Rechtbank veegt deal van tafel tussen OM en verdachten in zaak rondom mislukte cokesmokkel uit Brazilië. Emmenaren Jannes O. en Willem B. 'gewoon' voor de rechter

Dat bleek uit een tussenbeslissing van de rechtbank, nadat zij de deal tussen justitie en de verdachten heeft beoordeeld.

Volgens de rechtbank wegen de voordelen van zogeheten procesafspraken in deze zaak niet op tegen de nadelen. Vooral omdat het OM in deze zaak, die onder andere gaat over een mislukte smokkel van cocaïne uit Brazilië, niet met alle verdachten tot overeenstemming is gekomen. Drie van de acht gingen niet akkoord. Dat zou betekenen dat de rechtbank eerder over de vijf verdachten oordeelt dan over de andere drie, wat ongelijke behandeling tot gevolg kan hebben.

Een kleine twee weken geleden maakte het OM bekend dat het tot procesafspraken was gekomen met onder andere met Jannes O. (49) en Willem B. (53) uit Emmen. Justitie zou in de deal een lagere straf van uiteindelijk 3 jaar eisen, als de verdachten zouden beloven geen nieuwe getuigen te laten horen bij de rechtbank en niet in hoger beroep te zullen gaan tegen hun straf. De Emmenaren hadden hun handtekening al gezet, maar moeten door de beslissing van de rechtbank afwachten wanneer hun strafzaak wordt afgedaan.

Een zaak als deze, waarbij met maar een deel van de verdachten kon worden ‘gedeald’, is volgens de rechtbank maar één enkele keer eerder voorgekomen in Nederland. Andere rechtbanken, in onder andere Limburg en Rotterdam, gaven wel hun goedkeuring aan soortgelijke overeenkomsten. De rechtbank Groningen wees er eerder dit jaar nog een af, in een zaak rondom illegale ritalinhandel.

De Hoge Raad doet rond de zomer uitspraak in een zaak waarin het OM en verdachten tot een deal kwamen. Die uitspraak kan verstrekkende gevolgen hebben voor zogeheten procesafspraken in ons land, omdat deze niet in de wet staan. Bepaalt de hoogste rechter van Nederland in die zaak dat het OM niet had mogen onderhandelen met verdachten, kan er eventueel ook streep door de deal in deze zaak, mocht deze wel zijn goedgekeurd. In dat geval moet de zaak alsnog op reguliere wijze moet worden afgehandeld.

Het zou zelfs zo kunnen zijn dat de rechtbank in eerste instantie wel akkoord gaat met de afspraken tussen justitie en de verdachten, maar na de behandeling de overeengekomen straf niet passend vindt. Dan zou het onderzoek opnieuw moeten worden geopend en levert het zelfs ernstige vertraging op, terwijl dit soort deals erop zijn gericht de strafzaken te versnellen. „Al met al zijn de eventuele voordelen van procesafspraken in deze zaak te kwetsbaar”, oordeelt de rechtbank.

Wanneer de zaak een vervolg krijgt, is nog onduidelijk. Nu de deal van de baan is, mogen bepaalde getuigen alsnog worden verhoord door een onderzoeksrechter. De strafzaak is door de rechtbank voor onbepaalde tijd stilgelegd.