlanden in Emmen met de hoofdverdachte. Advocaat Meijering zei dat er zeker nog zes uur tussen die afspraak en de vondst van Meinema in de kofferbak zat.
Meijering, advocaat bij strafrechtkantoor Ficq&Partners uit Amsterdam, zette fors in op het onderuithalen van een verklaring van een zogeheten anonieme bedreigde getuige. Die meldde zich in 2018 met de boodschap dat hij of zij informatie wilde delen. ,,Mijn motief is mijn geweten. Ik doe het voor de nabestaanden”, las Meijering zijn verklaring voor. Om daarna in een zucht te noemen dat de getuige wel aanspraak wilde maken op de beloning voor de gouden tip van 100.000 euro in deze zaak. De officier van justitie nuanceerde dat beeld. Want toen de getuige zich meldde was de beloning nog niet zo hoog, maar 15.000 euro.
Sokken met logo woonwagenkamp
Dat O. pas twee maanden na zijn eerste arrestatie in februari 2018 ‘opening van zaken’ gaf, kwam door schaamte, zei Meijering. ,,Mijn cliënt heeft een somber beeld hoe mensen denken over het woonwagenkamp. Velen zouden direct hun oordeel klaar hebben omdat hij op het kamp in Emmen woont.” O. rijdt motor en draagt dan een Duitse pothelm waar WKE en een woonwagen staan opgespoten. Donderdag tijdens de rechtszaak droeg hij oranje sokken, die deels boven zijn gympen uitstaken, met een wiel er op: het logo van het woonwagenkamp.
,,Hans O. wantrouwt iedereen”, zei Meijering. ,,In het begin zelfs zijn raadslieden. Op een gegeven moment zei hij: laat ze mij maar veroordelen. Ik beken gewoon, dan ben ik er maar van af. Het doet er toch niet toe wat ik zeg.”
Volgens Meijering kent de zaak alleen maar verliezers. „De grootste verliezers zijn uiteraard de nabestaanden, de ouders van Ralf. Maar mijn cliënt heeft ook verloren, ook wanneer de rechtbank hem vrij spreekt. Ook zal het door iedereen als een nederlaag worden ervaren dat het niet tot een oplossing van deze zaak is gekomen. Maar die oplossing komt er ook niet met de veroordeling van O..”